Formatieblog

Rutte: ‘indringend’ gesprek over vertrouwen, maar inhoudelijk geen commentaar

Na de mislukte verkenning is de formatie deze week hervat. In dit blog houden we het laatste nieuws bij. Luister hier de podcast Haagse Zaken en schrijf je hier in voor nieuwsbrief De Haagse Stemming.

Rutte: ‘indringend’ gesprek over vertrouwen, maar inhoudelijk geen commentaar

VVD-voorman Mark Rutte stelde vrijdag een „indringend” gesprek te hebben gehad met informateur Herman Tjeenk Willink over de wijze waarop het vertrouwen in de politiek en de formatie hersteld kunnen worden. Rutte en de informateur zouden hebben gesproken over een nieuwe bestuursstijl; verschillende fractieleiders spraken donderdag en vrijdag de wens uit deze te willen veranderen. Het gesprek zou daarnaast zijn gegaan over „macht en tegenmacht, de controlerende taak van de Kamer en hoe uitvoeringsorganisaties hun werk doen”, zo zei Rutte tegen persbureau ANP.

Verder wilde Rutte niet ingaan op wat hij inhoudelijk heeft besproken met Tjeenk Willink. „Ik wil de informateur niet voor de voeten lopen”, zei Rutte daarover. „Ik geloof niet dat ik het proces bevorder door daar iets over te zeggen.” Wel heeft hij groot vertrouwen in de informateur, die volgens Rutte „groot gezag” heeft. Ook over zijn eigen rol in de formatie wilde Rutte vrijdag niets kwijt.

Rutte was vrijdag de laatste die Tjeenk Willink bezocht voor een gesprek over de formatie. De afgelopen week uitten verschillende fractieleiders kritiek op de Haagse bestuurscultuur, die onder meer betrekking heeft op de gesloten bestuurscultuur onder Rutte en de gedetailleerde regeerakkoorden die tijdens de vorige kabinetsformaties werden gesloten. Die laatstgenoemden zouden de Tweede Kamer grotendeels buitenspel zetten, omdat veel afspraken toch al gemaakt waren.

Rutte zelf kwam vorige week bovendien onder vuur tijdens een debat in de Tweede Kamer, omdat hij Kamerlid Pieter Omtzigt genoemd had in zijn gesprek met de vorige verkenners en daar later over had gelogen. Een motie van afkeuring tegen hem als demissionair premier werd aangenomen, een motie van wantrouwen haalde het net niet.

VVD-leider Mark Rutte bezocht vrijdag als laatste fractieleider informateur Tjeenk Willink. Foto Marco de Swart/ANP

De formatie: een goed moment om te demonstreren

Vrijdag stond actiegroep Extinction Rebellion te demonstreren in Den Haag, eerder deze week waren het jonge boeren, studenten en bestuurders uit het wetenschappelijk onderwijs. Actievoerders grijpen de formatieperiode graag aan om hun zaak onder de aandacht van politici te brengen.

Extinction Rebellion eiste vrijdag een CO₂-neutraal Nederland in 2025. „We hebben het protest specifiek rondom de kabinetsformatie georganiseerd met het idee ‘geen gelul, nu naar netto nul’”, aldus woordvoerder Pippi van Ommen. Een groepje activisten was gekleed als politici rondom een voetbal, die ze steeds doelbewust naast een letterlijk ‘klimaatdoel’ trappen. ’s Middags werden de demonstranten weggesleept door de politie, omdat de burgermeester van Den Haag de betoging had verboden.

Dinsdag liepen studenten en onderwijsbestuurders de Hofvijver in om te laten zien dat het water ze „tot aan de lippen” staat. De actievoerders vroegen structureel 1,1 miljard euro meer voor het wetenschappelijk onderwijs. Volgens Femke van Zijst, woordvoerder van de Vereniging van Universiteiten, was de ludieke actie succesvol. „We zijn een flinke plons dichter bij ons doel gekomen”, zegt ze. Met Kamerleden is afgesproken om later uitgebreider te gaan praten.

Lees ook: De ‘oude’ Tweede Kamer, een controleur die zelden bijstuurde

Stukgelopen formatie
Diezelfde dag was er verderop nog een kleine bijeenkomst. Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), een vereniging voor jonge boeren, presenteerde een serie toekomstwensen van melkveehouders aan Kamerleden die over landbouw gaan. Volgens NAJK-bestuurslid Marije Klever is het belangrijk om te „laten zien dat we willen meedenken”.

Op vrijdagmiddag werd het Binnenhof afgesloten vanwege de demonstratie van Extinction Rebellion. Belemmeren ze de formatie zo niet? Een actievoerder zegt zich desgevraagd geen zorgen te maken. „Ze hebben ons niet nodig om de formatie stuk te laten lopen.”

Demonstranten van actiegroep Extinction Rebellion blokkeren de weg bij het Binnenhof Foto Marco de Swart/ANP

CDA en D66 willen vooral herstel van vertrouwen

CDA-leider Wopke Hoekstra heeft na afloop van zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink gezegd een kabinet met de VVD van Mark Rutte niet uit te sluiten. Wel vindt Hoekstra het belangrijk dat er eerst aan herstel van het onderlinge vertrouwen tussen de partijen wordt gewerkt. „Het is de komende tijd cruciaal dat er een begin wordt gemaakt met het herstellen van de onderlinge verhoudingen”, zei Hoekstra tegen persbureau ANP.

Ook Sigrid Kaag van D66, die na Hoekstra met de informateur sprak, sloot de deur niet wat betreft een kabinet met Mark Rutte. Naast een herstel van onderling vertrouwen, stelde ze ook vertrouwen van de burger in de politiek belangrijk te vinden. „We staan nu op punt nul om het vertrouwen in de politiek en het vertrouwen onderling weer te herstellen”, zei ze.

Hoekstra en Kaag dienden vorige week een motie van afkeuring in tegen demissionair premier Rutte. Hoekstra zei toen ook al dat de partijen ondanks die motie verder met elkaar zouden moeten. Volgens de CDA-leider moeten de komende drie weken, de periode die Tjeenk Willink heeft om een nieuw kabinet te vormen, gebruikt worden als afkoelingsperiode.

Na afloop van dat debat benadrukte Kaag juist dat het aan haar partij was om het voortouw te nemen bij de formatie. Alle partijen moeten echter hun verantwoordelijkheid nemen bij de formatie, zei Kaag vrijdag na haar gesprek met Tjeenk Willink. „We spelen een teamspel hier, ik speel geen solotennis”, aldus de D66-leider.

Sigrid Kaag (D66) en informateur Herman Tjeenk Willink. ANP / Marco de Swart

Kabinet met Rutte ‘zo goed als uitgesloten’ voor SP; PVV wil nieuwe verkiezingen

Ook SP-leider Lilian Marijnissen en PVV-voorman Geert Wilders hebben vrijdag gesproken met informateur Herman Tjeenk Willink. Beiden bekritiseerden daarin de rol die VVD-leider Mark Rutte tot dusver heeft gespeeld in de formatie. Marijnissen zei dat het voor de SP „zo goed als uitgesloten” is om met de VVD te regeren zolang Rutte partijleider blijft.

Rutte zocht in de campagne vaak publiekelijk toenadering tot de SP, waarmee hij liever zei te willen regeren dan GroenLinks of de PvdA, omdat die partijen niet zonder elkaar in een coalitie zullen stappen. Ook Marijnissen leek niet onwelwillend tegenover de VVD te staan, maar nu stelde ze dat Rutte „een patroon van informatie achterhouden” vertoont. „Je kan nog zoveel dingen afspreken over transparantie of meer macht voor de Tweede Kamer, maar zolang politici liegen verandert er niets.”

Waar Marijnissen zei dat de VVD en D66 de formatie moeten vlottrekken, gooide PVV-leider Geert Wilders het over een hele andere boeg. Hij drong bij Tjeenk Willink aan op nieuwe verkiezingen, omdat een regeringsvorming met de „huidige verhoudingen” heel lang zou kunnen duren. Ook pleitte de PVV-leider in zijn gesprek voor het „verwijderen van Rutte als premierskandidaat”.

Wilders zegt een ferme tegenstander te zijn van een vierde kabinet onder Rutte, en als dat er komt de coalitie „keihard” te zullen bestrijden. Ook zei hij vooraf dat hij „natuurlijk een paar keer ruzie heeft gehad met Tjeenk Willink”. Na zijn onderhoud met de informateur gaf Wilders aan dat hij Tjeenk Willink niet heeft kunnen overtuigen van zijn plan nieuwe verkiezingen uit te schrijven, „maar hij heeft wel met veel interesse naar me geluisterd”.

Marijnissen arriveert in de Stadhouderskamer bij Tjeenk Willink. Foto Marco de Swart/ANP

GroenLinks en PvdA benadrukken: niet zonder elkaar in coalitie

GroenLinks-leider Jesse Klaver ziet geen heil in een nieuw kabinet met VVD-leider Mark Rutte. Na afloop van zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink kreeg Klaver vrijdagmiddag de vraag of Rutte het vertrouwen kan herstellen na de formatiecrisis van de afgelopen weken. „Ik zou niet weten op welke manier dat kan”, antwoordde de GroenLinks-leider, die stelde „grote bezwaren te hebben” over de wijze waarop Rutte zich tot dusver opstelt in de formatie.

Klaver beklemtoonde in zijn gesprek met de informateur ook zijn wens om niet zonder de PvdA in een coalitie plaats te nemen. Uit de gelekte formatienotities van de vorige verkenners viel juist op te maken dat de progressieve partijen elkaar „niet echt” vasthielden en dat GroenLinks er mogelijk voor openstond om ook zonder een andere linkse partij te regeren. Vrijdag veegde hij die suggestie van tafel door te zeggen dat het „linkse verbond alleen maar hechter is geworden”.

Na Klaver was PvdA-fractieleider Lilianne Ploumen aan de beurt. Zij sloot samenwerking met Rutte niet uit, maar zette daar wel forse kanttekeningen bij. Zo stelde ze dat de VVD-leider haar vertrouwen nog lang niet heeft teruggewonnen. Bovendien herhaalde ze de eis om alleen met een andere linkse partij in een coalitie te stappen. Ploumen ziet D66 niet als een linkse partij.

Tegen de informateur vertelde ze veel bezorgde mensen te hebben gesproken, die erop aandringen dat het kabinet zich toelegt op het lenigen van de coronacrisis. Daarom is het voor Ploumen belangrijk dat „de politiek weer verder kan”. De PvdA-leider wees erop dat het vertrouwen van groepen burgers in de overheid is aangetast, door bijvoorbeeld de Toeslagenaffaire. Die relatie moet de politiek zien te herstellen en de gemaakte fouten in de toekomst voorkomen, vond ze.

Klaver arriveert bij informateur Herman Tjeenk Willink. Foto Marco de Swart/ANP

Tjeenk Willink ontvangt grotere partijen; Baudet uit kritiek en komt te laat

Informateur Herman Tjeenk Willink spreekt vrijdag met de fractievoorzitters van de grotere partijen uit de Tweede Kamer. Tjeenk Willink koos ervoor om woensdag te beginnen met gesprekken met de kleinste fracties en op volgorde van grootte te spreken met de overige partijen.

De informateur had vrijdagochtend als eerste een onderhoud met Thierry Baudet (Forum voor Democratie), die direct voor vuurwerk zorgde. De lijsttrekker kwam tien minuten te laat en probeerde Tjeenk Willink een hand te geven, tegen de coronavoorschriften in. Ook nam Baudet een exemplaar van zijn boek ‘De ravage van tien jaar Rutte’ mee en noemde hij de informateur een „kartelkardinaal”.

Twitter avatar LamyaeA Lamyae Aharouay Daar is Baudet. ‘Paar minuutjes te laat, geen probleem.’ Hij heeft zijn boek mee, de ravage van tien jaar Rutte. Hij noemt Herman Tjeenk Willink ‘de kartelkardinaal’. https://t.co/DyvFi3Bngv

Baudet pleitte voor een zakenkabinet zonder Rutte als premier. „Leg de verkiezingsprogramma’s onder elkaar en kijk waar meerderheden voor zijn. Daar zoek je ministers bij”, citeert persbureau ANP Baudet. „Dan kun je een neutralere premier hebben, een soort spelverdeler. En dan ga je echte democratie hebben zoals het is bedoeld”.

Na afloop zei de FvD-leider dat hij en Tjeenk Willink „het totaal niet eens” waren met elkaar. „Dat kan onder beschaafde mensen”, aldus Baudet. Vier jaar geleden stelde Baudet nog voor om Pieter Omtzigt (CDA) premier te maken.

Na Baudet was GroenLinks-leider Jesse Klaver aan de beurt om met de informateur te spreken. Daarna praat Tjeenk Willink met Lilianne Ploumen (PvdA), Lilian Marijnissen (SP), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA) en Sigrid Kaag (D66). Als laatste is VVD-leider Rutte aan de beurt om met de informateur te spreken. De Tweede Kamer heeft Tjeenk Willink drie weken de tijd gegeven om een rapport op te stellen.

Thierry Baudet werd vrijdagochtend ontvangen door informateur Herman Tjeenk Willink. Foto Marco de Swart/ANP

Tjeenk Willink reageert op kritiek over opmerkingen bestuursstijl Rutte

Informateur Herman Tjeenk Willink heeft vrijdagochtend een opmerkelijke verklaring doen uitgaan, waarin hij zijn formatie-opdracht verder toelicht. Tjeenk Willink zei eerder deze week dat de kritiek op de huidige bestuursstijl niet alleen aan demissionair premier Mark Rutte (VVD) mag worden toegeschreven, omdat hij niet de enige drager daarvan is. De informateur kreeg daarop kritiek dat hij Rutte te veel uit de wind probeerde te houden.

„In enkele artikelen in de media wordt hieruit de conclusie getrokken: Rutte geen belemmering voor formatie”, schrijft Tjeenk Willink. „Die conclusie kan de informateur niet tot de zijne rekenen zolang het tweede deel van zijn opdracht niet is uitgevoerd”. Het tweede deel van die opdracht is volgens de informateur het onderzoeken „of en zo ja onder welke voorwaarden er voldoende vertrouwen tussen partijen bestaat of weer kan ontstaan”.

Het eerste deel van de formatieopdracht is volgens Tjeenk Willink het onderzoeken van „de wijze waarop een kabinet kan worden gevormd”. Dat is niet los te zien van de wens om de bestuursstijl te veranderen, aldus de informateur. De verklaring werd vrijdagochtend gepubliceerd op het moment dat de informateur in gesprek was met GroenLinks-leider Jesse Klaver.

Informateur Herman Tjeenk Willink (PvdA) komt aan op het Binnenhof. Foto Marco de Swart/ANP

Esther Ouwehand (PvdD): minderheidskabinet zonder VVD is een optie

Een minderheidskabinet zónder de VVD is een optie voor de formatie als het aan Partij voor de Dieren-leider Esther Ouwehand ligt. Dat heeft ze donderdag in haar gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink gezegd. Ouwehand zei tegen persbureau ANP dat haar partij ook een voorstander is van een regeerakkoord op hoofdlijnen, in plaats van een document waarin alles gedetailleerd is vastgelegd. „Dan debatteer je over de rest in de Tweede Kamer”, aldus Ouwehand. „Dat is altijd het hoogste orgaan.” Dat zou volgens haar de huidige bestuurscultuur doorbreken.

Voor een dergelijke verandering pleitte ook Laurens Dassen donderdag, leider van de nieuwe partij Volt, bij de informateur. Ook zou hij voorgesteld hebben om te kijken naar het instellen van burgerfora, zoals in Frankrijk al gebeurt. „Daarmee worden mensen vanaf het begin veel meer betrokken bij het beleid”, aldus Dassen. Liane den Haan van 50Plus zei een nieuwe bestuursstijl ook belangrijk te vinden. „Er is hier heel veel voor de bühne, heel veel theater, terwijl ik vind dat we zakelijk, op de inhoud over de feiten moeten debatteren.”

De informateur sprak eerder zelf al de wens uit voor een regeerakkoord op hoofdlijnen. De Tweede Kamer zou daarmee meer invloed krijgen omdat het kabinet dan daar een meerderheid moet zien te vinden voor plannen die niet in het akkoord zijn vastgelegd. De gedetailleerde regeerakkoorden van de afgelopen kabinetten zouden de „tegenmacht” volgens Tjeenk Willink „hinderen” en de oppositie „buitenspel” zetten.

Dassen, Ouwehand en De Haan waren de laatsten die vandaag een gesprek hadden met de informateur. Tjeenk Willink begon zijn gesprekken met de leiders van de kleine partijen. Zij zouden een „frisse blik hebben om een nieuwe bestuursstijl te ontwikkelen”. Ook wilde hij zo laten zien rekening te houden met minderheden. Morgen praat de informateur verder met de fractieleiders van de grotere partijen.

PvdD-leider Esther Ouwehand bezocht vandaag informateur Herman Tjeenk Willink. Foto Remko de Waal/ANP

Segers sorteert voor op oppositie: ‘Geen rol voor ChristenUnie in een coalitie’

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers blijft terughoudend over kabinetsdeelname van zijn partij. Na afloop van zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink zei hij tegen journalisten op het Binnenhof „geen rol” te zien voor de ChristenUnie in „een coalitie”, ongeacht welke premier die leidt. Daarmee plaatst Seger zijn partij nog verder weg van potentiële kabinetsdeelname dan vorige week, toen hij uitsloot te gaan regeren onder leiding van VVD-leider Mark Rutte.

In zijn brief aan Tjeenk Willink schrijft Segers dat de ChristenUnie voorstander van een formatie is tussen fracties die „constructief willen samenwerken” met de Eerste en Tweede Kamer en die „getalsmatig het grootst zijn en elkaar bij voorbaat niet uitsluiten”. Segers hintte daarbij ook op een minderheidskabinet en sloot niet uit dat de ChristenUnie daarmee vanuit de oppositie constructief kon samenwerken, zelfs met Rutte als premier.

Na de Omtzigt-affaire vorige week stelde Segers dat „vertrouwen kan groeien” en volgens hem is dat „hard nodig”. De ChristenUnie-voorman constateert dat het onderlinge vertrouwen onder druk is komen te staan na vorige week. Hij vindt dat een toekomstig kabinet „dienstbaar, rechtvaardig en betrouwbaar” moet zijn en dat de regering zich „in alle openheid” moet laten „controleren en corrigeren door de Kamer”.

Segers in gesprek met informateur Tjeenk Willink. Foto Remko de Waal/ANP

Eerdmans en Van der Staaij sluiten Rutte als nieuwe premier niet uit

Fractieleiders Kees van der Staaij (SGP) en Joost Eerdmans (JA21) sluiten een nieuw kabinet met VVD’er Mark Rutte als premier niet uit. Van der Staaij schaarde zich vorige week wel achter een motie van wantrouwen tegen Rutte als demissionair premier, maar dat „was een signaal dat we het respecteren van de positie van het parlement ontzettend belangrijk vinden”. De SGP-leider wilde Rutte „niet op voorhand” uitsluiten voor samenwerking.

In zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink zei Van der Staaij dat „als we als parlement een sterke tegenmacht willen zijn, we verder weg moeten raken van incident-gedreven politiek”. Hij vertelde het „vernieuwende idee te hebben geopperd” om behalve het regeerakkoord ook werk te maken van een zogeheten „controleerakkoord” voor de Tweede Kamer. Daarin moeten de Tweede Kamerfracties afspreken hoe ze het kabinet beter en effectiever controleren, bijvoorbeeld door taken te verdelen en meer samen te werken.

JA21-voorman Eerdmans zei „niet van uitsluiten” te houden, op de vraag of Rutte als premier voor hem een optie is. Voor de JA21-voorman staat de deur in elk geval niet verder open na de Omtzigt-affaire vorige week, maar ook niet dicht. Eerdmans wil van Rutte en de andere fractievoorzitters weten hoe ze het vertrouwen willen herstellen. „De lucht moet geklaard worden.”

Verder zei hij dat Tjeenk Willink „een slechte start” heeft gemaakt omdat hij heeft gezegd dat het onmogelijk is om formatieonderhandelingen in de pure openbaarheid te houden. „Ik sluit niet uit dat ik op gegeven moment zeg: zijn er dingen die we onder vier ogen moeten bespreken?”, aldus de informateur. Die opmerking stuit Eerdmans donderdag tegen de borst. Hij zegt daar „grote problemen” mee te hebben, omdat het volgens hem belangrijk is „open kaart te spelen in deze fase van het proces”.

Ook Azarkan pleit in gesprek met Tjeenk Willink voor nieuwe bestuurscultuur

Denk-fractieleider Farid Azarkan heeft te kennen gegeven dat er een parlementaire cultuuromslag moet komen in zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink. Azarkan bepleitte daarin een nieuwe bestuurscultuur, met „meer transparantie en openheid”. „We zitten in een situatie waarbij politieke partijen elkaar niet meer vertrouwen”, aldus Azarkan. De Denk-leider ziet in een nieuw kabinet geen rol weggelegd voor VVD-leider Mark Rutte. Ook acht hij de kans klein dat zijn partij aanschuift in een nieuwe coalitie. „Maar goed, als het nodig is doen wij gewoon graag mee”, zei hij tegen persbureau ANP.

Tjeenk Willink is de formatiegesprekken donderdag begonnen met de kleinere partijen. Eerder sprak hij met Sylvana Simons (BIJ1) en Caroline van der Plas (BoerBurgerBeweging). Ook zij hamerden op een nieuwe politieke cultuur met een sterkere rol voor de Tweede Kamer. Simons zei voor een „grote schoonmaak” te zijn. „En dat betekent, ook symbolisch, afscheid nemen van een aantal mensen die symbool zijn geworden van de cultuur die we nu kennen. U weet wie ik bedoel”, hintte ze op Rutte.

Informateur Tjeenk Willink wilde graag eerst de kleine fracties spreken omdat die volgens de 79-jarige veteraan „nog vol idealen” zijn. Hij sprak eerder al de voorkeur uit voor een minder gedetailleerd regeerakkoord, omdat te vastomlijnde coalitieafspraken de „tegenmacht” zou „hinderen” en de oppositie daardoor „buitenspel zou zetten”. Met een akkoord op de hoofdlijnen ontstaat in ogen van Tjeenk Willink meer invloed voor de Tweede Kamer, omdat het kabinet moet leunen op een Kamermeerderheid bij plannen die daar niet instaan.

Eerste fractievoorzitters praten met Tjeenk Willink: het gaat niet meer over ‘poppetjes’

Informateur Herman Tjeenk Willink heeft de eerste gesprekken met fractievoorzitters achter de rug. Sylvana Simons van BIJ1 mocht het spits afbijten en noemde het „een prettig gesprek”. De politica hoopt dat de „symbolen van de oude politiek” vertrekken, twitterde ze na afloop.

Simons zegt tegen persbureau ANP dat het van belang is dat politiek Den Haag snel begint met de omslag naar een nieuwe bestuurscultuur. Ze verduidelijkte niet wie volgens haar afscheid moest nemen, maar vermoedelijk doelde ze op demissionair premier Mark Rutte. Ook hoopt Simons dat er gekeken wordt naar de mogelijkheden „over links”.

Tjeenk Willink begint zijn verkennende gesprekken met de kleine, nieuwe partijen vanwege hun „frisse blik”. Hij praat met alle fractievoorzitters over de formatie van een nieuwe regeringscoalitie. In het gesprek met hem was volgens Simons meer tijd en ruimte voor beschouwing. Daardoor heeft ze meer kunnen praten over een visie voor Nederland en minder over „poppetjes”.

Ook Caroline van der Plas van BoerBurgerBeweging (BBB) heeft met de nieuwe informateur gesproken. Na afloop zei ze dat het wel „verfrissend” zou zijn als de VVD eens in de oppositie terecht komt. Ook zij heeft met Tjeenk Willink niet over „poppetjes of partijen” gesproken. Maar over thema’s die ze belangrijk vindt de komende jaren. Ze heeft onder andere ruimteproblemen besproken: „We noemen het een stikstofprobleem, maar het is gewoon een gevecht om de ruimte”.

Sylvana Simons van BIJ1 bij Herman Tjeenk Willink. Foto: David van Dam

Welkom in een nieuw blog

In dit blog houdt NRC het laatste nieuws bij over de formatie, die na de mislukte verkenning weer op gang is gekomen.

Vandaag zal informateur Herman Tjeenk Willink in gesprek gaan met de fractievoorzitters. Hij spreekt eerst met de kleinste partijen omdat zij volgens hem „een frisse blik” hebben. Het eerste gesprek begint om 09.00 uur met BIJ1-leider Sylvana Simons. Het laatste gesprek voert hij vrijdag met VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte. Hij zei zich te gaan inzetten voor een andere bestuursstijl met „meer dualisme en macht en tegenmacht”. Ook pleit hij voor een regeerakkoord waarin „niet alles dichtgetimmerd is”. Een dichtgetimmerd akkoord „blokkeert het politieke debat, zet de oppositie buitenspel en hindert de tegenmacht”, aldus Tjeenk Willink.

Woensdag werd Vera Bergkamp (D66) verkozen tot nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. Van de 139 geldige stemmen kreeg Bergkamp er 74. Khadija Arib (PvdA) kreeg 38 stemmen en Martin Bosma (PVV) 27. Bergkamp beloofde na de stemming haar „vreselijke best” te doen.

Lees al het nieuws van woensdag 7 april terug in ons blog