Megafraudeur Bernie Madoff overleden (82)

Piramidespel Bernie Madoff werd in 2008 ontmaskerd als het brein achter de grootste financiële fraude in de geschiedenis, waarmee bijna 65 miljard dollar gemoeid was.
Bernie Madoff bij het verlaten van de rechtbank in januari 2009. In juni van dat jaar werd hij veroordeeld tot 150 jaar cel.
Bernie Madoff bij het verlaten van de rechtbank in januari 2009. In juni van dat jaar werd hij veroordeeld tot 150 jaar cel. Foto Lucas Jackson / Reuters

De Amerikaanse zakenman Bernard (Bernie) Madoff, die bekend werd als het brein achter het meest omvangrijke piramidespel in de geschiedenis, is woensdagochtend vroeg overleden op 82-jarige leeftijd in de gevangenis van Butner, North Carolina. Dat heeft de Amerikaanse federale dienst van bewaring bekendgemaakt. Madoff zat een gevangenisstraf uit van honderdvijftig jaar nadat hij schuldig was bevonden aan het verduisteren van tientallen miljarden dollars. Onder zijn duizenden slachtoffers waren diverse Amerikaanse goede doelen, institutionele beleggers, maar ook filmsterren en topsporters. De totale fraude zou rond de 64,8 miljard dollar behelzen.

In de jaren tachtig en negentig stond Madoff bekend als een van de succesvolste beleggers van Wall Street, waar hij als aandelenhandelaar miljardendeals sloot. Hij investeerde als invloedrijk market maker ook met geld van anderen, die hij weer overhaalde nieuwe investeerders aan te brengen. In werkelijkheid leed zijn beleggingsfirma enorme verliezen, die werden verdoezeld met geld uit nieuwe investeringen; een strafbare handelspraktijk die ook wel bekendstaat als piramidespel. Madoff was een bekend filantroop in Amerikaans-Joodse kringen, waar ook veel van zijn slachtoffers zaten. Zo verloor de stichting van Nobelprijswinnaar Elie Wiesel 15,2 miljoen dollar, en werd ook een liefdadigheidsfonds van regisseur Steven Spielberg het slachtoffer van de miljardenzwendel. Andere notabele gedupeerden waren acteurs Kevin Bacon, Kyra Sedgwick en John Malkovich.

Madoff was bijzonder geliefd onder zijn personeel, van wie slechts een enkele vertrouweling op de hoogte was van de zwendel. In 2008 werd de belegger door zijn twee zoons ontmaskerd — zij werkten in het handelshuis van hun vader, maar waren niet op de hoogte van de megafraude die hij al sinds de jaren negentig pleegde. Madoff bekende schuld en werd een half jaar na zijn arrestatie veroordeeld tot een celstraf van honderdvijftig jaar. De afgelopen jaren leed hij aan verschillende medische kwalen, waaronder chronisch nierfalen. Zijn advocaat deed tevergeefs een pleidooi om de 82-jarige zakenman vervroegd vrij te krijgen vanwege zijn slechte gezondheid.

De veiling van Madoffs inventaris leverde een bijzondere inkijk op in zijn privéleven: ruiken aan de rijkdom van een meesteroplichter