‘Thuiswerken is een afwijking die we snel moeten corrigeren’

Japke-d. denkt mee

Deze week is het precies een jaar (!) geleden dat begon met het verplichte thuiswerken. Ze merkt dat veel werkgevers er genoeg van hebben: ‘hup weer naar kantoor, jullie’. Maar is dat wel zo slim?
Illustratie Tomas Schats

Maanden niet gedaan, maar de laatste tijd droom ik weer over mijn collega’s. Deze woensdag is het precies een jaar geleden dat ik begon met thuiswerken – een jaar! Misschien is mijn onderbewuste weer op zoek naar het kantoorleven. En naar de redactie.

Maar ook overdag droom ik soms weg. Beelden van mijn vijftigste verjaardagsfeest met honderd man in een zaaltje. Op de Tafelberg met m’n dochter. Een kop koffie op een terras in Picardië – een kop koffie op een terras überhaupt! – de herinneringen flitsen voorbij. Ik kan niet wachten tot de wereld weer opengaat.

En toch word ik ook steeds benauwder voor het moment dat dat daadwerkelijk gaat gebeuren. Want wat als corona morgen weg zou zijn: hebben we dan voldoende van deze crisis geleerd? Ik maak me daar zorgen over. Niet alleen over het klimaat, de asiels die weer overvol raken als mensen zijn uitgekeken op de huisdieren die ze tijdens de crisis binnenhaalden, de bierfietsen, de hordes toeristen. Maar ook als het over werk gaat.

Want hoezeer ik mijn collega’s ook mis: ik hoop dat ik straks als iedereen gevaccineerd is, wat meer thuis zal mogen blijven werken. Niet elke werkgever vindt dat een goed idee. De lobby om iedereen weer zo snel mogelijk terug naar kantoor te halen lijkt (weer) sterker te worden.

Neem David Solomon, topman van zakenbank Goldman Sachs. Eind vorige maand klaagde hij in een artikel in The Guardian dat hij zijn werknemers zo snel mogelijk – ASAP – weer naar kantoor wil halen, zo van ‘hup weer naar kantoor jullie!’. Hij noemde het thuiswerken zelfs ‘een aberratie’, een ziekelijke afwijking. Eentje die hij het liefst zo snel mogelijk weer wilde ‘corrigeren’.

Want thuiswerken, daar kun je niet aan beginnen in de „innovatieve cultuur” van Goldman Sachs, vindt Solomon. Hij wil „persoonlijke verbinding” (personal connectivity) en dat kan niet als mensen thuiswerken, vindt hij. Inderdaad: innovatie en verbinding, zo’n beetje de meest holle termen waarmee kantoorwerkers decennialang naar kantoor gesleurd werden.

Wat hij waarschijnlijk bedoelt: verbinding en innovatie vanuit zijn eigen grote corner office met zijn secretaresse als waakhond voor de deur. Zonder enig bewijs dat je automatisch innovatie en verbinding krijgt als je mensen verplicht op een kantoor bij elkaar propt. Alsof je verbinding en innovatie niet op andere manieren veel beter kunt organiseren – in veel kleinere groepjes, op andere locaties, dichter bij het personeel.

Zijn opmerkingen staan tevens in schril contrast met het geluid aan het begin van de coronacrisis. Toen zagen veel werkgevers nog de voordelen van thuiswerken – meer autonomie en minder afleiding leiden voor veel mensen tot een hogere productiviteit – en bedrijven (waaronder Google, Apple en British Telecom) lieten weten dat dat ook na corona veel meer de standaard zou kunnen worden.

Er zijn nog steeds werkgevers die daar op koersen. Zo lieten banken HSBC en Lloyd’s al weten respectievelijk 40 procent en 20 procent minder kantoorruimte nodig te hebben na de crisis – niet zomaar. Want 77 procent van het personeel van Lloyd’s wil na de crisis het liefst drie dagen of meer per week thuiswerken, zo bleek uit een enquête.

Ook in Nederland is de verhuur van grote kantoren vorig jaar ten opzichte van 2019 met 40 procent gedaald, zo blijkt uit een rapport van vastgoedadviseur Dynamis. Maar een aantal werkgevers begint net als Goldman Sachs terug te krabbelen.

Zoals Barclays – dat april vorig jaar „7.000 man in een kantoor” nog ouderwets had gevonden, maar nu liet weten niet te kunnen wachten iedereen weer terug te zien op kantoor. Maar ook in Nederland lopen werkgevers rond die niet kunnen wachten om het personeel weer terug naar kantoor te slepen. Zoals de directeur van IT-bedrijf AFAS die in Nieuwsuur het nieuwe hoofdkantoor liet zien.

Werken gaat het personeel straks thuis doen, zei hij. Maar op kantoor kon ‘de beleving beginnen’. Op een campus, Apple-style, met een koffiebar, een meditatieruimte, een sportzaal, een theater, een binnentuin en een ballenbak – oké, die ballenbak heb ik zelf verzonnen. Maar toch.

Alsof we op de plek van zo’n immens complex niet veel beter woningen kunnen neerzetten. Alsof iedereen terug wil naar kantoor om te sporten en te ontspannen met z’n collega’s. Alsof AFAS niet veel beter in sportschoolabonnementen kan investeren, in cultuur, in vrije dagen, in uitjes, in plaats van de zoveelste overbodige campus.

En in mijn gedachten zag ik de overvolle kantoortuinen alweer opdoemen; de files, de overvolle treinen in de spits, iedereen weer ziek en verkouden, ellenlange nutteloze vergaderingen. Tuurlijk, iedereen die straks weer lekker naar kantoor wil moet dat zeker doen. Maar blijft er ook ruimte voor de mensen die de coronacrisis aangrijpen om milieu, klimaat, werk en persoonlijk leven opnieuw in te richten?

Nou ja, ook daarom slaap ik wat onrustig, de laatste tijd.

Hoe was jouw week? Japke-d. Bouma wil het graag weten. Tips via @Japked op Twitter, via nrc.nl en LinkedIn.

Dit waren de Jeuktweets van de week

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.