Opinie

Puik shirt maar

Toegegeven, het is niet makkelijk om topvoetballer te zijn. De overkoepelende organisatie van je sport bleek een corrupte bende die voor smeergeld het WK 2022 aan een superrijke oliestaat verpatste. In die superrijke oliestaat vonden duizenden straatarme bouwvakkers de dood bij het bouwen van sportpaleizen waarin jij straks wilt schitteren. Je wilt je wel uitspreken, maar je hebt nooit geleerd hoe. Het enige dat ze je vertelden was dat je sport en politiek altijd moest scheiden. Nu hijs je je voorafgaand aan kwalificatiewedstrijden in een T-shirt, maar toch voelt het niet lekker. Geen paniek. Carolina is er om te helpen.

Carolina Solberg is de Braziliaanse beachvolleybalster die „Weg met Bolsonaro!” riep aan het eind van een interview tijdens een live uitzending van een veel bekeken programma. Dit kwam haar op de maximale straf te staan van de Braziliaanse volleybalfederatie: 15.600 euro boete en zes wedstrijden niet spelen.

Solberg vocht de uitspraak aan op grond van vrijheid van meningsuiting. De straf werd teruggebracht naar de minimale: 156 euro en een waarschuwing. Ook die uitspraak vocht Solberg aan. Spelers die zich eerder vóór Bolsonaro hadden uitgesproken, hadden immers geen waarschuwingen gekregen. Detail: Solbergs verdediging werd gevoerd door de president van de Braziliaanse orde van advocaten. Ze werd vrijgesproken en haar populariteit groeide.

Via interviews en haar socialemediakanalen blijft Solberg kritiek op de Braziliaanse regering leveren, of dit nu gaat over de recordkap van het Amazonewoud, racisme, geweld tegen vrouwen of de waardeloze aanpak van het coronavirus. Ze geeft toe dat ze op straat altijd over haar schouder kijkt en de angst haar in het lichaam zit, maar zwijgen is geen optie. Met je bereik komt ook verantwoordelijkheid, zegt ze, en: „Je kunt nergens een voorbeeld voor zijn als je je gedachten niet kunt uitspreken”.

In Nederland kwam voor het spelerszwijgen over Qatar, naast het excuus ‘politiek en sport scheiden’ ook ‘topsporters zijn uitsluitend met hun sport bezig’ voorbij.

Wat een flauwekul is dat. Topvoetballers hebben veel meer vrije tijd dan bijvoorbeeld leraren die de eigen online lessen voorbereiden én geven. Een docent die ik van dichtbij ken, stort elke weekend uitgeput neer. Die heeft tijd noch puf om bij elke mogelijkheid naar de kapper te rennen of voor foto’s te poseren en die te delen, laat staan om een eigen kledingmerk te beginnen of een muziekvideo op te nemen.

De topvoetballer kan, net als de volleybalster, zijn podium best gebruiken om informatie te verspreiden over mensenrechtenschendingen en zo een publicitaire kracht tegen de machten zijn die hem eigenlijk wilden gebruiken. Als hij het Solbergniveau bereikt heeft, kan hij van dat miljoenensalaris bijvoorbeeld scholen bouwen in landen die de WK-doden leverden. Makkelijk zal het niet zijn, maar het is niet makkelijk om topvoetballer te zijn.

Er zullen stemmen roepen dat het allemaal niet helpt omdat je niet kunt terugdraaien wat al is gebeurd, maar het helpt wel. Je uitspreken laat de strijders tegen onrecht weten dat ze niet alleen staan, het toont slachtoffers dat ze gezien zijn en het zegt tirannen dat hun geld geen stilte koopt, maar het tegendeel.

Carolina Trujillo is schrijfster.