Profiel

Na zijn Brexit-triomf was er weinig meer te winnen voor Farage

Nigel Farage Mr. Brexit, Nigel Farage, stapt uit de politiek. Meer dan wie ook maakte hij de Britten rijp voor vertrek uit de EU.

Nigel Farage (midden) in het Europees parlement op 29 januari 2020, een paar dagen voor de Britse uittreding. Foto Olivier Hoslet/EPA
Nigel Farage (midden) in het Europees parlement op 29 januari 2020, een paar dagen voor de Britse uittreding. Foto Olivier Hoslet/EPA

Zijn voornaamste missie zit erop. De Britten maken sinds vorig jaar niet langer deel uit van de door hem verfoeide Europese Unie. En daarom maakte Nigel Farage (56) dit weekeinde bekend dat hij de leiding van Reform UK, tot voor kort de Brexit Party geheten, neerlegt en uit de actieve politiek treedt.

Het nieuws werd met enige scepsis begroet, omdat Farage de politiek in 2016, kort na het referendum waarbij de Britten voor een Brexit kozen, ook al eens vaarwel zei. Als er de afgelopen paar decennia bovendien iets duidelijk werd, dan is het wel dat Nigel Farage gek is op media-aandacht en weinig liever doet dan aanhangers bespelen met zijn conservatieve ideeën, in zijn vaak zeer doeltreffende volkse stijl. Mr. Brexit, zoals hij wel genoemd werd, liet zaterdag ook weten dat hij nog wel aan het publieke debat via de sociale media wil deelnemen, dus zijn talrijke vijanden zijn nog niet geheel van hem af.

Stennis

Maar ook Farage beseft dat zijn rol grotendeels is uitgespeeld. Hij kan niet langer stennis maken in het Europees Parlement, nu de Britten daarvan geen deel meer uitmaken. Ironisch genoeg beleefde hij juist bij de verkiezingen van 2019 voor die door hem bespotte instelling een ongekend hoogtepunt, toen zijn Brexit Party liefst 29 zetels won. Ruim twee keer zoveel als Conservatieven en Labour bij elkaar opgeteld. Wie twintig jaar eerder zo’n score had voorspeld, zou subiet voor gek zijn verklaard. Die triomf was vooral aan zijn charisma te danken, dat juist minder geprivilegieerde Britten aansprak.

Op dat moment kon Farage een lange neus maken naar Brussel en het Londense establishment, dat tegen een vertrek uit de EU was. Maar bovenal ook naar de conservatieve ex-premier Cameron, die dacht het referendum te kunnen winnen, en de ploeterende premier May. Zij ruimde het veld na het Europese echec van haar partij en werd opgevolgd door Boris Johnson, een geestverwant van Farage. Daarna was de Brexit snel een feit. Zelfs internationaal kreeg Farage waardering. Tot zijn plezier kreeg hij bijval van de toenmalige Amerikaanse president Trump, die er in Londen op aandrong zijn ‘vriend’ Farage als ambassadeur naar Washington te sturen.

Beurshandelaar

Na een korte loopbaan als beurshandelaar wierp Farage zich in 1993 op de politiek. Met anderen richtte hij de eurosceptische UKIP op, waarvan hij in 2006 leider werd. Hoewel Farage nooit een zetel in het Britse Lagerhuis bemachtigde, ondanks zeven pogingen, zal hij paradoxaal genoeg de geschiedenis ingaan als een van de sleutelfiguren die de Britse geesten rijp maakten voor uittreding uit de EU. Met zijn tirades, eerst in UKIP en later in de Brexit Party, hielp hij de basis leggen voor een groeiende weerzin bij veel Britten tegen Brussel. Daarom konden veel collega-Europarlementariërs hem niet luchten en kreeg hij om al zijn ludieke protesten het etiket ‘opperclown’.

„Ik heb hier tot nu toe zó’n enorme lol. Altijd gehad”, erkende de goedlachse Farage tegenover NRC in 2019 in de rookcabine van het Europees Parlement in Straatsburg. Maar dat Europese spel is nu ten einde. En ook over andere thema’s werd Farage gaandeweg minder serieus genomen. Daarom laat hij nu - voorlopig? - het doek vallen.

Lees ook dit stuk over hoe Farage aan Brexit bouwde