Componist Sarah Neutkens.

Foto Tom van Huisstede

Interview

Sarah Neutkens: ‘Geef mij maar direct, rauw, zonder franje’

Componist Op uitnodiging van festival Into the Great Wide Open verbleef Sarah Neutkens een week op Vlieland. Met musici werkte ze er aan een nieuw album. De NTR maakte een minidocu over het project.

Een kille winterochtend op de Waddenzee. Na stevig gesjor aan een scheepstouw en een noeste workout aan de mastlier beginnen de handen behoorlijk stijf te voelen, bekent jazz-saxofonist Kika Sprangers. Dat zal lekker spelen straks, grapt componist Sarah Neutkens: „Die echte island sound, daar gaan we voor.”

De Albatros heet het zeilschip waarmee het tweetal afgelopen december van Harlingen naar Vlieland voer. Op uitnodiging van popfestival Into the Great Wide Open was Neutkens de derde gast in een reeks schrijfkampen voor jonge musici. The Industry, een verzameling van talenten uit de Nederlandse indierockscene, en rapper/zangeres S10 gingen haar voor.

Een volle week werkte Neutkens met musici naar keuze aan een aantal singles. De eerste staan inmiddels op Spotify. Bovendien maakte de NTR een minidocu over het project. Het kamp van Sarah Neutkens is zondag 14 maart te zien op NPO2 Extra, daarna via NPO Start.

Aangeboren afwijking

Sarah Neutkens (Eindhoven, 1998) schrijft sinds ze zich kan heugen haar eigen muziek, aanvankelijk voor haar katten, tegenwoordig voor echte musici. Daarnaast werkt ze als fotomodel en is ze actief als beeldend kunstenaar.

Het componeren overkwam haar, vertelt Neutkens via Skype, al viel de appel welbeschouwd niet zo heel ver van de boom. Een van haar eerste woordjes was „Tsjaikovski”, naar de buste die haar beeldhouwende moeder maakte. Haar vader is musicoloog, speelt luit en theorbe, en specialiseerde zich in barokmuziek.

Op een gegeven moment dacht ik: als ik die noten kan lezen, dan moet ik ze ook kunnen schrijven

Neutkens: „Mensen denken vaak dat ik een heel muzikale opvoeding van mijn vader heb gekregen, maar eigenlijk heeft hij zich nooit zo met mijn muziek bemoeid. Dat mocht-ie ook niet van mij. Ik werd daar heel chagrijnig van.”

Na blokfluit- en pianolessen begon de muziek vanzelf te stromen. „Op een gegeven moment dacht ik: als ik die noten kan lezen, dan moet ik ze ook kunnen schrijven. In mijn hoofd klinkt altijd muziek. De noten moeten er gewoon uit. Noem het een aangeboren afwijking.”

Zonder franje

Naar het conservatorium ging ze niet. Een doelbewuste keuze: „Componeren is voor mij iets heel puurs. Wat ik van binnen hoor, vindt ongefilterd zijn weg naar het papier. Die directheid wil ik koesteren.”

Dat een opleiding in die zin averechts kan werken, ervoer ze tijdens haar studie kunstgeschiedenis in Nijmegen: „Ik merkte dat ik kunst steeds meer buiten mijzelf begon te plaatsen. Ik creëerde afstand om in een analytische rol te kunnen kruipen. Dat was een grote hulp bij het studeren, maar funest voor het maken.”

In haar muziek wil Neutkens die verwijdering koste wat kost voorkomen. „Ik wil mijn noten niet kapot reflecteren. Componeren gaat voor mij niet over complexe technieken of doordachte concepten. Uiteindelijk gaat het erom wat mijn muziek overbrengt. Dat is het enige dat telt. Punt.”

Popmuziek

Zo bezien denkt ze als een popmuzikant, erkent Neutkens: „We vinden het heel normaal als een Tim Knol zijn gitaar pakt en er een hartenkreet uitgooit. Waarom moet een componist zijn partituur dan tot in de kleinste details hebben doordacht? Ik houd niet van dat bedachte. Geef mij maar direct, rauw, zonder franje. Wat dat betreft ben ik een beetje punk.”

Dat Neutkens’ muzikale verbeelding zich vrij tussen klassiek en pop beweegt, blijkt eens te meer uit de musici die ze uitnodigde om met haar naar Vlieland te komen. Voor zangers van het Nederlands Kamerkoor schreef ze een Stabat mater. Met de Zweedse organist Hampus Lindwall en zanger/stemkunstenaar Berend Dubbe (bekend van rockband Bettie Serveert) maakte ze een eigenzinnige bewerking van In Dreams Begin Responsibilities, een kort verhaal van de Amerikaanse schrijver Delmore Schwartz.

In het melancholische Last Call, Cleaning the Bar voor jazz-saxofonist Kika Sprangers weerklinkt het ruisen van de zee en de wind. Kwam het met die ‘island sound’ toch nog goed.

Het kamp van Sarah Neutkens. Te zien: 14/3, NPO2 Extra, 21.15 uur.