Recensie

Recensie Film

‘Saint Maud’: een tijdbom van seksuele repressie

Horror ‘Saint Maud’ legt godsdienspsychose op de snijtafel, actrice Morfydd Clark schittert als ascetische verpleegster in een beklemmende neerwaartse spiraal.

Morfydd Clark als Maud verdient het door te breken met ‘Saint Maud’: ze verslindt iedere scène.
Morfydd Clark als Maud verdient het door te breken met ‘Saint Maud’: ze verslindt iedere scène.

Godsdienstpsychose is een dankbaar onderwerp voor horror, meestal om iets naars over religie te beweren. Saint Maud gaat eerder over de psychose zelf. Wat verschuilt zich achter het zelfgekozen isolement van verpleegster Maud (Morfydd Clark), die katholieke ascese bedrijft op haar kamertje? Bidden met de knieën in maïskorrels. Brandwonden. Wandelen op spijkers. Religie geeft haar controle en zekerheid, Maud voelt zich superieur. Anders dan vroeger, toen ze doelloos in eigen vlees sneed, voelt zij nu God om haar en in haar.

Maud werkt in de terminale thuiszorg, maar wat is Gods plan met haar? Dat moet wel iets bijzonders zijn, niemand lijdt immers zoals zij. Ze raakt geobsedeerd door haar nieuwe patiënt Amanda Köhl (Jennifer Ehle), een grote naam in de moderne dans. Al heef ze niks met het ‘creatieve type’, Maud hoopt via gebed en stille introspectie de ziel van dit stervende feestbeest te redden. Maar daarmee moet Amanda dan wel instemmen, en ze lijkt zowaar onder de indruk van Mauds geloofsijver. Of speelt ze als een verveelde kat maar wat met een sneu muisje?

Actrice Morfydd Clark verdient het door te breken met Saint Maud: wankelend boven haar eigen afgrond verslindt ze elke scène. Haar duel met de sluwe, sensitieve Amanda zindert. Gecultiveerd, in controle en omringd door spannende vrienden is zij Mauds onbewuste rolmodel. Want halverwege wordt duidelijk dat Maud niet zomaar de bekeerde zondares Maria Magdalena als schutspatroon koos.

Saint Maud maakt Mauds psychose beklemmend invoelbaar; ze is een tijdbom van seksuele repressie, schuldgevoel, jaloezie, projectie, paranoia en hysterie die als zodanig de vergelijking met Natalie Portman in Black Swan of Catherine Deneuve in Repulsion kan doorstaan. Te prijzen valt ook de macabere soundtrack van Adam Janota Bzowki, maar vooral de onvoorspelbare wijze waarop regisseur Rose Glass religieuze wanen de realiteit laat vervormen. Een formidabel debuut dat eens te meer toont hoeveel beter horror wordt nu vrouwen het genre koloniseren.