Tegen de ontbijtsleur

Janneke kookt We zijn gewoontedieren, ook qua ontbijt. Maar als we dan toch elke dag muesli of granola eten, waarom dan niet eens zelf maken?

Foto Janneke Vreugdenhil

Twee weken geleden gaf ik u hier het recept voor een zogenaamd no knead bread en daar wil ik graag nog even op terugkomen. Een aantal lezers mailde me over hun ervaringen met dit type brood, dat zoals de naam al zegt niet gekneed hoeft te worden en dat wordt gebakken in een gesloten braadpan in de oven.

De lezers wezen me erop dat ik de boel nodeloos ingewikkeld maak door het deeg vanaf het bakpapier waarop het z’n tweede rijs heeft ondergaan in de voorverwarmde en dus loeihete pan te willen kieperen. Je kunt dat bakpapier namelijk gewoon meebakken. Het heet niet voor niets bakpapier, Vreugdenhil. (Nee, dat laatste schreef u niet letterlijk, u bent veel aardiger voor mij dan ikzelf.) Uiteraard heb ik een en ander meteen uitgeprobeerd, en verrek, dat gaat uitstekend. Net zulk mooi brood, maar dan zonder onhandig gedoe en brandblaargevaar.

Dat wilde ik u nog graag even meegeven. Maar nu iets anders. Hoewel, we blijven vandaag wel een beetje in dezelfde dingen-die-je-meestal-in-de-winkel-koopt-maar-ook-zelf-kunt-maken-hoek zitten. We gaan namelijk granola maken.

Als het over ontbijten gaat, zijn de meesten van ons gewoontedieren. Wie zichzelf ooit aanleerde de dag te beginnen met een schaaltje yoghurt of kwark met (al dan niet krokante) muesli, zal dat vrijwel dagelijks doen. Hooguit wijk je dan in het weekeinde eens uit naar een croissantje of naar roereieren op toast. Om op maandagochtend weer datzelfde kommetje… En dat is prima natuurlijk. Saai, maar prima. We moeten in een etmaal al zoveel keuzes maken dat een vaste ontbijtroutine heel prettig kan zijn. Maar moet die muesli dan ook steeds hetzelfde smaken?

Het leuke aan je eigen granola maken is dat je er steeds een andere draai aan kunt geven. Eerst kies je een of meerdere granen in vlokvorm: havervlokken, tarwevlokken, speltvlokken, gerstvlokken, roggevlokken, noem maar op. Let op dat het om de hele, geplette maar verder onbewerkte korrel gaat. Dus als je haver kiest, gebruik dan havervlokken en geen havermout. (Havermout is in kleinere stukjes geknipt.) Zelf gooi ik er altijd graag een handje hele boekweitkorrels bij. Die geven een fijne bite.

De granen vul je desgewenst aan met noten en/of zaden. Vervolgens maak je een soort dressing van olie – ik gebruik meestal olijfolie en soms kokosolie –, een zoetmiddel – honing, ahornsiroop, dadel-, rijst- of agavesiroop, maar doodgewone bruine basterdsuiker kan ook – en een of meerdere smaakmakers. Dat laatste is het lolligste deel van granola maken, want daarmee kun je er echt je eigen stempel op drukken.

Fijngeraspte gember en dito sinaasappelschil vind ik zelf een erg lekkere combinatie. Of vanille en kaneel. Maar er kan veel meer, zolang de smaken een beetje uitgebalanceerd zijn. Vergeet in dat verband ook niet een goeie snuf zout toe te voegen. Granola zonder zout smaakt erg flauw. In het recept hiernaast gebruik ik tahin, kaneel en een half theelepeltje gemalen anijs. Dat heeft feestelijk genoeg een beetje een speculaasachtig effect.

Tot slot meng je de dressing door de granen, noten en/of zaden, spreid je de hele handel op een bakplaat en schuif je die zo’n 35 tot 45 minuten in de oven. Wie graag gedroogd fruit zoals rozijnen, stukjes abrikoos of vijg, moerbeien of gojibessen in zijn of haar granola heeft, husselt ze pas na het bakken door de rest. En huppetee, binnen een uur staat er een weckfles vol knapperige, goudbruine ontbijtgranen op de keukenplank.

Granola met tahin, ahornsiroop en pecannoten

Om de ontbijtsleur te doorbreken geef ik u niet alleen een recept voor granola, maar ook eentje voor een smoothiebowl. Lees: we strooien de muesli niet over yoghurt of kwark maar over gepureerd fruit.

De bowl in kwestie lijkt sprekend op de acai bowls die als health-food-trend zijn overgewaaid uit Brazilië. Ik at er een jaar of tien geleden voor het eerst eentje op het strand van Ipanema en was meteen verkocht. Ik zou gezworen hebben dat die ijskoude, dieppaarse, friszoete slurrie bomvol zat met suiker, dat ik in feite gewoon sorbetijs met ontbijtgranen zat te eten, maar het is echt alleen maar banaan en bessen.

Acaibessen zijn in Nederland wel online te bestellen en te koop in een enkele fysieke winkel – onder andere bij Finalmente Brasil in de Amsterdamse Kinkerstraat – maar laten we het onszelf gemakkelijk maken. Albert Heijn verkoopt sinds kort diepgevroren wilde bosbessen en daar maak je net zo’n dieppaarse smoothie mee. Mocht u ze niet kunnen krijgen, gebruik dan bramen. Of eventueel blauwe bessen, al vind ik dat zelf een beetje de plofkippen onder de bessen, zo bloede- en smakeloos.

Wie een blender bezit hoeft de bessen of bramen niet eerst te ontdooien. Sterker nog, als u er echt een soort sorbet van wilt maken kunt u ook de banaan in kleine stukjes gesneden invriezen. Met een staafmixer wordt het wat lastiger dat bevroren fruit klein te krijgen.

Voor 600 gram:

3 el olijfolie;
60 g tahin;
60 - 100 ml ahornsiroop (of honing, of dadelsiroop);
1 tl zout;
1,5 tl kaneelpoeder;
½ tl gemalen anijs;
250 g havervlokken;
75 g boekweitkorrels;
100 g pecannoten, grofgehakt;
25 g sesamzaad
.

Verwarm de oven op 160 graden. Doe de olijfolie, de tahin, zoveel ahornsiroop als u wilt – met 60 ml wordt de granola nauwelijks zoet, met 100 ml wordt-ie zoet, maar niet overdreven –, het zout, de kaneel en anijs in een steelpan en breng al roerend aan de kook. Laat 1 minuutje borrelen.

Meng de havervlokken, boekweitkorrels, pecannoten en het sesamzaad in een kom en schenk de vloeistof erbij. Meng goed.

Spreid de granola uit over een met bakpapier beklede bakplaat en schuif in de oven. Bak de granola in 35 – 45 minuten goudbruin en krokant. Schep tussendoor een paar keer om, zodat er geen grote brokken ontstaan. (Tenzij u dat juist wilt natuurlijk.) Laat de granola afkoelen en bewaar in een glazen pot.

Bosbessenbowl met granola

Per persoon:

1 banaan;
100 g bevroren bosbessen (of bramen);
50 ml (plantaardige) melk;

om te versieren:

2 – 3 el granola ;
vers fruit naar keuze
.

Pel de banaan en breek hem in stukken. Doe de stukken banaan, de bevroren bessen en de melk in de blender en pureer glad. Schenk de bosbessenpuree in een kom. Bestrooi met granola en versier met vers fruit.