Recensie

Recensie Boeken

Astronaut Cristoforetti stoomt je klaar voor het ISS

Ruimtevaart Al haar hele leven wilde Samantha Cristoforetti naar de ruimte. Hoe die droom werkelijkheid werd vertelt ze in haar dagboek.

Samantha Cristoforetti in haar zogeheten Extravehicular Mobility Unit.
Samantha Cristoforetti in haar zogeheten Extravehicular Mobility Unit. Foto NASA/Science Photo Library

‘We zijn een vuurbal in duizelingwekkende afdaling naar de planeet, een gloeiende wond in de ijle atmosfeer die de aarde omhult. [...] Een vallende ster: als het nacht was, zou iemand, ergens, op ons wensen.”

Wie die vallende ster halverwege 2015 aan de hemel zag, keek in werkelijkheid naar de Sojoez-ruimtecapsule met daarin de Italiaanse Samantha Cristoforetti en een Amerikaanse en Russische collega die terugkeerden naar de aarde. In haar memoires schetst Cristoforetti (43) het einde van haar volbrachte droom. Ze bracht in 2014 en 2015 tweehonderd dagen door in het internationaal ruimtestation ISS. Dat maakte haar de eerste Italiaanse vrouw in de ruimte, en een van de bekendste gezichten van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. De ESA zoekt sinds deze week weer naar nieuwe astronauten.

Skiën en Jules Verne

Cristoforetti was en is alles wat je van een astronaut verwacht. Een actief, nieuwsgierig kind dat skiede en in bomen klom, verknocht was aan de avonturen van Jules Verne en tv-series als Star Trek. Ze leerde duiken en karate, schreef een thesis over raketbrandstof en werd opgeleid tot gevechtspiloot.

Diary of an Apprentice Astronaut leest als een combinatie van een dagboek en een gedetailleerde gebruikershandleiding. Zo beschrijft Cristoforetti de procedures van haar eerste parabolische vlucht boven de Atlantische Oceaan, en hoe elk onderdeel van haar ruimtepak in een tijdsbestek van maanden nauwkeurig wordt aangemeten. En ze leert tot in detail het Russische transportvoertuig te Sojoez bedienen.

Ook mag Cristoforetti zich tot haar grote vreugde voorbereiden op ruimtewandelingen, bedoeld voor werkzaamheden buiten het ISS. Ze volgt hiervoor intensieve onderwatertrainingen in een groot bad in een trainingsfaciliteit van NASA waarin microzwaartekracht (het gevoel van bijna gewichtsloosheid) gesimuleerd wordt.

Met vlagen spreekt ze romantisch over haar verlangen naar de ruimte. „In alle eerlijkheid, het kan zijn dat ik graag zoveel mogelijk tijd doorbreng in deze onderwaterwereld, omdat deze plek op aarde het meest lijkt op de ruimte.” Eenmaal in het ISS aangekomen voelt ze zich snel op haar plek. In tegenstelling tot anderen die zich voor het slapen gaan vastbinden aan de muur, drijft Cristoforetti liever vrij rond in de slaapcabine.

Geen ruzies of affaires

Het boek belooft een intiem inkijkje te geven in het leven van de astronaut in wording. Toch deelt Cristoforetti in het proloog mee óók veel zaken niet te noemen, „uit discretie, omdat ik alleen praat over het goede van anderen, en omdat ik niet zie hoe mijn privéleven interessant is.” Dit roept de vraag op waar de spanningsboog zal zitten. Er is geen ruimte voor politieke discussies, borrelende ruzies of affaires – waarvan het toch aannemelijk is dat ze er zijn – Cristoforetti heeft in deze jaren haar partner, een ESA-instructeur, ontmoet.

Niet dat Cristoforetti helemaal geen persoonlijke ervaringen noemt. Ze beschrijft de tragische dood van een oud-studiegenoot en haar frustratie dat ze uiteindelijk geen ruimtewandelingen kan maken. Maar juist in een dagboek verwacht je te lezen hoe het er achter de schermen aan toe gaat, en waar het schuurt als mensen gedwongen met elkaar moeten leven en werken.

Maar wie wil weten tot wat een astronaut in staat moet zijn, wordt goed bediend. Cristoforetti wil je klaarstomen voor die ruimtereis „zodra we bij het lanceerplatform aankomen”. En bij dat voornemen kun je misschien maar beter zo min mogelijk afleiding gebruiken.