Kabinet belooft inlichtingenwet aan te passen na kritisch rapport

Inlichtingendiensten Er komen meer waarborgen voor het verzamelen van bulkdata en de uitwisseling van gegevens met andere landen, schrijven de ministers Ollongren en Bijleveld aan de Tweede Kamer.
Demissionair minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken.
Demissionair minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Het kabinet gaat de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten op een aantal punten aanpassen na een kritisch rapport van een evaluatiecommissie, schrijven de verantwoordelijke demissionaire ministers Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) en Ank Bijleveld (Defensie, CDA) aan de Tweede Kamer. Het gaat daarbij onder meer over waarborgen bij het verzamelen van bulkdata, uitwisseling van gegevens met andere landen en de rol voor de Raad van State.

„Juist een wet die het in bepaalde gevallen mogelijk maakt in het belang van de nationale veiligheid in te grijpen in de persoonlijke levenssfeer van mensen moet zo veel mogelijk helderheid bieden over onder welke omstandigheden dit kan en moet inzichtelijk maken welke waarborgen daarvoor gelden”, stellen de ministers in de Kamerbrief. De in 2017 van kracht geworden wet geeft de inlichtingendiensten AIVD en MIVD meer bevoegdheden bij de opsporing en is nu zoals vooraf afgesproken geëvalueerd door een onafhankelijke commissie onder leiding van oud-diplomaat Renée Jones-Bos. De commissie deed in januari 57 aanbevelingen om de wet te verbeteren.

Lees ook: Inlichtingendiensten in de fout met delen informatie buitenland

Een van de meest bekritiseerde bevoegdheden van de inlichtingendiensten is die om bulkdata te verzamelen, waarbij ook veel gegevens meekomen van mensen die geen onderdeel zijn van een onderzoek. De commissie stelde dat „zowel het verwerven als verwerken beter moet worden geregeld in de wet”. Over de uitwisseling van gegevens met andere landen schreef de commissie dat in de wet moet worden opgenomen dat er geen data moeten worden gedeeld „als er een reëel risico bestaat dat het gebruik daarvan leidt tot schending van mensenrechten en het internationaal humanitair recht”.

Het kabinet omarmt de analyse, conclusies en aanbevelingen, maar Ollongren en Bijleveld waarschuwen wel dat het bij sommige aanbevelingen lastig kan zijn die in concrete wetteksten om te zetten.