Wordt de Strade Bianche de bestbetaalde wielerkoers voor vrouwen ooit?

Wielrennen Een crowdfundingactie moet de vrouwen deze zaterdag aan een gelijke prijzenpot helpen in de Strade Bianche. Maar organisatoren en rensters vinden tv-zendtijd belangrijker dan geld.

Annemiek van Vleuten, winnares van de laatste twee edities van de Strade Bianche, wordt in 2019 toegejuicht in de straten van Siena.
Annemiek van Vleuten, winnares van de laatste twee edities van de Strade Bianche, wordt in 2019 toegejuicht in de straten van Siena. Foto Gian Mattia D’Alberto/ lapresse

Het bedrag verspringt bij elke druk op de refresh-knop. Op vrijdagochtend om tien over tien is er op de website gofundme.com 16.105 euro ingezameld door 657 donateurs die vinden dat professionele wielrensters net zoveel prijzengeld moeten krijgen als hun mannelijke collega’s. Te beginnen deze zaterdag, bij de Italiaanse semi-klassieker Strade Bianche, waar organisator RCS voor de vrouwen een totale prijzenpot van 6.298 euro heeft gereserveerd. Tegenover 31.600 euro voor de mannen.

Het initiatief komt van de Nederlander Cem Tanyeri (41). Als groot wielerfan ergert hij zich al jaren aan de ongelijke beloning in de sport. Toen hij na de Omloop Het Nieuwsblad van afgelopen zaterdag op internet een taartdiagram zag circuleren, waarmee hij niet voor het eerst werd geconfronteerd met het grote verschil tussen mannen en vrouwen besloot hij tot actie over te gaan. Tanyeri: „Er zijn zo veel mensen die zich verontwaardigd uiten, maar daar verder niets mee doen. Ik dacht: laat ik hen nou eens uitdagen om de daad bij het woord te voegen. Ik doneer 50 euro en zie vanzelf wel wie volgt. Kijken hoeveel momentum we kunnen creëren.”

Sinds dinsdag staat zijn telefoon roodgloeiend. Hij heeft al drie nachten amper geslapen. „Ik kom handen en voeten tekort om alle berichten die ik krijg te beantwoorden. Al mijn aandacht gaat in deze spontane campagne zitten”, zegt Tanyeri, in het dagelijks leven manager Benelux bij het sportieve kledingmerk Patagonia, een bedrijf dat bekendstaat om haar sociale activisme.

Hij vertelt dat hij in een branche werkt waarin veel wordt gelobbyd, bijvoorbeeld om klimaatverandering tegen te gaan, maar dat al die energie tot weinig resultaat leidt. „We zitten in een constante cirkel: we praten, maar komen niet verder. Ik wil een voorbeeld geven aan anderen. Als het een actie of een initiatief met goede bedoelingen is, dan heeft het kans van slagen, ongeacht het onderwerp.” Tanyeri stelt vast dat gelijk prijzengeld voor rensters maar een onderdeeltje is van een groter probleem. „Anno 2021 leven we nog steeds in een samenleving waar vrouwelijke sportieve en maatschappelijke prestaties op een tweede niveau staan. En we komen er nog mee weg ook.”

Ophef op Twitter

De roep om gelijke beloning in het wielrennen wordt de laatste jaren steeds luider, in het zog van de groeiende aandacht voor seksisme en misogynie op andere fronten in de samenleving. Na afloop van de Omloop zag Tomas Van Den Spiegel, directeur van organisator Flanders Classics, zich deze week genoodzaakt via Twitter uitgebreid in te gaan op de ophef die ontstond toen online rondging dat de winnares van zijn wedstrijden slechts een fractie krijgen van wat de mannen kunnen bijschrijven – de winnaar van de Omloop kreeg 16.000 euro, de winnares 930, nog te verdelen met de ploeg en vóór belastingen.

Lees ook: ‘Met gelijk prijzengeld doen we niets structureels voor het vrouwenwielrennen’

Van den Spiegel legde uit de extra investering die nodig is om de bedragen gelijk te trekken, niet te kunnen verantwoorden omdat het vrouwenwielrennen nog altijd een slecht verdienmodel heeft. Mediabedrijven beginnen pas recentelijk interesse te tonen in de uitzendrechten voor vrouwenraces. De wedstrijd live op televisie krijgen heeft daarom prioriteit. Sponsoren worden zo met zichtbaarheid verleid in de sport te investeren. Bij de Ronde van Vlaanderen was het resultaat vorig jaar overweldigend: daar keken in België alleen al bijna een miljoen mensen naar de editie voor vrouwen – een record.

Annemiek van Vleuten schaart zich achter Van Den Spiegel. De winnares van de vorige Strade Bianche vanuit Siena: „Ik word er superblij van dat fans het blijkbaar niet vinden kunnen dat we ongelijk prijzengeld krijgen, maar de verandering moet in een andere volgorde gaan. Het belangrijkste is dat wedstrijden voor vrouwen georganiseerd worden en op tv te zien zijn. Ik zou bijvoorbeeld een moord doen voor een vrouweneditie van de Ronde van Lombardije. Maar als verplicht wordt gesteld dat ze gelijk prijzengeld gaan uitkeren en dat die wedstrijd daardoor niet kan worden georganiseerd, zijn we verkeerd bezig.”

Ze hoopt dat organisatoren het momentum gaan gebruiken om positief voor de dag te komen en ook een vrouwenrace zullen lanceren. Zoals de ASO deed met Parijs-Roubaix, die volgende maand voor het eerst ook voor vrouwen wordt gehouden.

Bijna zevenhonderd donateurs

Cem Tanyeri onderschrijft dat live-uitzendingen een belangrijke stap zijn om de ongelijke beloning gelijk te trekken. „Tegelijkertijd denk ik: waar hebben we het over? We zamelden in één dag achtduizend euro in, daar koop je nog niet eens een topracefiets voor. Maak de VIP-kaarten een paar euro duurder. De friet, het bier. Met een beetje creativiteit kom je al ver. Daar wil ik Van Den Spiegel best bij helpen. Prijzengeld springt bij fans in het oog. Het is een belangrijk signaal. Nu blijft de boodschap dat de prestaties van een vrouw blijkbaar van secundair belang zijn.”

Om vijf voor een op vrijdagmiddag denken 696 donateurs daar anders over. De teller staat op 16.946 euro, te verdelen over de eerste vijf vrouwen die zaterdag in Siena over de finish komen. Tanyeri: „Ik heb goede hoop dat de bedragen zaterdag gelijk zullen zijn. En dat de Strade Bianche de bestbetaalde vrouwenkoers ooit wordt.” De mannenploeg van Jumbo-Visma wilde vrijdag niet reageren op het initiatief.