Dilemma's na openen winkels: 'In tien minuten kun je geen bank kopen'

Versoepeling Voor het eerst sinds half december openen winkels woensdag weer de deuren. Ze doen het vooral voor de klanten, want rendabel is het winkelen op afspraak nauwelijks.

Vanaf woensdag mogen winkeliers hun deuren weer openen. Sommige winkels, waaronder de Bijenkorf, blijven gesloten.
Vanaf woensdag mogen winkeliers hun deuren weer openen. Sommige winkels, waaronder de Bijenkorf, blijven gesloten. Foto Lex van Lieshout/ANP

Wie zich woensdag op afspraak bij een tuincentrum of grote elektronicazaak meldt, zal zich wanen als de winnaar van één minuut gratis boodschappen doen. Qua sneltreinvaart dan, want veel winkels hanteren een tijdslot van welgeteld tien minuten. Klanten moeten dus doelgericht koers zetten op het product waarvoor ze komen, hooguit kunnen ze onderweg nog wat spullen in hun karretje gooien. De winkel verlaten zonder te betalen – zoals bij een minuut gratis winkelen – is uiteraard niet de bedoeling.

Vanaf woensdag mogen winkeliers hun deuren weer openen voor klanten die op afspraak komen winkelen. NRC sprak met ruim twintig grote en kleinere winkelketens over de heropening. Veel ondernemers doen er wel aan mee, maar meer uit service naar de klant en als verzetje voor de medewerkers dan dat het heel rendabel voor ze is. Na sinds half december dicht te zijn geweest, zijn ze allang blij dat ze weer wat mensen mogen ontvangen.

De spelregels zijn helder. Winkels, hoe groot ze ook zijn, mogen op iedere verdieping maximaal twee klanten tegelijk ontvangen. Hoeveel tijd de klanten krijgen, is aan winkels.

Dat levert meteen een dilemma op. Een winkelier met twee verdiepingen kan met tijdslots van tien minuten 24 klanten per uur ontvangen. Maar diezelfde ondernemer kan er ook voor kiezen om twintig minuten tijd te geven. Dan kunnen er ineens nog maar twaalf klanten per uur de winkel in, die misschien wel weer meer kopen. Hoe de regels te handhaven zijn, is nog niet duidelijk. Winkeliers gaan niet met een stopwatch bij de deur staan, kondigen sommigen al aan.

Met name voor de grotere ketens was het maar de vraag of ze überhaupt open zouden gaan. Bij filialen van Intratuin moeten klanten in korte tijd tienduizenden meters aan winkeloppervlak door sjezen om op tijd bij de kassa te komen, maar toch wil het tuincentrum ze die gelegenheid geven. Bij de woonwinkels van Loods 5 krijgen klanten een uur de tijd. „Twee mensen op de bovenverdieping, twee beneden. Die hebben dan 10.000 meter voor zichzelf”, zegt commercieel directeur Diederick Schnitger. „Surrealistisch.”

MediaMarkt stuurt personal shoppers met de klanten mee om ze van persoonlijk advies te voorzien en te begeleiden door de gemiddeld 2.000 vierkante meter vloeroppervlak.

Lees hier over de illegale actie in Klazienaveen waarbij winkeliers dinsdag al even de deuren openden

Bij winkels als HEMA, Blokker en Rituals kunnen bezoekers tien minuten de winkel in. „We hopen dat mensen vooraf even bedenken wat ze nodig hebben”, zegt een woordvoerder van HEMA. „Het is vooral een service naar de klant, want rendabel is dit natuurlijk niet. Normaal ontvang je zes miljoen klanten per week. Als deze optie maximaal benut wordt, zijn het er 300.000. En dat haal je waarschijnlijk niet.”

Lingeriemerk Hunkemöller geeft klanten twintig minuten. Die hoeven zo niet halverwege het passen naar de kassa te rennen. „We willen ons daar wel aan houden want we moeten de gepaste sets ook nog stomen en kleedkamers reinigen.”

Half uurtje van advies voorzien

Het zijn vooral kleine winkels die geholpen zijn met het format waarvoor het kabinet nu toestemming geeft. Zaken die het moeten hebben van persoonlijk advies, niet van grote groepen shoppers. Zoals woonwinkel 19Toen uit het Zuid-Hollandse Sommelsdijk. „We verkopen heel veel jaren 30-verlichting. Je kunt bij ons zelf je lamp samenstellen. Online mail je daarover wel tien keer heen en weer met een klant”, zegt eigenaar Trudy Dodeweerd. „Dan heb ik liever iemand in de winkel die je even in een half uurtje van advies kan voorzien.”

Ook woonwinkels zijn blij met het shoppen op afspraak. Zij hebben gemerkt dat mensen een bank of een tafel met stoelen toch niet zo snel online bestellen, die willen ze graag in het echt zien. Het Kabinet, een woonwinkel uit Bunnik, ging met vrachtwagens vol bankstellen langs bij klanten, zodat die konden proefzitten en de kleur konden bekijken. Bij Het Kabinet hebben klanten straks een uur de tijd. „In tien minuten kun je geen bank kopen”, zegt Yvonne ten Have, hoofd van de serviceafdeling. Of mensen zich niet verplicht voelen iets te kopen? „Ik hoop niet dat we die indruk wekken.”

Er zijn ook winkels die hun deuren woensdag gesloten houden. De Bijenkorf bijvoorbeeld. Het luxe warenhuis noemt het shoppen op afspraak „niet te realiseren voor al onze klanten”. Dat geldt ook voor woonwinkels van Ikea. „Wij hebben 25.000 vierkante meter aan winkeloppervlak, het is niet rendabel om op die manier voor klanten de winkels te openen”, aldus een woordvoerder. Net als bij tuincentra kost het bij Ikea veel tijd om van de ingang naar de kassa te lopen – zelfs als je onderweg niet stilstaat. Ook kledingwinkel H&M gaat niet open.

Branchevereniging INretail wil dat het kabinet niet kijkt naar het aantal klanten per zaak, maar het aantal klanten per vierkante meters. Vóór de verplichte sluiting van afgelopen december was dat ook de geldende regel. „Voor winkels met persoonlijk advies is het prima, maar zaken met grote oppervlaktes kunnen hier niet van leven”, zegt een voorlichter.

Lees ook: Winkels mogen mogelijk weer open voor afhalen, maar effect zal vooral ‘symbolisch’ zijn

INretail maakte afgelopen vrijdag bekend dat ze naar de rechter stappen om „normale” heropening af te dwingen. Wanneer het kort geding dient, was dinsdag nog niet bekend. „Er lag een protocol met afstandsregels. Dat heeft afgelopen jaar goed gewerkt.”

Mediamarkt-directeur voor de Benelux Remko Rijnders is het daarmee eens. „Onze eigen medewerkers zijn zeer teleurgesteld en hadden gehoopt om klanten weer op een veilige manier te ontvangen, bijvoorbeeld maximaal één klant per 20 vierkante meter.”

Ook Jan Beers, eigenaar van tuincentrum De Boet in het Noord-Hollandse Hoogwoud, is boos dat hij zo weinig klanten kan ontvangen, terwijl zijn zaak 15.000 vierkante meter telt. „Bij het Kruidvat lopen tachtig klanten rond in zo’n krappe winkel. In de supermarkt is het druk. Dan is het toch niet uit te leggen dat wij met zo veel ruimte zo weinig mensen mogen binnenlaten?”