‘Als deze opzet werkt, kunnen culturele instellingen eerder open’

6 vragen over pilot cultuursector Het kabinet doet drie weken lang onderzoek naar de combinatie van tickets en sneltests in onder meer de cultuursector. Hoe werkt dat?

Het festival Eurosonic Noorderslag in Groningen vond dit jaar volledig online plaats. Dertig poppodia doen nu mee aan de pilot.
Het festival Eurosonic Noorderslag in Groningen vond dit jaar volledig online plaats. Dertig poppodia doen nu mee aan de pilot. Foto ANP KIPPA/ Kees van de Veen

Vanaf vrijdag 9 april worden drie weken lang proeven gedaan met toegangstesten voor musea, theaters, dierentuinen, attractieparken, casino’s en sportaccommodaties. Dat lieten de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Economische Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) dinsdag weten.

Voor de cultuursector is het de eerste kans sinds december om de deuren te openen. Onder meer 43 theaters en concertzalen, allemaal lid van de VSCD (Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties), dertig poppodia en zeventien musea nemen deel aan deze pilot. Bezoekers zijn verplicht een sneltest te doen.

De kosten voor voor de tests worden gedragen door het Rijk. Verder is er geen extra subsidie voor de deelnemende instellingen. De gebruikelijke veiligheidsprotocollen worden gehandhaafd, zoals mondkapjes en het bewaren van anderhalve meter afstand. Dat houdt voor de deelnemende instellingen in dat de bezoekerscapaciteit uitkomt op ruwweg 20 procent en dat opengaan vaak niet kostendekkend is. We zetten enkele vragen op een rij.

1Hoe krijg ik toegang tot een voorstelling of optreden?

Op veel sites van deelnemende podia is een dag na de aankondiging nog geen informatie over optredens en voorstellingen te vinden.

„De podia hebben de laatste weken hard moeten werken om het voor elkaar te krijgen”, zegt een woordvoerder van de VSCD. „De podia bieden de tickets in de loop van deze week aan. Het kan zijn dat het gaat om optredens die eerder werden geannuleerd. In sommige gevallen worden bezoekers die al tickets hadden gekocht en nu een voucher hebben eerst benaderd. Daarna is er vrije verkoop. Iedereen met een negatieve uitslag van een sneltest mag naar binnen.”

De website testenvoortoegang.nl, een platform van de Stichting Open Nederland die de testen faciliteert, meldt dat bij elk ticket een link zit naar een sneltestlocatie. Daar moet elke bezoeker zich maximaal 40 uur voor het evenement laten testen. Bij een negatieve uitslag ontvangt hij een code voor de CoronaCheck-app (die je moet downloaden). Testen uitgevoerd door de GGD, andere aanbieders of zelftesten zijn niet geldig. Dat geldt ook voor een vaccinatiebewijs. De test is gratis voor de bezoekers. Om reisbewegingen te beperken is de pilot opgesplitst in specifieke dagen voor specifieke provincies, maar wie welke podia bezoekt, wordt niet gecontroleerd, aldus de VSCD. „Je kunt als Leidenaar naar Wende in Utrecht. Maar je moet wel rekening houden met de avondklok.”

Voor musea gaat de kaartverkoop volgende week van start op museum.nl. Mensen met een Museumkaart kunnen daar een tijdvak reserveren bij het museum van hun keuze. Poppodia meldden woensdagmiddag dat veel popconcerten al zijn uitverkocht. De Nationale Opera en Ballet kiezen er wegens geringe capaciteit voor plaatsen niet in de verkoop te doen, maar ter beschikking te stellen aan „het meest loyale publiek.”

Lees ook: Na de pilots is er wellicht meer mogelijk

2Wat onderzoekt deze pilot?

De pilot onderzoekt de bereidheid van het publiek om zich te laten testen. Daarnaast wordt onderzocht of deze werkwijze beheersbaar en uitvoerbaar is voor concertzalen, theaters, popzalen en musea. „Als deze opzet blijkt te werken, kunnen de instellingen in de cultuursector al eerder open”, zegt een woordvoerder van de VSCD. „Dat is het doel.”

Bezoekers wordt gevraagd deel te nemen aan een evaluatieonderzoek. Zo wordt getest of de infrastructuur en de ICT bij de sneltesten voldoet en of de CoronaCheck-app gebruiksvriendelijk is. „De vraag is ook hoe fraudegevoeligheid de testbewijzen zijn. En of de benodigde testcapaciteit goed is ingeschat, per locatie.”

3Hoe meet je de animo van het publiek voor deze combinatie van tickets met testbewijs?

Die bereidheid kun je afmeten aan de kaartverkoop en aan de snelheid waarmee de kaartjes worden verkocht, aldus een woordvoerder van de VSCD. „Er zijn al veel vragen over wanneer kaarten in de verkoop gaan. Als er geen kaarten worden verkocht, blijkt dat de bereidheid van de bezoekers niet groot is. Wat niet duidelijk zal worden, is of en waarom mensen afzien van een bezoek omdat ze zich niet willen laten testen.”

4Wordt in de nabije toekomst een ticket altijd gekoppeld aan een negatieve sneltest?

Dat is wel de bedoeling, aldus de VSCD, maar in de toekomst kan een vaccinatiebewijs wél ook een geldige voorwaarde voor concertbezoek zijn. „Het idee is dat uiteindelijk de eis van anderhalve meter afstand kan worden losgelaten, zodat er meer publiek kan komen en er weer geld verdiend kan worden door de podia.”

5Onderzoekt de pilot ook of de combinatie van ticket met testbewijs een veilig theaterbezoek garandeert?

Dat is niet het geval, zegt een woordvoerder van het ministerie van VWS: „Daarvoor waren de FieldLabs georganiseerd.” Een woordvoerder van het ministerie van OCW vult aan: „Vorig jaar is gebleken dat bij musea en theaters geen besmettingen hebben plaatsgevonden. Dus de ervaringen bij de handhaving van veiligheidsprotocollen zijn positief.”

6Blijft de overheid sneltesten gratis ter beschikking stellen als deze aanpak werkt, of moeten podia of bezoeker die straks zelf betalen?

Dat is nog niet besloten, aldus het ministerie van OCW. „En dat geldt voor alle evenementen in de pilot, ook voor de Keukenhof en de Efteling. Het kabinet is er nog over in beraad.”

Voor bezoek of deelname kunt u naar de volgende links voor reserveren en informatie. Musea: museum.nl Theaters: vscd.nl Poppodia: vnpf.nl/nieuws of de website van het betreffende poppodium.