Ophef over kunstenaar die Rode Khmer-slachtoffers op foto’s liet lachen

Fotografie De Cambodjaanse autoriteiten zijn woest om de publicatie van door een kunstenaar gemanipuleerde foto’s van Rode Khmer-slachtoffers. Bij sommige foto’s had de kunstenaar een glimlach op het gezicht van de slachtoffers doen verschijnen.

De beruchte Cambodjaans gevangenis S-21 is omgebouwd tot een museum gewijd aan slachtoffers van het Rode Khmer-regime.
De beruchte Cambodjaans gevangenis S-21 is omgebouwd tot een museum gewijd aan slachtoffers van het Rode Khmer-regime. Foto Reuters

Afgelopen weekend is ophef ontstaan over een publicatie op het Amerikaanse journalistieke platform Vice. De website publiceerde gemanipuleerde foto’s van Rode Khmer-slachtoffers bij een interview met de Ierse kunstenaar Matt Loughrey. De oorspronkelijke zwart-wit-beelden waren door de kunstenaar ingekleurd, zoals wel vaker gebeurt met historische beelden.

Socialemediagebruikers vergeleken de manipulaties vervolgens met de originele foto’s. Toen bleek dat het toevoegen van kleur niet de enige aanpassing was die de kunstenaar zich had veroorloofd. Bij sommige foto’s had de kunstenaar een glimlach op het gezicht van de slachtoffers doen verschijnen. De originele gezichten van de slachtoffers stonden niet bij het artikel.

De manipulatie ligt gevoelig. De gebruikte mugshots zijn afkomstig uit de beruchte gevangenis S-21 in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh. Duizenden gevangenen, waaronder kinderen en senioren, werden achter de muren van dit oude schoolgebouw ondervraagd, verhongerd, gemarteld en vermoord.

Respectloos tegenover de doden

In het interview bij de foto’s vertelde Loughrey dat hij met de families van de slachtoffers heeft samengewerkt om de foto’s te herstellen. Dit wordt door de nabestaanden, bij monde van het museum dat op de plek van de gevangenis is verrezen, weersproken.

Al direct na publicatie was felle kritiek van de Cambodjaanse autoriteiten en culturele instanties te horen. Ze meenden dat de bewerkingen respectloos waren tegenover de doden.  Het Cambodjaanse ministerie van cultuur vroeg in een verklaring de foto’s te verwijderen. Het verzocht onderzoekers, kunstenaars en het publiek om uit respect voor de slachtoffers geen historische bronnen te manipuleren. De Cambodjaanse politica Mu Sochua schreef op Twitter dat het gebruik van technologie om de gezichten van genocideslachtoffers te bewerken „onacceptabel” en een „zeer grove belediging voor de zielen van de slachtoffers” is.

Twee dagen na publicatie besloot Vice het artikel offline te halen. In een verklaring gaf het medium aan dat de publicatie niet aan hun eigen standaarden voldeed.