‘Ik wil plekken zien, niet alleen erover lezen’

Als het weer mag Na corona wil lector Cees-Jan Pen (48) uit Rosmalen graag weer werken en lesgeven op Fontys Hogescholen in Eindhoven.

‘Het is alweer bijna vier maanden sinds we opnieuw geen fysieke lesactiviteiten mochten hebben. Iedereen werkt ongelofelijk hard om zo goed mogelijk onderwijs te geven en onderzoek te doen. Het resultaat? Het gaat – en dat is buitengewoon knap. Maar de rek is er inmiddels gewoon uit. Er is veel aandacht voor het openstellen van andere sectoren en dan denk ik: begin bij het hoger onderwijs. Niet voor mij per se, maar voor de studenten, al is het maar één dag in de week. Ik snap oprecht niet dat zij geen hogere prioriteit hebben.

„Online gaat blijven, dat besef is er en dit biedt zeker veel extra’s. Maar je mist het om mensen te kunnen aankijken en je mist de inspiratie die groepen elkaar onderling geven als ze samenwerken. Alles verzakelijkt online – en onderwijs is niet alleen een zakelijk iets. Het gaat ook om persoonlijk contact, spontaan dingen kunnen uitleggen, vragen hoe het met iemand gaat en om inspiratie. Op locatie heb je de échte gesprekken en kun je ook makkelijker doorvragen. Daarnaast doen wij onderzoek naar binnensteden en winkelcentra, dan wil je ook dingen zien en bezoeken. Ook dat mis je nu.

„Als ik nu in het Fontys-gebouw ben, is er geen zak aan. Het is stil en doods, dan zit je nog liever thuis. En dat terwijl ik normaal gesproken enorm veel energie krijg van hoe het gebouw leeft. Groepjes die zitten te werken, activiteiten die plaatsvinden, presentaties op ons mooie lesplein – die reuring mis ik. Ook de spontaniteit: dat je even ergens binnen kunt lopen en een gesprek hebt met jonge mensen die open vragen stellen. Van die sfeer voel ik mijzelf ook jonger worden. Het sociale, menselijke en informele is het grootste gemis.

„Online onderwijs heeft natuurlijk ook voordelen. Je kunt rap schakelen en studenten kunnen snel de juiste mensen benaderen voor vragen. En sprekers die gastcolleges komen geven, hoeven niet helemaal meer naar Eindhoven te komen. Dat is vaak nogal wat om van mensen te vragen. Met digitale colleges is de drempel lager om straks interessante sprekers van bijvoorbeeld ABN Amro of Unilever te vragen.

„Wat een beetje dubbel is: op sociaal vlak valt het geenszins mee, maar voor het economische vakgebied waarin ik onderzoek doe, is het een heel interessante tijd. Ik vind dat we daar nu goed op inspelen, maar het is wel eindig. Het zou mooi zijn als we minimaal één dag per week dat campusgevoel weer kunnen hebben.

„De excursies en bezoeken op locatie zijn ook wel een gemis. De rondetafelgesprekken, de hele voor- en naklets – het is gewoon weg als dat digitaal gaat. Voorheen ging je gewoon ergens in een binnenstad op gesprek. Ik ben geograaf en stedenfan, ik wil plekken kunnen zíén. Ik krijg vaak meer inzicht door ergens even langs te gaan, dan door stukken te lezen. Laatst mocht ik even naar Haarlem voor een bezoek, dat voelde bijna als een vakantie-uitje – heel gek.”