Kaylee (27) vergeet nu alles razendsnel

Brandstichting Door een flatbrand in Diemen liep de 27-jarige Kaylee Kotoun hersenschade op. Omdat brandstichting formeel geen ‘ernstig geweldsmisdrijf’ is, ontvangt ze waarschijnlijk minder schadevergoeding.

Kaylee Kotoun liep hersenschade op door een brand. „2 procent van haar hersenen is afgestorven.” Haar vriend David Swart overleefde de brand niet.
Kaylee Kotoun liep hersenschade op door een brand. „2 procent van haar hersenen is afgestorven.” Haar vriend David Swart overleefde de brand niet. Foto Daniel Niessen

De situatie in het hoofd van Kaylee Kotoun (27) is met één woord samen te vatten: „Twijfels.” Achter haar heldere blik gaan onzekere gedachten schuil. Soms over welke dag het is, welke week of maand, maar ook over routes, namen en woorden. Door de rook die ze inademde tijdens de brand werkt vooral haar kortetermijngeheugen slecht. Er is tot nu toe niets verbeterd, en specialisten betwijfelen of dat nog gaat gebeuren.

„Vóór het ongeval zat er allerlei informatie tussen haar oren”, zegt haar moeder Amanda Remie (51). „Nu weet ze niks meer zeker.” Kotouns opvoedvader Mark Remie (52) schraapt zijn keel. „2 procent van haar hersenen is afgestorven, dat was te zien op scans.”

Blaadjes op de monitor

In de nacht van 18 op 19 juli 2017 logeerde Kaylee Kotoun bij haar goede vriend David Swart, toen op een lagere verdieping in zijn Diemense studentenflat brand werd gesticht. De rook verspreidde zich door een groot deel van het complex. Swart (27) overleed en andere bewoners raakten zwaargewond. Niet lang daarna werden drie verdachten opgepakt. Ze hoopten dat hun verzekering na de brand veel geld aan hen zou uitkeren.

Kotoun kan zich weinig herinneren van die nacht en de dagen eromheen. „Ik werd wakker in het ziekenhuis, alleen. Er hingen blaadjes op de monitor waarop stond geschreven wat er was gebeurd. ‘Er is brand geweest.’ En: ‘Je bent in het AMC.’” Het blaadje over David was omgedraaid, maar de letters schemerden door het papier.

Deze week dient het hoger beroep in de zaak, en na de zittingsdag praten Kotoun en haar ouders na in het kantoor aan het IJ in Amsterdam van hun advocaat Richard Korver. „Het duurde lang”, zegt Mark Remie. Het OM eist gevangenisstraffen tussen de veertien en zestien jaar en vindt dat de verdachten schadevergoedingen moeten betalen. Over twee weken is de uitspraak.

Lees ook dit artikel: Brandstichting in studentenflat voor verzekeringsgeld

Op de eerder opgelegde straffen hebben Kaylee Kotoun en haar ouders geen kritiek, die vinden ze hoog genoeg. Ze zijn wel ontevreden over de schadevergoeding die Kaylee vermoedelijk krijgt.

Brief naar de minister

Hoewel haar advocaat een vordering ingediend heeft van ruim zes ton, is het aannemelijk dat ze daar maar een fractie van krijgt. De daders zitten waarschijnlijk lang vast en zullen dus zo goed als niets verdienen. Omdat veel daders schulden hebben, heeft de overheid in 2011 de voorschotregeling ingesteld. Slachtoffers van ernstige misdrijven, gewelds- en zedenmisdrijven, kunnen hun schadevergoeding sindsdien als voorschot van de overheid krijgen. Die probeert het dan op de daders te verhalen. Hoewel er hoge straffen tegen deze verdachten worden geëist, wordt brandstichting niet gecategoriseerd als ernstig geweldsmisdrijf, waardoor Kotoun volgens de voorwaarden van de regeling maar aanspraak kan maken op een voorschot van 5.000 euro.

„Als er een zware mishandeling op de tenlastelegging had gestaan dan had ze het gekregen”, zegt Richard Korver, die ook even is aangeschoven. Volgens hem hebben andere slachtoffers van brandstichting en de nabestaanden van de MH17-slachtoffers hier ook te maken met de beperkingen van deze regeling.

In de afgelopen weken heeft Korver namens zijn cliënt geprobeerd de tenlastelegging te veranderen, maar dat verzoek is afgewezen door het OM. In een brief schrijft het OM dat er sprake is van brandstichting met „vreselijke gevolgen” maar niet van doodslag of zware mishandeling, waardoor er geen hoger voorschot uitbetaald wordt. Er gaat iets mis in de uitvoering van de wet, vindt Korver, die daarover een brief naar demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie, CDA) heeft gestuurd.

Het bedrag van ruim zes ton uit de eis is opgebouwd uit reis- en zorgkosten, maar het grootste deel bestaat uit gederfde inkomsten (ruim vijf ton) en shockschade (1 ton). Het lijkt niet aannemelijk dat ze dat bedrag krijgt: de rechter heeft al eerder aangegeven niet mee te gaan in de schatting van het gederfde inkomen. „Het is heel veel geld”, zegt Kotoun, „maar ik ben ook heel veel kwijtgeraakt.”

Winkelmedewerker

Kotoun is opgegroeid in Gorinchem en na een stage bij een lokale krant wist ze dat ze journalistiek zou gaan studeren. „Altijd al een nieuwsgierig aagje geweest”, zegt Mark Remie. Een krappe maand na de brand zou Kotoun haar hbo-opleiding aan de School voor Journalistiek voltooien. Misschien wilde ze voor de klas gaan staan. „Ik wilde in ieder geval iets voor de maatschappij betekenen.”

Nu woont ze net als in 2017 in haar studentenkamer in De Bilt, en een paar uur per week is ze, net als destijds, winkelmedewerker bij de Hema. Dat gaat nog wel, maar ze denkt niet dat ze ergens anders aangenomen zou worden. „Als ik iets voor een klant aan het pakken ben, en iemand anders spreekt me aan, vind ik dat moeilijk. Ik herken het gezicht van de eerste klant dan niet meer.” Aan haar collega’s vraagt ze weleens of zij dat ook hebben. „Sommigen zeg van wel. In mindere mate.”

Haar baantje levert haar een paar honderd euro per maand op. Hoewel het duidelijk is dat haar hersenen niet goed werken, is de diagnose niet ernstig genoeg voor een Wajong-uitkering. Dat komt onder meer omdat ze nog wel kan werken. Bijstand krijgt ze niet omdat haar ouders haar financieel ondersteunen, dat zou dan moeten stoppen. „We vallen overal tussen wal en schip”, zegt Mark Remie.

Waarom vindt Kotoun het belangrijk om een groot bedrag te krijgen? „Vooral omdat je erkenning krijgt als slachtoffer”, zegt ze. Advocaat Richard Korver: „Je hebt mij ook weleens verteld dat het voor jou een geruststelling zou zijn als je die schadevergoeding krijgt, omdat je weet dat je ouders je dan met een gerust hart achterlaten. Het is hard om te zeggen, maar die gaan natuurlijk een keer dood.”

Het is heel veel geld, maar ik ben ook heel veel kwijtgeraakt

Kaylee Koutoun slachtoffer van brand

Kotoun vergeet snel. „Maar mijn persoonlijkheid is niet veranderd”, zegt ze. Ze werpt een blik op haar ouders, die bedenkelijk kijken. „Al vinden jullie van wel.” Wat voor karakter heeft ze? Kotoun: „Als David nog zou leven, zou hij zeggen: je bent precies dezelfde.” Dat is: „Een redelijk afwachtend en ingetogen persoon. Met een duidelijke mening.” Een huismus, die zich goed vermaakt met muziek, tv en games. Daarom houdt ze zich ook staande tijdens de coronacrisis. Ze ziet dat in deze tijd ook andere mensen erg twijfelen. „Veel collega’s ervaren nu wat ik altijd voel: hectiek, verwarring, onduidelijkheid. Welkom in mijn hoofd, denk ik soms.”

„Er is meer dan alleen werk”, zegt Mark Remie. „Relaties. Kennismakingen. Ze leert weleens iemand kennen. Maar een week later ben je bijna zijn naam vergeten.” Kotoun: „Ik moet op zo'n moment een afweging maken of ik ga vertellen wat er met me is. Werkt het in je voordeel of je nadeel?”