Necrologie

Een tas van Hester van Eeghen is vrolijk en kleurrijk als tropische vissen

Hester van Eeghen 1958-2021 Hester van Eeghen ontwierp designtassen die vele eigenschappen in zich bergen. Praktisch, kleurrijk, relatief betaalbaar en vaak met een kwinkslag in het ontwerp.

Tassenontwerper Hester van Eeghen in 2018
Tassenontwerper Hester van Eeghen in 2018 Foto Jorgen Caris

Nederland staat niet bekend als een tassenland. Toch was er één ontwerper in Nederland die de tas, of beter gezegd: de Nederlandse tas, op de kaart zette: Hester van Eeghen. Donderdag overleed ze op 62-jarige leeftijd. Van Eeghen leed aan een zeldzame hersenziekte, die pas twee maanden geleden werd ontdekt.

Toeristen die in de winkel van Tassenmuseum Hendrikje niet zelden meer tassen tegelijk aanschaften, zagen Van Eeghens werk als een toonbeeld van Dutch Design, zegt Sigrid Ivo, oprichter en voormalig directeur van het inmiddels voorgoed gesloten museum. De ontwerpen van Van Eeghen zijn vrolijk, altijd met een conceptueel en onverwacht ontwerpgrapje, zoals uitvouwbare ‘vleugels’, die van een ogenschijnlijk gewone tas opeens iets buitengewoons maken. Maar de tassen zijn ook praktisch, multifunctioneel, verhoudingsgewijs niet duur, tijdloos en degelijk, en daardoor geliefd bij het soort vrouw dat ze ‘een stoer mens van Nederland’ noemde.

Lees ook dit interview met Hester van Eeghen (2015)

Paars naast oranje

Een van Van Eeghens succesnummers is de ‘Felucca’, Italiaans voor faloek, een Egyptische zeilboot. De sluiting van de tas is meteen een hengsel waarmee je hem opgerold elegant aan de pols kunt hangen. Maar haar Nederlandse klant draagt hem liever uitgevouwen, zodat er meer in kan, en met de bijgeleverde riem schuin over het lichaam gedragen.

Alleen haar uitbundige kleurgebruik – ze werkte met 350 kleuren leer en schuwde combinaties als paars met oranje niet – was onnederlands. Daartoe was ze geïnspireerd door de vissen die ze zag toen ze als kind op Curaçao woonde. „Zou ik alleen maar zwart of bruin maken, ook in de voering, dan verhef ik de tas niet uit zijn gewoonheid”, zei ze in 2018 in Elsevier Weekblad. „Het leven is best zwaar. De tas is een troostmiddel.”

Van Eeghen was een telg uit de bekende familie van handelaren, kunstverzamelaars, bestuurders, bankiers en filantropen; hun handelshuis bestaat al sinds de 17de eeuw. Ze werd, zo zei ze in interviews, gedreven door „een doodsangst voor saaiheid.”

Beluister hier een uitzending van ‘Een goedemorgen met’ met Hester van Eeghen

Na de middelbare school ging ze eerst naar de toneelschool in Antwerpen, maar al na twee weken stapte ze over op een studie Nederlands in haar geboortestad Amsterdam. Later studeerde ze ook een tijd rechten. Optreden liet ze niet helemaal los: ze eindigde ooit als tweede bij het Camarettenfestival in Leiden.

Toen ze drie middenvoetbeentjes had gebroken, begon ze met leer dat ze kocht op de Zeedijk „vormpjes” te maken, die ze verkocht op koninginnedag. Met het geld dat ze verdiende kocht ze een leernaaimachine. Ze volgde een opleiding leerbewerken in Den Bosch. Haar eerste opdracht kwam van schoenwinkel Dr Adams, die 24 tassen bij haar bestelde. In 1988 opende ze haar eerste winkel, in de Hartenstraat in Amsterdam. Sinds ze in de jaren negentig een paar jaar in Italië had gewoond – ze was met haar man meeverhuisd – worden haar tassen daar gemaakt.

Verliefd

Van Eeghens tassen werden verkocht in (museum)winkels over de hele wereld. „Ik heb een soort explosieve energie die eruit moet”, zei in 2018 in Het Parool over haar succes. „Ik ken talloos veel mensen met talent, maar de energie zit er niet. Er alsmaar bovenop blijven zitten, dat is denk ik echt wel nodig om het vol te houden. Ik ben verliefd op mijn vak. Dat houdt me krachtiger aan het leven dan mijn echte geliefde, zelfs.” „Ze was enorm gedreven”, zegt ook curator en tentoonstellingsmaker Nicole Uniqole, die vaak met haar samenwerkte en een goede vriendin werd. „Voor een tentoonstelling in Paleis Oranienbaum vroeg ik haar een klein tasje te maken voor koningin Sophie. Ze ging helemaal los: die koningin verdient een koffer! Dat werd een heel groot, koninklijk pronkstuk. Als ze meedeed aan mijn beurs Meesterlijk, deed ze niet gewoon mee, nee dan liet ze twee van de beste Italiaanse leermakers overkomen om daar drie dagen aan het werk te zijn. Ze wilde dat het publiek kennismaakte met de waarde van het vakwerk.”

„Ze had thuis een collectie historische tassen staan”, zegt Sigrid Ivo, die vast jurylid was bij Van Eeghens tweejaarlijkse wedstrijd voor jonge tassenontwerpers en haar omschrijft als een „sprankelende, bevlogen dame”. „Ze bestudeerde hoe een sluiting werkte, hoe een tas uitvouwde. Die kennis gebruikte ze voor haar eigen tassen.”

Van Eeghen ontwierp ook tassen voor mannen, zoals de Triptych, die ze ontwierp nadat ze in Gent De aanbidding van het Lam Gods had gezien, het 15de-eeuwse altaarstuk van de gebroeders Jan en Hubert van Eyck. Van de twaalf panelen die het werk telt, kunnen er acht scharnieren worden gesloten. De tas ziet er aan de buitenkant uit als een vrij normale kantoortas, maar blijkt van binnen een soort leren kabinet met geheime vakken.

Schoenen

Het tienjarig bestaan van haar merk markeerde ze met een tentoonstelling in de museumwinkel van het Stedelijk Museum in Amsterdam, twee jaar later lanceerde ze haar schoenencollectie. In 2008 en 2018 had ze tentoonstellingen in Tassenmuseum Hendrikje, om het twintigjarig respectievelijk dertigjarige jubileum te vieren. Bij de laatste expositie verscheen ook een pop-upboek.

Van Eeghens twee winkels in Amsterdam, haar webshop en groothandel zullen worden voortgezet.