Defensie heeft een acuut financieel probleem, komt miljoenen te kort

Budget De krijgsmacht komt in de huidige begroting honderden miljoenen tekort. Daarover heeft demissionair minister Bijleveld het ministerie van Financiën ingelicht.
Bij vliegbasis Woensdrecht worden Apache-helikopters onderhouden. Onderhoud van systemen is een grote kostenpost voor Defensie.
Bij vliegbasis Woensdrecht worden Apache-helikopters onderhouden. Onderhoud van systemen is een grote kostenpost voor Defensie. Foto Rias Immink

Het ministerie van Defensie heeft dit jaar honderden miljoenen euro’s extra nodig om de begroting rond te krijgen. Door een „acuut financieel probleem” dreigen de training en de inzetbaarheid van de gehele krijgsmacht - de marine en de land- en luchtmacht - in gevaar te komen. Dat schrijft De Telegraaf vrijdagochtend op basis van een brief die demissionair minister Ank Bijleveld (CDA) heeft gestuurd aan demissionair minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) in voorbereiding op de voorjaarsnota.

Een woordvoerder van Defensie bevestigt vrijdagochtend het bestaan van het stuk en de in De Telegraaf beschreven hoofdlijn ervan. Het gaat om een beleidsbrief over aanpassingen aan de lopende begroting van dit jaar, stelt zij. „Elk departement heeft de mogelijkheid om een voorstel te doen om de begroting die met Prinsjesdag is vastgesteld, aan te passen.” Voor 2021 was een defensiebudget van ruim 11 miljard euro ingeruimd. Over de hoogte van het huidige tekort wil de woordvoerder niets kwijt. De Telegraaf schrijft dat het gaat om een bedrag van 650 miljoen euro dit jaar.

Het ministerie van Defensie had lang te stellen met bezuinigingen. Volgens de woordvoerder wordt nu gewerkt aan „herstel en continuïteit van de organisatie”. Het geconstateerde tekort wordt volgens De Telegraaf waarschijnlijk veroorzaakt door „snel stijgende onderhoudskosten” van verouderde wapensystemen, zoals de F16-vliegtuigen. Er zou ook veel geld nodig zijn om de onderdelen van de krijgsmacht voldoende te trainen.

Lees ook: in de Defensievisie luidde het ministerie de alarmbel en schetste een aantal dreigende scenario’s

Structureel meer

In de vorig jaar gepubliceerde Defensievisie 2035, een vooruitblik op de verwachte rol van de krijgsmacht in de komende vijftien jaar, pleitten minister Bijleveld en vertrekkend Commandant der Strijdkrachten Rob Bauer ook voor structureel extra geld. Jaarlijks zou 13 tot 17 miljard euro extra nodig zijn om die voorgaande bezuinigingen te herstellen en te investeren in de krijgsmacht en materieel. Defensie moet rekening houden met nieuwe dreigingen, zoals cyberaanvallen.

De structurele ophoging van het budget uit de Defensievisie bevat ook het geld dat nodig is om de zogenoemde NAVO-norm te halen. De lidstaten van dat bondgenootschap hebben afgesproken om 2 procent van het nationaal bbp aan defensie uit te geven. Nederland geeft nu ongeveer 1,5 procent van het bbp daaraan uit, minder dan het Europees gemiddelde.