Studenten in de stress door tijdelijk huurcontract

Studentenhuisvesting Studenten krijgen vaker een tijdelijk huurcontract voor hun kamer. „Bij een nieuw contract wordt de huur soms flink verhoogd.”

Student in Nijmegen in de zon. Veel studenten hebben te maken met tijdelijke huurcontracten. Het vermoeden bestaat dat verhuurders daarvan gebruikmaken om de huur regelmatig te kunnen verhogen.
Student in Nijmegen in de zon. Veel studenten hebben te maken met tijdelijke huurcontracten. Het vermoeden bestaat dat verhuurders daarvan gebruikmaken om de huur regelmatig te kunnen verhogen. Foto Manon Bruininga/ANP/HH

Begin dit jaar bekroop Tinka Stavenuiter (25) een onrustig gevoel. Haar tweejarige huurcontract zou in het najaar aflopen en ze was bang dat ze moeilijk lastminute een nieuwe kamer zou kunnen vinden in Utrecht. Daarom zette ze vast „lijntjes uit” bij vrienden, ook al wilde ze „nog helemaal niet weg”. Een 19-jarige economiestudent uit Amsterdam zegt: „Ik zou na een jaar een vast contract krijgen als er ‘geen gedoe’ zou zijn. Mijn buurmeisje ook, maar ze moest toch weg, terwijl ze het zoetste meisje van de gang is.” De student vreest dat hem hetzelfde lot is toebedeeld.

Huurteams in de vijf grootste studentensteden – Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen, en Nijmegen – zeggen dat ze een toename zien van studenten die zich melden met een tijdelijk huurcontract, meestal voor maximaal twee jaar. Bij deze huurteams, meestal door gemeenten gesubsidieerde organisaties, kunnen studenten en andere huurders terecht voor advies als ze een conflict hebben met hun verhuurder of vragen over hun huurcontract.

Bij Woon!, waar het Amsterdamse huurteam onder valt, heeft inmiddels de meerderheid van de studenten die zich meldt een tijdelijk huurcontract. Na afloop van dat contract moeten ze vaak weer opnieuw op zoek naar een kamer, terwijl er landelijk een tekort aan 22.000 studentenwoningen is, volgens kenniscentrum voor studentenhuisvesting Kences.

„Vooral de laatste paar jaar constateren we een flinke toename”, zegt Marinus Jongman, voorzitter van de Groninger Studentenbond, waarvan het Groningse huurteam onderdeel is. „We zien dat het studenten stress geeft, want het is niet makkelijk om een nieuwe kamer te vinden hier.”

Nieuwe wet in 2016

De huurteams zeggen dat dat in 2016 begon. Toen werd de Wet doorstroming huurmarkt ingevoerd, die het verhuurders mogelijk maakte een tijdelijk contract van maximaal twee jaar te bieden. Huurders van kamers, over het algemeen studenten, mogen ze een contract van maximaal vijf jaar geven, maar de huurteams zeggen dat ze zelden studenten spreken met een contract met die lengte.

Een doel van de wet is meer aanbod van huurwoningen. Idee is dat het aantrekkelijker is woonruimte te verhuren als je als verhuurder niet aan een huurder ‘vastzit’. Of er meer studentenwoningen worden aangeboden sinds 2016 is niet bekend. Wel dat het moeilijker is geworden een kamer te vinden. Uit de Landelijke monitor studentenhuisvesting van 2020 blijkt dat het aandeel studenten dat meer dan drie maanden op zoek is naar een kamer is gegroeid ten opzichte van 2016 (van 42 naar 53 procent).

De wet lijkt een onbedoeld neveneffect te hebben. „We zien dat sommige huisbazen de tijdelijke huurcontracten gebruiken om de huur behoorlijk te verhogen, zonder dat dit tot problemen leidt voor hen”, zegt een woordvoerder van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). De huurprijs van een kamer mag elk jaar met een bepaald maximum percentage verhoogd worden. Vorig jaar was dat 4,1 procent. Bij een nieuw huurcontract is een verhuurder niet gebonden aan dat wettelijke maximum.

Joris Schaafsma (20) uit Groningen herkent dat: „De huisbaas zei dat hij het pand wil renoveren, maar volgens mijn huisgenoten roept hij dat al jaren en komt er nooit wat van. Ondertussen krijgt wel elke nieuwe bewoner een tijdelijk contract en wordt de huur bij een nieuw contract soms flink omhoog gegooid. Één keer zelfs met veertig euro.”

Naar de huurcommissie

Studenten kunnen naar de huurcommissie stappen als ze te veel huur moeten betalen. Die commissie bemiddelt bij conflicten tussen huurders en verhuurders en kan die ook beslechten. Met een tijdelijk huurcontract durven ze dat meestal niet, zegt Buisman. „We adviseren huurders pas na afloop van hun contract naar de huurcommissie te stappen”, zegt Fleur van Leeuwen, projectleider bij de huurteams in Utrecht en Rotterdam. „Anders weet je bijna zeker dat de huurbaas het tijdelijke contact na afloop niet zal omzetten in een vast contract.” Maar, zo zegt ze erbij, dat laatste „doen verhuurders sowieso niet vaak, is mijn ervaring.”

Begin maart stemde een meerderheid van de Tweede Kamer vóór uitbreiding van de wet. Deze uitbreiding zorgt er onder meer voor dat de verhuurder een tijdelijk huurcontract één keer mag verlengen. Onderzoeker Carla Huisman van de TU Delft, die haar proefschrift schreef over tijdelijke huurcontracten, vraagt zich af of dat studenten met tijdelijke huurcontracten gaat helpen. „Huurbazen hebben nu al de mogelijkheid om contracten van vijf jaar te geven en dat doen ze blijkbaar ook niet.”

De Utrechtse Tinka Stavenuiter is vorige week verhuisd naar een nieuwe kamer in Utrecht. „Het voelde een beetje drastisch om nu al te verhuizen, maar ik ben blij”, vertelt ze aan de telefoon, omringd door verhuisdozen. „Niet in de laatste plaats omdat ik een contract voor onbepaalde tijd heb gekregen.”