Alle volwassenen voor juli een eerste prik – is dat haalbaar?

Corona Om iedereen te kunnen prikken, moeten er geen tegenvallers zijn, zegt de Tilburgse hoogleraar logistiek Jan Fransoo.

Minister Hugo de Jonge: „Pfizer levert inmiddels behoorlijk betrouwbaar.”
Minister Hugo de Jonge: „Pfizer levert inmiddels behoorlijk betrouwbaar.” Foto David van Dam

Voor juli zou iedere volwassen Nederlander – die dat wil – één prik gehad kunnen hebben en tweederde ook een tweede prik, berekende minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdag in Op1. In totaal zou dat neerkomen op zo’n 18 miljoen prikken. Eerder hield De Jonge als planning vóór de herfst aan, maar „Pfizer levert inmiddels behoorlijk betrouwbaar”, zei hij in het tv-programma. Hij denkt nu dat eerder klaar zijn mogelijk is. Is dat haalbaar?

„Grofweg klopt de berekening”, zegt hoogleraar logistiek Jan Fransoo (Universiteit Tilburg), die in een onafhankelijke groep van experts het RIVM adviseert. Maar dan moeten er geen tegenvallers zijn. „Voor vaccineren zijn er drie dingen nodig: een vaccin, prikker met spuiten en een bovenarm.” Als de leveringen vaccins tegenvallen, het aantal prikken dat per week gezet kan worden niet wordt opgeschaald of mensen niet komen opdagen, dan lukt het niet.

Vaccins

Nu zegt driekwart van de volwassen Nederlanders ‘ja’ tegen een vaccin. Dat blijkt uit het driewekelijkse RIVM-onderzoek. „Dat is hoog, in Duitsland is vaccinatiebereidheid een probleem, daar ligt het veel lager”,zegt Fransoo.

De Jonge rekent met een vaccinatiebereidheid van 80 à 85 procent. Nederland telt zo’n 14 miljoen volwassenen, 85 procent daarvan is zo’n 12 miljoen.

Om zoveel mensen te prikken, „moeten de verwachte leveringen van AstraZeneca, Moderna, Pfizer en Janssen de komende drie maanden wel écht binnenkomen”, zegt Fransoo. Tot nu toe kwamen de producenten niet altijd de afspraken na. Het ministerie van Volksgezondheid bevestigt dat de zekerheid van de leveringen nu hoger is. „Het Janssen-vaccin moet volgende week nog worden goedgekeurd, dus daarvan weten we nog niets over de betrouwbaarheid van de leveringen.”

Volgens de VWS-cijfers over verwachte leveringen hebben we eind maart in totaal ruim 4 miljoen vaccins gekregen en eind juni 20 miljoen. Dat zou genoeg zijn om 18 miljoen prikken te zetten, zoals De Jonge aankondigde. „Dan moet de priksnelheid wel omhoog”, zegt de Tilburgse hoogleraar.

Priksnelheid

Nu zijn er ruim 1,3 miljoen prikken gezet. Tot eind maart moet dit oplopen tot 3 miljoen. Om daarna in drie maanden 14 miljoen doses vaccin op te prikken, moeten GGD’s en huisartsen samen ruim één miljoen prikken per week zetten. Nu ligt dat tempo vier keer lager. Fransoo denkt dat versnellen kan. Zijn team onderzocht dit bij de GGD in west-Brabant. „Door slimmer te prikken - bijvoorbeeld door de prikker niet op administratieve handelingen te laten wachten - kunnen er twee keer zo veel prikken per uur worden gezet. Door vervolgens ook het aantal prikkers te verdubbelen, kom je op een vier keer zo hoge prikcapaciteit uit.”

Lees ook:De minister die geen goed kan doen

De vaccins komen niet in gelijke hoeveelheden binnen. „Dus is het belangrijk een grotere prikcapaciteit klaar te hebben staan, om die verschillen op te vangen.” De Jonge heeft de GGD’en gevraagd of ze kunnen opschalen naar 1,5 miljoen prikken per week en de huisartsen naar één miljoen. Een woordvoerder van de koepelorganisatie GGD-Ghor zegt de GGD’en er welwillend tegenover staan en de plannen worden uitgewerkt. Volgende week moet blijken wat haalbaar is. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) geeft hetzelfde aan voor de huisartsen.