De beste kabouters zitten verscholen

In steeds meer bossen zitten kabouters, ziet .

Uden Foto’s Titia Ketelaar

Rommel in het bos is ergerlijk. Rommel hoort niet thuis in een bos. Maar wat als die rommel een glimlach op het gezicht brengt? Als het de rommel van kabouters is, een beetje geholpen door de mens?

Oosterbeek

Zoals in Oosterbeek, waar tussen de bruine bladeren en de kale takken van de winter iets roods fladderde. Het bleek een waslijntje te zijn, met rode truitjes aan piepkleine wasknijpertjes.

In Klarenbeek, op weg naar het station, hadden kabouters theegedronken aan de voet van een boom, getuige het tafeltje met kopjes dat er nog stond.

Beekbergen

Kabouters en het bos zijn in Noordwest-Europa onlosmakelijk met elkaar verbonden, al sinds de Middeleeuwen. Al zijn ze traditioneel helemaal geen lieve mannetjes, vertelt hoogleraar Theo Meder, die bij het Meertens Instituut volksverhalen bestudeert. Maar net zoals allerlei sprookjes in de negentiende eeuw „een Verharmlosung” hebben ondergaan om ze geschikt te maken voor kinderen, is dat ook met kabouters gebeurd.

Elfenhuisje in Dordrecht

J.J.A. Goeverneur gaf in 1894 de kabouter zijn rode puntmuts en tekenaars en vertellers Rien Poortvliet en Walt Disney poetsten het imago verder op: de kabouter werd een goedzak. „Omdat hij vaak in het bos liep in de verhalen, werd gedacht dat hij er wel van zou houden. Daarmee kreeg hij ook een eco-gehalte”, vertelt Meder.

Eerbeek

Maar traditioneel zijn het „onbetrouwbare wezens”, zegt Meder. „Je weet niet wat je aan ze hebt. Het ene moment poetsen ze ’s nachts je schoenen, maar als je ze bespiedt, steken ze je een oog uit. Net als met elfen, kan je beter voorzichtig met ze omgaan.”

De beste kabouters zitten daarom ook nog steeds verscholen. Als wandelaar stuit je opeens op hun huizen.

Zoals buiten Beekbergen waar ze, onzichtbaar voor het razende verkeer van de A50, een heel zwembad hebben gebouwd, plus luxe jacht. Al blijkt ook dat vele kindervoeten vanzelf olifantenpaadjes maken naar de kabouterbomen, of zoals in Dordrecht, naar de elfen. Elf elfenhuisjes telde een jonge bezoeker daar.

Aanbellen? Had geen zin: ook elfen worden niet graag gezien.