Kings grootste nachtmerrie

Iedereen leest Op deze plek schrijft NRC over de populairste boeken van dit moment. Deze week de vertaling van Later, een pageturner van Stephen King.

Omdat de eerste film die Stephen King als kind zag een horrorfilm was, zo legde hij ooit uit aan Rolling Stone, zat de spanning er bij hem er al vroeg in. Wie zich afvraagt welke ouders hun kind zo jong naar een horrorfilms laten kijken, moet weten dat King het over de Disneyfilm Bambi had. Wanneer Bambi in dat brandende bos opgesloten is, dat is pure horror, legt de Amerikaanse veelschrijver uit aan zijn interviewer. Bambi als horror is mooi getypeerd, maar dan wel met suspense, niet expliciet: we zien geen hertenboutjes schroeien of geesten van verminkte hertjes door het bos dwalen.

Op de vraag of King zich schaamt voor het beoefenen van het horrorgenre is hij even duidelijk als over Bambi. Nee, hij schaamt zich absoluut niet, alleen snobs zien horror als een minderwaardig genre. Bovendien heeft hij baanbrekend werk verricht: namelijk het genre naar een hoger niveau getild. Zelf ben ik een typische snob, dus ik weet niet of King die claim kan waarmaken, maar wel dat Later een pure pageturner is. De vertaling van het boek kwam in de week van verschijning geheel volgens verwachting hoog binnen in de CPNB bestseller-60: op plek drie.

In Later wordt het verhaal verteld van Jamie Conklin, een jongetje dat de doden een week lang na hun overlijden kan blijven zien, en spreken. Hij ziet ze zoals ze zijn gestorven, bij King dus vaak met weggeschoten slaapbeen of doorgesneden keel. Dat klinkt onsmakelijk, en dat is het ook. Een ander dingetje is dat de doden alleen de waarheid kunnen antwoorden op een vraag van Jamie. Dat is handig voor politie-onderzoek en voor de buurman die de ringen van zijn dode vrouw nergens kan vinden. Dat praten met doden blijft natuurlijk niet zonder consequenties en daar draait het boek om. De ware horror voor King zelf ligt echter in een andere verhaallijn.

Als de succes-auteur sterft, volgt de misplaatste waardering

Wat is namelijk het geval: de moeder van Jamie is literair agent en haar hele inkomen hangt af van een serie detectives die door een teruggetrokken auteur worden geschreven. Vlak voordat het laatste deel moet uitkomen, waarin alle onderdelen van het plot samenkomen, sterft de schrijver. Een ramp voor zijn fans, maar vooral voor de moeder van Jamie die haar hypotheek niet meer kan betalen met het uitblijven van deze geplande bestseller. Er komt een plan (en dat is geen spoiler want het verhaal gaat over de vraag of Jamie ooit kan loskomen van de geesten van de doden): Jamies moeder neemt haar zoon mee naar de plek waar de schrijver is doodgegaan. Diens geest moet de hele plot vertellen, zij schrijft het op en doet alsof ze het manuscript al had ontvangen. Fragmenten die ze niet sterk vindt past ze later aan, en ze schrapt menig bijvoeglijk naamwoord. Het werkt: niemand heeft twijfels na de verschijning en de thriller komt 27 weken lang op de bestellerlijst te staan.

Daarin zit de horror voor elke schrijver: dit slotdeel wordt unaniem door critici gezien als het beste boek en er volgt postume waardering voor de altijd slecht gerecenseerde auteur. Die gedachte moet een nachtmerrie zijn voor elke bestsellerauteur. Later is Kings grootste nachtmerrie, de lotgevallen van Bambi verbleken er bij.

Reacties: boeken@nrc.nl