Je moet je niet zo druk maken, zeiden artsen tegen Charlotte van Loo-Jungblut.

Foto Sebiha Öztas

Interview

‘Mijn hele vrouw-zijn werd aangetast’

Charlotte van Loo-Jungblut over Essure klacht

Het sterilisatiemiddel Essure van Bayer had niets te maken met haar lichamelijke klachten, zeiden artsen. Nu stellen zij en 1.700 andere vrouwen de producent aansprakelijk.

‘Kan het zijn dat de klachten veroorzaakt worden door het implantaat?” Deze vraag stelde Charlotte van Loo-Jungblut (49) tussen 2010 en 2014 geregeld aan haar behandelaren; van de huisarts tot dermatoloog. Nee, zeiden ze. Van Loo is een van de circa 30.000 vrouwen in Nederland bij wie, tussen 2002 en 2017, het permanente sterilisatiemiddel Essure werd ingebracht. Samen met 1.700 andere vrouwen stelde zij op 26 februari de Duitse farmaceut Bayer aansprakelijk voor lichamelijk letsel.

Alles begon in 2010, zo vertelt Van Loo via Zoom. Naast haar computer liggen notities en het dossier van haar medische geschiedenis, die ze raadpleegt bij het vertellen van haar verhaal. Ze was 38, zegt ze, had twee mooie kinderen, en besloot zich te laten steriliseren.

Na een zoektocht met Google concludeerde ze dat Essure de ideale manier was: het sterilisatiemiddel, een metalen veertje van ongeveer vier centimeter lang, kon zonder operatie ingebracht worden. Zij had net een nieuwe baan en wilde geen zware medische ingreep ondergaan. Op 1 maart 2010 liet ze het middel plaatsen bij Casa Kliniek te Maastricht. Ze herinnert zich dat de arts haar vertelde dat ze de eerste paar weken pijn kon hebben, of even zwaarder ongesteld kon zijn. Vijf maanden later begonnen haar klachten. Volgens de woordvoerder van Bayer werden „mogelijke risico’s die aan Essure zijn verbonden ten tijde van de beschikbaarheid in de bijsluiter vermeld.”

‘Zware lichamelijke letsels’

Van Loo: „Ik had jeuk vanbinnen en vanbuiten.” Ze had als kind allergieën gehad, maar zo erg was het nooit geweest. Erger nog: ze wist in dit geval niet waar ze allergisch voor was. In december had ze zo veel jeuk dat ze niet meer kon functioneren, vertelt ze. „Mijn lichaam was helemaal opengekrabd, maar ik had toch nog jeuk.” Haar intieme delen jeukten, ze krabde, werd ’s nachts wakker met korsten. Haar tepels gaven geel vocht af, ze ging weer borstvoedingspatches gebruiken. Ze had eczeem, pijn, had het constant ijskoud, krampen van de stress, schimmelinfecties: „Het was een open gebied daar beneden. Je hele vrouw-zijn is aangetast.”

In het persbericht van de stichting Essure Claims staan een waaier aan klachten opgesomd: „Doorboring van de eileiders, baarmoeder en andere organen, bloedingen, chronische pijn, allergieën en auto-immuunziekten, depressie, vermoeidheid en concentratieverlies.”

Harmen Geers, woordvoerder van Essure Claims, noemt dit „zware lichamelijke letsels”. Zij zijn volgens hem deels veroorzaakt door het nikkel in Essure, een metaal waar veel vrouwen allergisch voor zijn. De vrouwen, onder wie Van Loo, wisten niet dat nikkel een bestanddeel was.

Chiropractor en acupuncturist

In 2011 werden haar klachten erger, vertelt Van Loo, waarna ze begon aan een traject in wat zij „het reguliere circuit” noemt: regelmatige bezoeken aan artsen, van de huisarts tot de dermatoloog, om te achterhalen wat er mis was. Ze deed allergietesten, volgde antibioticakuren, moest zich op de afdeling allergologie van het ziekenhuis laten wassen met antibacteriële zepen. „Maar, kan het zijn dat het door het implantaat komt”, vroeg ze verschillende artsen. „Nee, het product is goed onderzocht”, kreeg ze te horen. „Je moet je niet zo druk maken.” Na een tijd stopte ze met vragen. Een jaar later was ze „uitbehandeld”, maar had ze nog steeds geen antwoord. Dat zocht ze in wat zij „het complementaire circuit” noemt: de chiropractor, de acupuncturist. Door hen voelde ze zich gehoord, maar ook zij konden haar niet langdurig helpen.

In de tussentijd ging haar leven beetje bij beetje kapot. „Ik sleepte me de deur uit en sleepte me mijn bed weer in.” Ze bleek voor van alles allergisch te zijn geworden en at voornamelijk groenten en soep. Wanneer ze ander voedsel at, had ze bloedingen, pijn, krampen. Ze nam ontslag: „Ik zag er niet uit, ik kon me niet concentreren, ik kon niet presteren.” Ze brak met haar familie: ook die dachten dat haar klachten door stress werden veroorzaakt.

Lees ook: Geen mes, maar deze sterilisatiemethode bleek toch vaak erg pijnlijk

In 2014 vond ze een Facebookpagina, waarop Amerikaanse vrouwen bij wie Essure was ingebracht hun klachten deelden. Toen pas ging ze op zoek naar hoe „dat ding eruit gehaald kon worden.” Essure is bedoeld als permanente oplossing.

Bij de arts die het implantaat had ingebracht vond ze geen gehoor. Van Loo vond in januari 2015 een arts die het implantaat wilde weghalen. Omdat de veertjes van het sterilisatiemiddel vergroeid zijn in de eileiders, moeten ook deze verwijderd worden. „Bij mij waren het maar de eileiders,” zegt Van Loo laconiek. Bij andere vrouwen, moest ook de baarmoeder verwijderd worden. Van Loo zegt geen andere blijvende lichamelijke schade te hebben opgelopen: sinds 2015 is haar lichaam aan het herstellen, maar dat duurde jaren. „Dit jaar word ik vijftig; het heeft me tien jaar van mijn leven gekost.”

Schadeclaim in de VS

Essure wordt sinds 2017 niet meer in Nederland verkocht. Woordvoerder van Bayer Josje van der Meer meldt schriftelijk dat deze beslissing een gevolg is van de daling van de verkoop in de jaren daarvoor. „Het risicoprofiel van Essure is niet veranderd en Bayer blijft achter de veiligheid en werkzaamheid van het product staan. Deze veiligheid blijkt uit uitgebreid onderzoek, waarbij de afgelopen twee decennia meer dan 270.000 vrouwen betrokken waren.”

„Het zou waardevol zijn als Bayer zijn verantwoordelijkheid neemt en erkent dat die klachten veroorzaakt zijn door Essure,” zegt Geers van stichting Essure Claims. De stichting heeft namens de 1.700 vrouwen een klacht ingediend. Volgens Geers hebben nog eens minstens driehonderd vrouwen zich aangemeld sinds 26 februari. Vorig jaar werd bekend dat Bayer in de VS een schadeclaim van 1,6 miljard dollar (1,3 miljard euro) zal uitbetalen aan minstens 35.000 vrouwen. Maar ook bij die schikking heeft Bayer zijn verantwoordelijkheid niet erkend, zegt Geers. Essure Claims heeft Bayer uitgenodigd om te praten over een regeling. Als dat wordt afgewezen, volgt een dagvaarding. „We zullen een zo hoog mogelijke schadevergoeding nastreven,” aldus Geers. De woordvoerder van Bayer: „Het bedrijf is van plan zichzelf krachtig te verdedigen in de rechtbank als er een class action-claim wordt ingediend.” Van Loo zelf zegt niet erg bezig te zijn met de schadeclaim. „Ik wil vooral van hen horen: dit had niet gemoeten, dit hadden we niet mogen doen. Alle vrouwen willen gewoon hun leven terug.”


Correctie (5 maart 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond dat meer dan 270.000 vrouwen de afgelopen twee jaar betrokken waren bij Bayers onderzoek. Bayer liet na de eerste publicatie van dit artikel weten dat in tegenstelling tot eerder verstrekte informatie dit onderzoek twee decennia heeft gelopen. Dit is aangepast.