Opinie

Is het niet allang gewoon oorlog tussen Israël en Iran?

In The Wall Street Journal las dat Israël schepen met Iraanse olie en wapens heeft aangevallen. De aanvallen staan niet op zichzelf.

Dwars

Is het niet allang oorlog tussen Israël en Iran, al heeft het geweld hoofdzakelijk (nog) buiten de landsgrenzen plaats? Ik heb hier al eens geschreven over de honderden luchtaanvallen die Israël de laatste twee, drie jaar heeft uitgevoerd (en uitvoert) op Iraanse militaire doelen in Syrië en een enkele keer ook in Irak en Libanon. Het gaat Israël erom Iran en zijn bondgenoten weg te houden uit de buurt van zijn grondgebied. Doelwit zijn daarnaast wapenopslagplaatsen en wapentransporten bestemd voor Irans Libanese bondgenoot en Israëls grote vijand Hezbollah. Op Iran zelf zijn voorzover bekend (nog) geen aanvallen uitgevoerd, hoewel u natuurlijk de liquidatie eind vorig jaar van de Iraanse atoomwetenschapper Mohsen Fakhrizadeh daaronder zou kunnen rekenen. Maar die wordt wel toegeschreven aan, maar is niet echt opgeëist door Israël. De Israëlische autoriteiten maken er geen enkel geheim van dat ze wél voor al die luchtaanvallen verantwoordelijk zijn.

Nu lees ik in The Wall Street Journal dat Israël de laatste twee jaar daarnaast óók aanvallen heeft uitgevoerd op zee, met kleefmijnen, op schepen met Iraanse olie of Iraanse wapens met bestemming Syrië. Onder Amerikaanse dan wel internationale sancties mag Iran geen olie exporteren en Syrië geen olie importeren. Maar Israël is niet de politieagent van de wereld; zijn doel zou zijn de economieën van beide landen nog verder te wurgen. The Wall Street Journal baseert zich op Amerikaanse en regionale bronnen. Israëlische woordvoerders wilden het verhaal bevestigen noch ontkennen, maar er bestaat weinig twijfel aan. Er zijn inderdaad naar Iran terughinkende olietankers gesignaleerd.

Het zou gaan om zeker drie schepen in 2019, zes in 2020, merendeels in de Rode Zee, vorige maand een tanker voor de kust van Libanon, en vorige week mogelijk ook een containerschip in de Middellandse Zee. De aanval op de tanker van vorige maand zou nota bene de huidige vervuiling van de Israëlische kust hebben veroorzaakt. Volgens de Israëlische minister van Milieu was er sprake van Iraans olieterrorisme. Gelezen? Maar haar beschuldiging werd meteen door minister Gantz van Defensie en de Mossad gesmoord. De werkelijke toedracht zou zijn dat een Israëlische kleefmijn een veel groter gat had geslagen dan beoogd in de tanker die een roestbak is. Daaruit was de olie gestroomd.

Herinnert u zich hoeveel kabaal in 2019 werd gemaakt over de aanvallen op olietankers in en rond de Straat van Hormuz? Die waren zo goed als zeker het werk van Iran, als onderdeel van zijn ‘maximale verzet’ tegen president Trumps ‘maximale druk’, en iedereen werd doodzenuwachtig. Straks sloot Iran die levensbelangrijke Straat van Hormuz nog af! Die paniek is allang weer voorbij; het is ook helemaal niet in Irans belang om die doorgang te sluiten – zijn eigen spullen moeten er ook langs. Naar Syrië bijvoorbeeld.

In vergelijking is het tot dusverre heel stil gebleven rond de Israëlische serie aanvallen; Iran gaf geen kik. Maar de explosies op het roll-on/roll-off schip Helios Ray in de Golf van Oman eind vorige maand kunnen het begin van een escalatie zijn. Die explosies worden nu gezien als Iraanse vergelding voor de Israëlische aanvallen. De Helios Ray is Israëlisch eigendom.

Er zijn nog vragen te over. Waarom lieten Amerikaanse bronnen de Israëlische praktijken uitlekken? Om Iran verder onder druk te zetten of om Netanyahu in verlegenheid te brengen? En mijn beginvraag: is het niet allang oorlog tussen Israël en Iran?

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.