Reportage

Met lede ogen kijkt de SP-jeugd naar het geflirt met de VVD

Jongerenpartij De SP verbrak de banden met de te radicaal bevonden jongerenbeweging Rood. Maar diezelfde jongeren voeren nu ook campagne voor de partij. „Sommigen zijn lid, anderen weer niet. We maken geen enkel onderscheid.”

SP-jongeren bij een manifestatie van de partij in Rotterdam in 2018.
SP-jongeren bij een manifestatie van de partij in Rotterdam in 2018. Foto Dirk Hol/Novum.

Mark Rutte staat deze zaterdag op het Plein in Den Haag op een schavot waar iedereen die dat wil mag hem mag bekogelen met tomatensponzen. Het gaat niet om de echte Rutte, maar een activist van jongerenbeweging Rood die zich als de premier heeft verkleed. De VVD-lijsttrekker moet daar volgens de SP-jongeren terechtstaan voor zijn rol in de Toeslagenaffaire. „Sommige mensen zullen het misschien een beetje radicaal vinden, maar zo’n actie past wel bij Rood”, zegt Rood-bestuurslid Jelle Mars. Zijn enige vrees: de voorspelde regen en een daardoor tegenvallende opkomst.

Lees ook: Conflict met SP-jongeren splijt de partij

Voor de jongeren van Rood zijn het rare weken: ze voeren campagne voor de partij die de banden met ze heeft doorgesneden. Sinds het najaar hebben de SP en – inmiddels voormalig – jongerenafdeling Rood een conflict. Dat draait in de kern om hoe autonoom Rood mag zijn: de jongerenclub wil meer loskomen van de SP en eigen standpunten innemen over bijvoorbeeld regeringsdeelname. Dat is tegen het zere been van moederpartij SP, die de financiering stopzette omdat het Rood-bestuur door radicale communisten zou zijn geïnfiltreerd.

Een van hen, Olaf Kemerink, werd door de SP geroyeerd, maar daarna alsnog gekozen als nieuwe Rood-voorzitter. Hij is deze week ondanks het geruzie in zijn felrode SP-jas aan het flyeren in zijn woonplaats Nijmegen. Dat doet hij met gemengde gevoelens, erkent hij. „Het is erg zonde dat er vlak voor de verkiezingen een conflict ontstond. Ze hebben me uit de partij gezet, maar mijn hart ligt nog steeds bij de SP. Daarom voer ik graag campagne voor ze.” Dat geldt ook voor veel andere Rood-leden, die deze zaterdag in het hele land de straat op gaan voor een #RoodSuperZaterdag.

Hoewel de SP nu officieel geen jongerenorganisatie heeft, zijn er volgens SP-partijvoorzitter Jannie Visscher veel jongeren „erg actief” via hun eigen afdelingen. „Sommigen zijn tevens lid van Rood, anderen weer niet. Hierin maken we geen enkel onderscheid.” De partij liet een speciale flyer voor jongeren ontwikkelen waarop groot ‘Stem SP voor een eerlijke kans’ staat. Op de flyer krijgen vooral thema’s als onderwijs en klimaat aandacht.

Flyers met stickers

De flyers liggen ook overal in het SP-pand in Nijmegen, de plaatselijke Rood-leden nemen ze mee wanneer ze door de straten gaan. Een verwijzing naar Rood ontbreekt op de flyer, maar daar hebben de jongeren iets op bedacht. Rood-bestuurslid Ties van den Bogaard wijst naar de sticker op de flyer. „Die hebben we zelf laten drukken en op de flyers geplakt, zo staat onze website er toch nog op.”

Voor alle partijen is deze coronacampagne anders dan normaal, maar voor de SP is dat extra problematisch. De partij is gewend in grote groepen langs de deuren te gaan en fysiek hun achterban op te zoeken, die echt gemotiveerd moet worden om te gaan stemmen. Dat kan nu minder makkelijk, de jongeren van Rood willen zich ook zo goed mogelijk aan de coronaregels houden. Daarom gaan ze in tweetallen over straat, krijten ze SP-logo’s op straattegels en doen ze flyers door de brievenbus in plaats van aan te bellen.

Ze hebben me uit de partij gezet, maar mijn hart ligt nog steeds bij de SP. Daarom voer ik graag campagne voor ze.

Olaf Kemerink Geroyeerd SP-lid

Ook de jonge kiezer is nu lastiger te bereiken, terwijl de SP al langer moeite heeft jongeren aan te spreken. De SP én Rood kampen al jaren met ledenverlies, bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 stemde maar 3 procent van de jonge kiezers (18-25 jaar) op de SP, aanzienlijk minder dan bijvoorbeeld GroenLinks (11 procent). Kemerink denkt dat dit komt doordat de socialisten zich al jaren niet goed profileren op thema’s die voor jongeren belangrijk zijn. „Op thema’s als klimaat en antiracisme komt de SP niet goed uit de verf. De partij mag van mij nog wel meer het radicale alternatief zijn. Waarom staat in het verkiezingsprogramma niet dat we het kapitalisme willen afschaffen?”

Lees ook: waarom SP-leider Lilian Marijnissen niet meer onomstreden is

Radicale ideeën

Deze meer radicale ideeën van Rood lijken te botsen met de koers van SP-lijsttrekker Lilian Marijnissen. Zij benadrukt in tv-optredens deze campagne steeds dat de SP dit keer graag zou willen meeregeren. Een coalitie met de VVD sluit Marijnissen bijvoorbeeld niet uit, omdat ze de liberalen op thema’s als het minimumloon een beweging naar links ziet maken. Bij Rood zien ze het allemaal met lede ogen aan: de jongerenclub sprak zich vorig jaar nog expliciet uit tegen regeringsdeelname. Rood-voorzitter Kemerink vindt dat de SP „gezien de grootte van links in Nederland” niet moet gaan regeren. „We moeten niet aanschuiven omdat we nodig zijn voor een meerderheid.”

Rood-bestuurslid Ties van den Bogaard vindt precies hetzelfde. Regeren met de VVD is hem een gruwel. „We moeten niet als socialisten het kapitalisme gaan managen en meewerken aan de praktijken van de VVD. De SP moet alleen gaan regeren als we een volwaardig socialistisch programma kunnen doorvoeren. Dat kan niet met de huidige partijen in de Tweede Kamer.”