Britse studie: vaccins Pfizer en AstraZeneca beschermen even goed tegen Covid-19

Coronavaccin Uit een eerste directe vergelijking blijkt dat vaccins van AstraZeneca en Pfizer 70-plussers even goed beschermen tegen Covid-19.

Gezondheidsmedewerker bereidt een dosis van het Pfizer-vaccin voor in Panama.
Gezondheidsmedewerker bereidt een dosis van het Pfizer-vaccin voor in Panama. Foto Luis Acosta/AFP

Het Pfizer-vaccin en het AstraZeneca-vaccin beschermen vergelijkbaar goed tegen ernstige Covid-19 bij 70-plussers, zelfs al na één prik. Al binnen vier weken is het risico op de ziekte met 60 tot 70 procent verlaagd. Dat blijkt uit een observationele studie van de Britse volksgezondheidsorganisatie Public Health England, waarvan maandag een nog niet door collega-wetenschappers beoordeelde preprint verscheen.

Over de bescherming tegen Covid-19 bij ouderen door het AstraZeneca-vaccin waren tot nu toe nog niet voldoende gegevens bekend uit de klinische studies. De nieuwe Britse studie laat zien dat ‘in de echte wereld’ ook dit vaccin wel degelijk ouderen beschermt tegen de ziekte. Het is ook voor het eerst dat de werking van twee verschillende vaccins tegen Covid-19 in één studie met elkaar worden vergeleken. De studies naar de afzonderlijke vaccins zijn onderling niet goed te vergelijken omdat elke studieopzet weer anders is.

Lees ook: Vijf redenen om tóch tevreden te zijn met een ‘matig’ vaccin

De onderzoekers vergeleken het vaccin van Pfizer (ontwikkeld door het Duitse bedrijf BioNTech), waarmee de vaccinatiecampagne in het Verenigd Koninkrijk op 8 december startte, met dat van AstraZeneca (ontwikkeld door de Britse Universiteit van Oxford), waarmee daar sinds 4 januari wordt ingeënt. Het vaccin van Pfizer bevat een los stukje genetische code van het coronavirus (mRNA), dat van AstraZeneca bestaat uit een onschuldig verkoudheidsvirus met daarin een stukje genetisch code van het coronavirus.

70-plussers

Het onderzoek werd gedaan met de gegevens van bijna 157.000 Britse 70-plussers die zich tussen 8 december en 19 februari met symptomen hadden laten testen, en van wie ook de vaccinatiegegevens bekend waren.

Vier weken na de eerste prik verlaagden beide vaccins het risico op symptomatische Covid-19 bij de 70-plussers met 60 tot 70 procent. De beschermende werking nam in de loop van de tijd nog verder toe. En bij 80-plussers die werden ingeënt met het Pfizer-vaccin liep het op tot 89 procent na de tweede dosis.

Boven op deze bescherming zagen de onderzoekers nog een extra verlaging van het risico op een ziekenhuisopname door Covid-19, en op overlijden door Covid-19. Wie het Pfizer-vaccin had gekregen maar toch ziek werd, had een 43 procent lagere kans op ziekenhuisopname en 51 procent lagere kans op overlijden dan wie niet ingeënt was en ziek werd. Met het AstraZeneca-vaccin was het risico om in het ziekenhuis te belanden vergelijkbaar verlaagd.

Alle beschermingseffecten bij elkaar komen neer op in totaal 80 procent effectiviteit in het voorkomen van ziekenhuisopname voor beide vaccins, en 85 procent in het voorkomen van sterfte aan Covid-19 voor het Pfizer vaccin, volgens de onderzoekers. Het effect op de sterfte van het AstraZeneca-vaccin was bij het analyseren van de gegevens nog niet bekend omdat de campagne met dit vaccin later is gestart dan die met het Pfizer-vaccin.

Ook bescherming nieuwe variant

Met het onderzoek wilde Public Health England ook vaststellen of de vaccinaties wel beschermen tegen B.117, de nieuwe, waarschijnlijk besmettelijker variant van het coronavirus die voor het eerst in het Verenigd Koninkrijk is gezien en daar nu de overheersende variant is. Dat blijkt dus het geval voor beide vaccins.

De Britse resultaten laten zien dat de effectiviteit van beide vaccins vergelijkbaar is, en al na één dosis na vier weken aanzienlijk. De bescherming tegen Covid-19 wordt nog beter na een tweede dosis. Naar verwachting zal de effectiviteit ook nog toenemen naarmate het immuunsysteem na de inenting langer de tijd heeft gekregen om afweer te ontwikkelen.

Dat wijzen bijvoorbeeld de gegevens over de effectiviteit van het vaccin van Janssen (Johnson & Johnson) uit, op basis waarvan de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA het goedkeurde. De effectiviteit van één prik met dat vaccin tegen ernstige Covid-19 is na 28 dagen rond de 70 procent, maar is na 56 dagen toegenomen tot rond de 90 procent.