Opinie

Verreken milieuschade in het bbp

Economie Er bestaat al een methode om herstelkosten voor schade aan de natuur te berekenen. Gebruik die dan ook, meent .
Verkeer op de snelweg A2 rijdt onder natuurbrug Weerterbergen ter hoogte van Maarheeze.
Verkeer op de snelweg A2 rijdt onder natuurbrug Weerterbergen ter hoogte van Maarheeze. Foto: Rob Engelaar / Hollandse Hoogte

Als we echt een groenere economie willen, moeten we weten welk deel van het bruto binnenlands product (bbp) duurzaam is geproduceerd. De methode hiertoe is al eind vorige eeuw ontwikkeld, maar wordt nog steeds niet toegepast. Een bloeiende economie is nodig, maar een gezonde leefomgeving evenzeer.

Voor wat betreft het functioneren van onze nationale economie wordt bij de afdeling Nationale Rekeningen van het CBS een boekhouding bijgehouden. Hieruit wordt onder andere het bbp afgeleid.

Om een goede balans te kunnen vinden tussen economie en duurzaamheid moeten we aan de ene kant de baten van de economische productie kunnen kwantificeren en kunnen toerekenen aan de economische sectoren. Maar dat zou dan ook met de keerzijde moeten gebeuren, door bij te houden wat de herstelkosten zijn van de door de economische productie veroorzaakte schade aan natuur en milieu.

Schaduwkosten

De kosten voor herstel van de door economische productie veroorzaakte schade aan natuur en milieu worden in werkelijkheid genegeerd. Het worden daarom ‘schaduwkosten’ genoemd, die we zouden moeten maken om aantasting te voorkomen. Bijvoorbeeld kosten ter voorkoming van de emissie van broeikasgassen, of van stikstofemissies.

Ruim dertig jaar geleden is bij het CBS onder leiding van R. Hueting een methode ontwikkeld om dergelijke kosten ter beperking van milieu- en natuurschade inzichtelijk te maken voor verschillende economische sectoren en af te zetten tegen de baten.

Op basis van deze methode zou de overheid beter kunnen sturen in de transitie naar een nieuwe, duurzamere economie. Een economie waarin kosten tot het behoud van essentiële functies van natuur en milieu niet worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.

Ondanks een regeringsbesluit uit 2004 om de rekenmethode standaard in te voeren en de steun van de befaamde econoom Tinbergen is de invoering tot op heden uitgebleven. Het waarom is onduidelijk.

Lees ook: Te lang is gedaan alsof de natuur gratis is. Valt de waarde van natuur te meten?

Het incorporeren van milieukosten in de economie en de ontwikkeling van een ‘Green GDP’ (gros domestic product, Engelse term voor bbp) is anno 2021 internationaal zeer actueel. Ook beleggers en aandeelhouders kijken steeds meer naar de milieukosten van hun investeringen. In deze sector komen ‘true price’ berekeningen ten behoeve van langetermijninvesteringen steeds meer in zwang.

Milieuschade

Bij veel overheidsaanbestedingen in de bouw en infrastructuur worden inschrijvers gevraagd de milieukosten van hun aanbieding te vermelden (MKI-waarde). In Nederland is vooral het bureau CE-Delft gespecialiseerd in het monetariseren van milieuschade. Recente voorbeelden zijn rapporten over de vleessector of de luchtvaart. De kennis op dit gebied neemt steeds verder toe.

Juist in deze tijd, waarin het (verontreinigde) water ons aan de lippen staat, zou de afdeling Nationale Rekeningen van het CBS met deze ontwikkelingen moeten meegaan en milieukosten zichtbaar moeten maken in het bbp. Hiertoe is de door henzelf ontwikkelde methode ideaal.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.