Plataan moet weg voor entree Artis: ‘Verminking prachtige bomenlaan’

Talk of the Town Artis wil een entree aanpassen ten koste van een boom. Dit zal de huidige bomenboulevard die de Plantage Middenlaan nu is ernstig aantasten, vrezen omwonenden.

De plataan voor de ingang aan de Plantage Middenlaan is onderdeel van een lange bomenrij.
De plataan voor de ingang aan de Plantage Middenlaan is onderdeel van een lange bomenrij. Foto’s Bo Jellema

Een beeldbepalende boom aan de Plantage Middenlaan loopt gevaar te verdwijnen. Het betreft een gezonde plataan met een stamomtrek van 1,25 meter en met een verwachte levensduur van meer dan 25 jaar. Toch moet de boom weg. Waarom? Dierentuin Artis werkt sinds 2017 aan de restauratie en renovatie van het Groote Museum in het oude hoofdgebouw, met de entree aan de Plantage Middenlaan 41A, precies waar de plataan staat. Deze boom is daar in 1980 geplant, pal voor de ingang van dit rijksmonument.

„Artis moet haar entree gewoon anders ontwerpen”, zegt buurtbewoner Bo Jellema, die zich zorgen maakt over deze iconische laan. „Nergens in de stad loopt er zo’n prachtige bomenboulevard over zo’n lengte.” De entree moet geschikt worden voor mindervaliden met een hellingbaan. Ook komen de stenen leeuwenbeelden terug die de entree flankeerden. „Het gevolg van dit alles is dat het fietspad een slinger maakt, ten koste van de plataan. Hiermee vermink je het aangezicht van de laan en komt er een gapend gat.”

Jellema heeft een Facebook-pagina geopend en bezwaar aangetekend. Ook voorzag hij de boom van een ‘hulproep’. Op de eerste stond dat deze boom „door de gemeente op 23 maart wordt weggehaald”. Dat is niet gebeurd, zowel door de vele bezwaarschriften als een procedurele fout. Nu luidt de tekst dat de boom er weliswaar nog staat „maar het gevaar is niet geweken” en „het ontwerp is slecht”. Dit renovatie-ontwerp van het Groote Museum is door MerkX architecten.

‘Veel te snel vergunning verleend’

Ook raadslid Anke Bakker van de Partij voor de Dieren zegt „zeer ontstemd en verontrust” te zijn over deze gang van zaken. „De plataan maakt onderdeel uit van de Hoofdbomenstructuur. Met het weghalen ervan wordt het monumentale stadsgezicht van de Plantage Middenlaan vernield. Een onderbreking doet onherstelbare afbreuk aan de karakteristieke, eeuwenoude bomenrij”, aldus Bakker. „De gemeente heeft veel te gemakkelijk een vergunning verstrekt. Gaat ze zo om met deze ‘groene loper van de stad’ en onze prachtige Amsterdamse bomen?” Bakker vraagt zich af waarom in het ontwerp niet is geprobeerd de boom „in te passen”. Ze roept verantwoordelijk wethouder Laurens Ivens (SP) op naar de bezwaren van de omwonenden en de gemeenteraad te luisteren en „de boom te behouden”.

Ook is de vraag gewettigd waarom de Hoofdbomenstructuur geen wettelijke bescherming biedt. Hoewel Artis en de gemeente laten weten dat de boom verplaatst wordt – en dus niet gekapt – naar het tegenoverliggende Westermanplantsoen biedt dit geen geruststelling: Bomenwacht Nederland deed in opdracht van de gemeente onderzoek naar de verplaatsbaarheid en kwam tot de conclusie dat verplanting van deze „onderzoeksboom lastig uitvoerbaar wordt geacht” en er geldt een „terughoudend verplantbaarheidsadvies”. Een woordvoerder van stadsdeel Centrum laat weten dat er een „belangenafweging is gemaakt in het voordeel van de toegankelijkheid van het Groote Museum voor mindervalide bezoekers en veiligheid van voorbijgangers”. De verplantbaarheid beoordeelt de gemeente als „goed”; ook gaat er hierdoor „geen groen verloren”.

Vastketenen aan de boom

Tijdens de commissievergadering Wonen en Bouwen op 24 maart vroeg Anke Bakker aan wethouder Ivens of ze zich „moest vastketenen aan de boom of kan ik gerustgesteld zijn?” Het antwoord luidde: „Ik vrees dat u zich moet vastketenen.” Inmiddels is de beslistermijn vanaf 11 maart met zes weken verlengd, aldus het Gemeenteblad. Maar de gemeente is nog steeds voornemens de boom te verplaatsen.

In een reactie laat Artis weten dat het „nooit de eerste wens is geweest om de boom weg te halen”. De voorkeur gaat uit naar een „groene en verkeersveilige allee”, liefst door een volledige herinrichting tot een 30 km fiets- en autostraat met behoud van de bomenrij. Maar zo’n traject is lang en daarom is Artis, samen met de gemeente, tot dit compromis gekomen – waarbij de boom wordt verplant en het fietspad die slinger heeft. Maar liever ziet Artis dus een opnieuw ingerichte straat.

Ook zegt Artis de bezwaren van de buurtbewoners „uiteraard serieus” te nemen. In de komende periode gaat men „opnieuw met de gemeente aan tafel om te kijken naar alternatieve ontwerpen voor dit mooie stukje Plantage Middenlaan, waarbij idealiter de plataan behouden blijft”.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.