‘Politie beschermde ons niet maar verdedigde het patriarchaat’

Sarah Everard Vrouwen in Londen protesteren na de moord op een 33-jarige vrouw. De veiligheid in de openbare ruimte laat te wensen over.

De politie was zaterdag massaal aanwezig bij de wake voor Sarah Everard en hield deelnemers hardhandig aan.
De politie was zaterdag massaal aanwezig bij de wake voor Sarah Everard en hield deelnemers hardhandig aan. Foto’s JOSHUA BRATT/ EPA en Hannah McKay/ Reuters

De moord op Sarah Everard, een jonge Britse vrouw die ’s avonds alleen door Londen naar huis liep, en de manier waarop de politie dit weekend een einde maakte aan een wake te harer gedachtenis, heeft in het Verenigd Koninkrijk geleid tot grote verontwaardiging en een hevig debat over de veiligheid van vrouwen.

Everard, 33, raakte op 3 maart vermist. Vorige week werden haar stoffelijke resten gevonden. Extra schrijnend is dat een Londense politieagent is aangehouden op verdenking van de moord.

Op sociale media spraken mensen hun verbijstering uit over het feit dat een bijeenkomst die bedoeld was om geweld tegen vrouwen aan te kaarten, zaterdagavond beëindigd werd met geweld tegen vrouwen.

„Het gewelddadige optreden van de politie vanavond toont aan dat die er niet is om vrouwen te beschermen, maar om het patriarchale systeem te verdedigen. Meer politie op straat is niet het antwoord”, schreef de linkse activist Deborah Hermanns op Twitter. Dat uitgerekend deze maandag en dinsdag het Britse parlement een wetsvoorstel van de regering-Johnson bespreekt dat de politie meer bevoegdheden moet geven om in te grijpen bij demonstraties, gooit nog meer olie op het vuur.

Zondagavond demonstreerden honderden mensen in het centrum van Londen tegen het onvermogen van de politie en de samenleving in haar geheel om de veiligheid van vrouwen te garanderen. Op een website van de overheid waar de bevolking sinds december gevraagd wordt bewijsmateriaal te leveren over geweld tegen vrouwen en meisjes, kwamen in 24 uur tijd 20.000 reacties binnen.

Weinig veroordelingen

Naar schatting worden in Engeland en Wales jaarlijks 85.000 vrouwen verkracht en meer dan 400.000 aangerand. Slechts in een fractie van de gevallen leidt dat tot de veroordeling van een dader. Volgens politiecijfers, geciteerd door persbureau Reuters, leidt een beschuldiging van verkrachting maar in 2,6 procent van de gevallen tot een veroordeling. In de twaalf maanden tot maart 2020 werden in het Verenigd Koninkrijk 207 vrouwen vermoord.

„De fundamentele kwestie waar we ons als land en regering over moeten buigen, is dat klachten van vrouwen over geweld en over aanranding serieus genomen worden”, zei premier Boris Johnson.

In verschillende steden in het VK stonden mensen afgelopen weekend stil bij de dood van Everard en bij geweld tegen vrouwen. In Londen kwamen honderden mensen bijeen in Clapham Common, waar Everard op de bewuste avond had gelopen op weg naar huis. Ook Kate Middleton, de vrouw van prins William, ging overdag langs bij het paviljoen waar bloemen werden neergelegd. „Ze weet hoe het was om ’s avonds in Londen rond te lopen voordat ze trouwde”, aldus een verklaring van Kensington Palace.

Meer politie op straat is niet het antwoord

Deborah Hermanns linkse activist

De wake in Londen was georganiseerd door een groep vrouwen onder het motto Reclaim These Streets. „Vrouwen zijn boos dat we nog steeds bang moeten zijn in de publieke ruimte”, zei Anna Birley, een van de initiatiefnemers, tegen de BBC. „Het is verschrikkelijk dat er zo’n dramatische week voor nodig was om door te laten dringen dat dit niet acceptabel is. We leven in 2021 en vrouwen moeten nog steeds een langere weg naar huis nemen als die beter verlicht is en hun sleutels in hun hand houden omdat ze bang zijn om aangevallen te worden.”

Aanvankelijk leek de politie toestemming te geven voor de bijeenkomst, maar toen die uiteindelijk uitbleef omdat Covid-19 de grootschaligheid ervan niet zou toelaten, werd de wake afgeblazen. Reclaim These Streets riep vrouwen toen op de actie virtueel voort te zetten. Een aantal vrouwen bleef evenwel in het park totdat de politie met geweld een einde aan de bijeenkomst maakte.

Premier Johnson zei dat hij de verontrustende tv-beelden had gezien en om opheldering over het politie-optreden had gevraagd. De hoofdcommissaris van de Metropolitan Police, Cressida Dick, zegde toe dat de gang van zaken onderzocht zou worden, maar verdedigde haar mensen en zei dat ze er niet over peinsde af te treden.

Lees ook: Herdenking voor vermoorde Britse vrouw

„We leven nog steeds in een pandemie, ongeoorloofde bijeenkomsten zijn ongeoorloofde bijeenkomsten, en agenten moeten tot actie overgaan als mensen zichzelf in gevaar brengen”, zei Dick.

Schuld bij slachtoffers gelegd

De politie had vrouwen ook voordat de wake werd afgebroken al geërgerd door hen erop te wijzen dat ze in de onmiddellijke nabijheid van het park ’s avonds voorzichtig moeten zijn. Op die manier, fulmineerden vrouwen, wordt de schuld nog altijd bij de slachtoffers gelegd en niet bij de daders.

„Agenten moeten tot actie overgaan als mensen zichzelf in gevaar brengen”, zei hoofdcommissaris Cressida Dick.

Om dat te onderstrepen stelde Jenny Jones, lid van het Hogerhuis, half schertsend voor een avondklok voor mannen in te stellen. Het voorstel kwam de Groene politicus op veel kritiek te staan. Op Twitter meldde ze te zijn bedolven onder vrouwvijandige mails.

Het politieoptreden in Clapham Common wakkerde ook het debat aan over het wetsvoorstel rond politiebevoegdheden. Meer dan 150 organisaties schreven volgens The Guardian een brief aan minister van Binnenlandse Zaken, Priti Patel, waarin ze het wetsvoorstel bekritiseren als een aanval op fundamentele rechten.

Labourleider Keir Starmer riep parlementariërs op tegen het voorstel te stemmen. Het wetsvoorstel zou niets doen om geweld tegen vrouwen tegen te gaan. Volgens Amanda Milling, een van de voorzitters van de Conservatieve Partij, bevat het wetsvoorstel maatregelen die de veiligheid van vrouwen wel degelijk ten goede komt.