Politie deelde onterecht gegevens met Belastingdienst

Illegale hennepteelt De politie Oost-Nederland verstrekte bijna zeven jaar onterecht informatie aan de Belastingdienst over verdachten hennepteelt.

De politie deelde niet alleen informatie over het aantal wietplantjes.
De politie deelde niet alleen informatie over het aantal wietplantjes. Foto Bas Czerwinski / ANP

De politie heeft de afgelopen jaren strafrechtelijke informatie en persoonsgegevens van duizenden personen, die verdacht worden van betrokkenheid bij illegale hennepteelt, onterecht gedeeld met de Belastingdienst. Dit blijkt uit een interne brief ingezien door NRC.

De politie Oost-Nederland stuurt na de ontruiming van een wietplantage, zo’n zeshonderd keer per jaar, een zogeheten „hennepbericht” naar de Belastingdienst. Daarin staat naast het aantal wietplantjes, het type apparatuur (bijvoorbeeld lampen) en hoeveel stroom er is gebruikt ook informatie over de huurovereenkomst en persoonlijke gegevens over de verdachte zoals eventuele recidive. De Belastingdienst kan aan de teler over het geld dat verdiend is aan de illegale hennepkwekerij een naheffing voor de inkomstenbelasting opleggen.

Zorgelijk is dat hier de rechtsgrond ontbreekt

privacydeskundige politie

Maar in een brief aan de Eenheidsleiding Oost-Nederland schrijft de privacydeskundige van de politie van diezelfde regio dat het „verstrekken van het hennepbericht aan de Belastingdienst als onrechtmatig moet worden beschouwd”. De politie voldeed bij het verstrekken van de informatie niet aan de Wet politiegegevens, volgens de privacydeskundige. De politie Oost-Nederland verstrekte, volgens de brief, bijna zeven jaar onterecht informatie aan de Belastingdienst. „Zorgelijk is dat hier de rechtsgrond ontbreekt”, schrijft de privacydeskundige.

In de brief geeft de expert aan dat agenten het inmiddels lastig vinden om de hennepberichten nog langer te delen met de Belastingdienst. Ze hebben het idee dat ze „structureel informatie aan het lekken” zijn. De privacydeskundige pleit ervoor om (tijdelijk) geen informatie te delen met de Belastingdienst.

De politie Oost-Nederland is door NRC gevraagd op welke juridische grond zij het hennepbericht deelt met de Belastingdienst, maar geeft geen antwoord op die vraag. „Op dit moment deelt de politie Oost-Nederland geen hennepbericht direct met de Belastingdienst” reageert een politiewoordvoerder per mail. Een woordvoerder van de Belastingdienst: „Het is aan de politie om te beantwoorden op welke juridische grondslag ze met de Belastingdienst informatie deelt”.

In augustus 2014 ondertekenden de politie en Openbaar Ministerie Oost-Nederland, ruim 75 gemeenten, uitkeringsinstantie UWV, gas- en elektriciteitsbedrijven en woningbouwcorporaties uit de regio een overeenkomst om illegale wietteelt samen te bestrijden. De ondertekenaars ontvangen ongeveer zeshonderd keer per jaar een hennepbericht. Door de samenwerking wordt het gemakkelijker om onderling informatie uit te wisselen en verdachten op verschillende manieren dwars te zitten. Zo riskeert een hennepverdachte naast een (gevangenis)straf ook uit zijn huurhuis te worden gezet door de woningcorporatie.

Grapperhaus erkent: delen van gegevens asielzoekers met politie was onrechtmatig

Het hennepconvenant is niet ondertekend door de Belastingdienst. Omdat er „private partijen verbonden zijn aan het regionale hennepconvenant” besloot de Belastingdienst niet mee te doen, zegt een woordvoerder. Er was nog een reden: de „fiscale geheimhoudingsplicht staat niet toe dat er informatie wordt gedeeld met private partijen”, zoals woningcorporaties of energiebedrijven, volgens de woordvoerder.

De privacydeskundige van de politie schrijft ook dat het hennepbericht eigenlijk niet structureel aan uitkeringsinstantie UWV mag worden verstrekt. Het standaard informatie delen met UVW is niet proportioneel, omdat sommige verdachten naar alle waarschijnlijkheid geen uitkering ontvangen. UWV heeft daardoor veel politiegegevens in bezit gekregen „zonder dat daartoe de noodzaak aanwezig was”, is in de brief te lezen. De politiewoordvoerder erkent de fout. Hij stelt dat na eigen onderzoek is geconstateerd „dat een meer gefaseerde verstrekking van politiegegevens wenselijk is. Pas wanneer feitelijk is vastgesteld dat een betrokkene een uitkering geniet, wordt het hennepbericht verstrekt.”

Eind vorig jaar publiceerde privacyorganisatie Bits for Freedom een kritisch rapport over de politie: bijna 90 procent van de ict-systemen waar agenten dagelijks mee werken, scoren onvoldoende qua privacy en beveiliging.