In beeld

Mosul na IS – liefde voor een verwoeste stad

Ali al-Baroodi (1982) is fotograaf en doceert Engels aan de Universiteit van Mosul. De Iraakse stad werd in 2014 veroverd door Islamitische Staat en onderworpen aan een drie jaar durend terreurbewind. In die periode bewaarde Baroodi de rust door op zijn fiets door Mosul te rijden en foto’s te maken van plekken die hij niet wilde verliezen. „Mosul is als familie voor ons”, zegt hij. „En net als voor een familielid geldt: pas als je op het punt hebt gestaan om haar te verliezen, besef je hoeveel je van haar houdt.” In 2017 werd Mosul heroverd door het Iraakse leger. Daarbij werden grote delen van de stad met de grond gelijkgemaakt en tienduizend burgers gedood. Baroodi besloot om het leven na de bevrijding vast te leggen. „Ik zie dit als een grote verantwoordelijkheid”, zegt hij. „De wereld kent Mosul alleen van de oorlog, dus is het nu aan ons om een nieuw verhaal te vertellen. Een verhaal van dood en verdriet, zeker, maar ook van hoop en wederopstanding.”
Een luchtaanval op een wapendepot in Mosul dat door IS in beslag werd genomen, mei 2015. Baroodi bleef tijdens de bezetting door IS met gevaar voor eigen leven fotograferen. Deze foto maakte hij met een speciale zoomlens nadat hij op het dak van een huis was geklommen.
Foto Ali al-Baroodi
Een man wandelt door de al-Najafi straat in Mosul in november 2017, enkele maanden na de bevrijding. Deze straat gold als het culturele hart van de stad en telde voorheen tot wel veertig boekenwinkels. Veel daarvan zijn verbrand door IS en de gehele straat werd later in puin gelegd door luchtaanvallen. „Toen ik er na de bevrijding kwam, leek het een spookstad”, zegt Baroodi. „Nog steeds doet het me heel veel pijn om hier te komen.”
Foto Ali al-Baroodi
Twee moskeeën in Mosul. De brokstukken op de voorgrond zijn van de twaalfde-eeuwse Sheikh al-Shatt moskee, die werd opgeblazen door IS. De moskee stond op de westelijke oevers van de rivier de Tigris, een gebied dat volledig verwoest is.
Foto Ali al-Baroodi
Een festival in de al-Najafi straat in 2018. De tentoongestelde foto’s moeten benadrukken welke offers het Iraakse leger maakte om de stad te bevrijden, maar volgens Baroodi is de straat nog altijd niet hersteld.
Foto Ali al-Baroodi
Twee mannen duwen een karretje met hun bezittingen in het oude centrum van Mosul. De koepel op de achtergrond is van de al-Nuri moskee, de plek waar Abu Bakr al-Baghdadi zichzelf op 4 juli 2014 uitriep tot kalief van Islamitische Staat. Toen diens strijders er later omsingeld waren door het Iraakse leger, bliezen ze de moskee en haar beroemde scheefstaande minaret op.
Foto Ali al-Baroodi
Meeuwen vliegen boven de vismarkt van Mosul in februari 2020. Baroodi: „Dat de vogels net als vroeger weer boven onze stad vliegen, is voor mij een teken van hoop.”
Foto Ali al-Baroodi
Achtergelaten wagons op het treinstation, eind vorig jaar. Mosul (‘knooppunt’ in het Arabisch) was een belangrijk verbindingspunt tussen Irak en de regio, maar door de oorlog raakte het station buiten gebruik. Baroodi: „Het station is nog steeds verlaten en raakt voor mij de basis van wat we verloren hebben.”
Foto Ali al-Baroodi
Een bootje aan de oevers van de Tigris. Aan de overkant ligt West-Mosul, dat na een veldslag van tien maanden in juli 2017 als laatste deel van de stad bevrijd werd door het Iraakse leger. Tienduizend burgers kwamen om het leven. Het dodental liep hoog op doordat IS burgers tijdens de Iraakse bombardementen als menselijk schild gebruikte.
Foto Ali al-Baroodi
Kinderen spelen in de straten voor de verwoeste al-Nuri moskee, maart 2021. „Deze foto geeft mij hoop”, zegt Baroodi. „Direct na de bevrijding was dit gebied vol met lijken, uitgebrande auto’s en achtergelaten explosieven. Nu zien we dat, heel voorzichtig, het leven er terugkeert.”
Foto Ali al-Baroodi
Een man verkoopt handgemaakte vogelkooien in het oude centrum van Mosul. Zijn winkel kon heropenen dankzij een lokale ngo die geld doneerde aan het herstel van de oude ambachten van de stad.
Foto Ali al-Baroodi
Clowns bieden afleiding in het oude centrum van Mosul, september 2019. „Dit soort activiteiten is van onschatbare waarde voor ons”, zegt Baroodi. „Deze kinderen zijn opgegroeid met de meest verschrikkelijke vormen van terreur. Ze moeten weer leren lachen, spelen, zingen.”
Foto Ali al-Baroodi
Paus Franciscus tijdens een historisch bezoek aan Irak begin maart. De Paus laat een duif vrij temidden van de ruïnes van de al-Tahira-kerk in Mosul, die verwoest is door IS. „Ik kan moeilijk beschrijven hoe veel dit beeld voor ons betekent”, zegt Baroodi. „Maar een bezoek kan geen wonderen verrichten. Veel christenen die Mosul ontvlucht zijn, durven nog steeds niet terug naar huis.”
Foto Ali al-Baroodi
Een man op een brommer rijdt door de regen in Mosul, maart dit jaar. „Deze weg was vlak na de bevrijding gevuld met de dood”, zegt Baroodi. „Maar nu is de weg heropend en keert de reuring langzaam terug.”
Foto Ali al-Baroodi