Reportage

In de Euro Hockey League is de aandacht tussen vrouwen en mannen nu gelijk verdeeld

Euro Hockey League De hockeysters van Den Bosch versloegen Club de Campo in de eerste finale voor vrouwen in de Euro Hockey League. Het format bij de mannen werd aangepast, zodat de vrouwen erbij konden.

Lidewij Welten van Den Bosch (zwart shirt) in duel met Empar Gil van Club de Campo uit Madrid tijdens de finale van de Euro Hockey League in het Wagenerstadion in Amstelveen.
Lidewij Welten van Den Bosch (zwart shirt) in duel met Empar Gil van Club de Campo uit Madrid tijdens de finale van de Euro Hockey League in het Wagenerstadion in Amstelveen. Foto Andre Weening/Getty Images

Terwijl de spelers van HC Bloemendaal in het Wagenerstadion met de media napraten over hun overwinning op Atletic Terrassa in de finale van de Euro Hockey League (EHL), bereiden de selecties van HC Den Bosch en Club de Campo zich voor op een bijzonder duel: de eerste EHL-finale voor vrouwen. Wouter Jolie begrijpt de aandacht voor de wedstrijd die komen gaat „wel een beetje, maar niet helemaal”. De 35-jarige verdediger van Bloemendaal, die in 2017 afscheid nam van het tophockey maar dit seizoen is teruggekeerd, verkeerde in de veronderstelling dat de vrouwen tijdens „onze” EHL altijd al hun eigen Europese toernooi speelden, maar dan onder een andere naam. „Het is wat dat betreft wel goed dat het nu gelijk is getrokken en dat het voor allebei EHL heet. Vrouwen- en mannensport moeten gewoon gelijk zijn.”

In het Europese clubhockey was dat ook lange tijd het geval. Vanaf 1974 streden acht landskampioenen elk jaar met Pinksteren bij zowel de vrouwen als de mannen om de belangrijkste Europacup, waarbij het regelmatig voorkwam dat beide toernooien op één locatie werden georganiseerd. Totdat op initiatief van onder anderen Maurits Hendriks, de huidige technisch directeur van NOC-NSF, in 2007 een nieuw toernooiconcept werd ontwikkeld.

De EHL moest verspreid over het seizoen, op diverse plekken in Europa, zorgen voor volle tribunes. Bovendien zouden alle wedstrijden – van de groepsfase tot en met de finaleronde – met behulp van de tv-productiemaatschappij van Reinout Oerlemans live bij de mensen in de huiskamers worden gebracht. In de ambitieuze, peperdure plannen, die inmiddels weer zijn afgeschaald, was alleen geen plaats voor een league voor vrouwen.

Gelijke kansen

„We hebben het altijd in ons achterhoofd gehouden”, zegt Marijke Fleuren, voorzitter van de Europese hockeybond EHF, die in de internationale sportwereld bekend staat als groot voorvechter van gelijke kansen in de sport. „Maar we wilden het graag goed doen. Veel vrouwenteams gaven aan één weekend Europees hockey heel gaaf te vinden, maar meer ook niet.” Fleuren had daar begrip voor, hockey is in veel landen nog altijd niet meer dan een amateursport.

De oplossing kwam uit onverwachte hoek: de aankondiging in 2018 van de Pro League voor landenteams. Dat mondiale toernooi legde ineens zo’n beslag op de internationale kalender dat de Europese hockeybond niet langer Pasen én Pinksteren kon reserveren voor de EHL. Fleuren: „We hebben toen het format bij de mannen aangepast, en zo konden de vrouwen er ook bij.”

Lees ook dit interview met Erik Gerritsen, directeur van de hockeybond

ABN Amro, sinds het begin hoofdsponsor van de EHL, toonde zich groot voorstander van de plannen van de EHF. De bank was juist begonnen met plannen voor gelijke kansen in de sport. Die mondden niet alleen uit in uitbreiding van de EHL, want in oktober kwam naar buiten dat ABN Amro het onderwerp tegenwoordig meeneemt in contractbesprekingen met hockeyclubs in Nederland. „Het doel is dat in 2025 onze sponsorbijdragen fifty-fifty worden verdeeld over mannen- en vrouwenteams”, zegt Sander Bestevaar, hoofd sponsoring en events. „Voor de EHL houdt het concreet in: gelijk prijzengeld van 10.000 euro en gelijke aandacht.”

Gehalveerd toernooi

Het is even na half zes als de hockeysters van Den Bosch maandagmiddag tijdens een sneeuwbui de fonkelnieuwe EHL-trofee krijgen overhandigd na een 5-0 overwinning op de tegenstander uit Madrid. De prijsuitreiking is een jaar later dan gepland en vindt plaats na een gehalveerd toernooi – vanwege de pandemie werd in 2020 de ‘Final 8’ afgelast en voor dit jaar teruggebracht tot een ‘Final 4’ – maar het maakt de vreugde bij de Bossche speelsters er niet minder om. Het is ook alweer even geleden dat de kampioensploeg kon juichen – de laatste prijzen werden in 2018 gewonnen.

International Lidewij Welten zegt blijer te zijn met de zeventiende Europese titel in de clubhistorie dan met het feit dat zij met Den Bosch de geschiedenis ingaat als eerste winnaar van de EHL bij de vrouwen. „Ik weet dat het een onderwerp is en het is ook heel goed dat het zover is. Maar ik vind het de normaalste zaak van de wereld. Gelijke kansen horen gewoon te zijn in deze maatschappij.”

Lidewij Welten maakt de openingstreffer voor Den Bosch in de EHL-finale. Foto Koen Suyk/ANP

Toch was het onderwerp in de Bossche selectie in aanloop naar de finale wel ter sprake gekomen, moet Welten toegeven. „Het is natuurlijk heel gaaf dat we met de mannen op hetzelfde podium staan. Dat het nu pas zover is, is misschien van de zotte. Maar aan de andere kant: het moet er toch een keer van komen.”

Welten, tweevoudig olympisch en wereldkampioen, klom tijdens de coronacrisis nog in de pen om haar afkeur uit te spreken over de beslissing van het kabinet om alleen de voetbalcompetities als topsport aan te merken. Daardoor voelde zij zich als hockeyster in een klap gedegradeerd tot amateur. „Ik ben 24/7 bezig met hockey, ik leef ervan en ik leef ervoor en in mijn ogen ben je dan een prof”, schreef zij in oktober vorig jaar in een post op Instagram. „Ik ben niet per se op zoek naar een onderwerp waar ik iets van kan vinden”, zegt zij deze maandagmiddag aan de rand van het kunstgras van het Wagenerstadion. „Maar je ziet dat de maatschappij moderner wordt. Weet je, ik kan gewoon niet zo goed tegen onrecht. En daar valt gebrek aan waardering ook onder.”

Zolang Marijke Fleuren bij de EHF de scepter zwaait, hoeft Welten zich daar geen zorgen over te maken. De EHF-voorzitter pleitte er zelfs voor dat de vrouwen bij hun entree in de Euro Hockey League het toernooi mochten afsluiten, een eer die in het hockey van oudsher is voorbehouden aan de mannen. „We hebben het eerder gedaan”, zegt Fleuren. „Bij het EK in Engeland [in 2015]. Toch vroegen sommige mensen: zo gelijk hoeft het toch ook weer niet te zijn, Marijke? Maar voor mij is het geen gevecht, we moeten het samen doen.”