Ook zonder versoepelingen groeit de corona-epidemie weer

Weekcijfers RIVM Het reproductiegetal van het coronavirus ligt voor het eerst sinds de invoering van de lockdown weer boven de 1, meldde het RIVM dinsdag.

Afgelopen week gingen ongeveer 20 procent meer mensen naar de teststraat.
Afgelopen week gingen ongeveer 20 procent meer mensen naar de teststraat. Foto John van Hamond

Op de dag voordat contactberoepen zoals kappers de deuren weer mogen openen, meldt het RIVM dat het reproductiegetal van het coronavirus weer ruim boven de 1 ligt, voor het eerst sinds de invoering van de lockdown half december. Het reproductiegetal is een belangrijke graadmeter voor de epidemie – ligt die boven de 1, dan groeit de epidemie.

Demissionair premier Mark Rutte (VVD) kondigde de versoepelingen vorige week nog aan met de boodschap dat het een „beheersbaar risico” was. Volgende week wordt de knoop doorgehakt of er verder versoepeld kan worden of dat de teugels juist weer moeten worden aangetrokken. Wat dat betreft zijn de cijfers die het RIVM dinsdag publiceerde slecht nieuws.

Vorige week meldde het RIVM dat de R op 5 februari – de laatste bekende waarde van dat moment – nog nét onder de 1 lag. Op 12 februari lag de R er ruim boven, rond de 1,14. Dat wil zeggen: 100 mensen steken ongeveer 114 anderen aan.

Een stijgende lijn

Dat de R stijgt, komt onder meer doordat er steeds meer mensen besmet worden met de zogeheten Britse variant. In de laatste meting was ongeveer 35 procent van de mensen besmet met die besmettelijkere variant. Dat aandeel stijgt nog altijd, zij het wat minder hard dan het RIVM eerder verwachtte. De R van die variant ligt rond de 1,26, schat het RIVM.

Maar ook de R van het ‘oude’ virus ligt inmiddels rond, en mogelijk zelfs boven, de 1. De R zat de afgelopen weken al in een stijgende lijn, maar maakte in de laatste berekening een nog wat groter sprongetje. Dat heeft mogelijk ook te maken met de periode waar het over gaat: 12 februari was in de week met winterweer, toen sommige plekken waar geschaatst kon worden bijzonder druk waren. Mogelijk heeft dat gezorgd voor extra besmettingen.

Lees ook dit artikel van eind februari: Hoe groot is het risico dat het kabinet neemt met de versoepelingen?

Het RIVM heeft voor het eerst ook een inschatting gemaakt van hoe besmettelijk de Zuid-Afrikaanse variant is, waarover ze zich grote zorgen maken. Die mutatie is niet alleen bemettelijker maar ook het vaccin lijkt er minder goed tegen te werken. Het reproductiegetal van die variant wordt ingeschat op ongeveer 1,4, maar omdat er nog relatief weinig besmettingen van die variant worden gevonden is de onzekerheidsmarge groot.

Hooikoortsseizoen

Ondanks de stijgende R is het aantal ziekenhuisopnames al een maand redelijk stabiel – dagelijks worden zo’n 200 patiënten opgenomen, waarvan zo’n dertig op de IC. Dinsdag meldde het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding wel een stevige uitschieter: 280 nieuwe opnames waarvan 52 op de IC.

Het aantal positieve tests groeit al een tijdje – afgelopen week waren het er bijna 32.000, zo’n 7 procent meer dan vorige week. Maar er wordt ook véél meer getest, afgelopen week gingen ongeveer 20 procent meer mensen naar de teststraat. Dat komt omdat het hooikoortsseizoen is begonnen, stelt het RIVM, dat deels tot dezelfde klachten leidt als corona, zoals een snotneus.

Het aantal mensen met luchtwegklachten is de afgelopen twee weken verdubbeld, blijkt uit de Infectieradar van het RIVM waarin zo’n 13.000 mensen rapporteren of ze klachten hebben. Een flink deel daarvan wordt veroorzaakt door hooikoorts, blijkt uit de Infectieradar, maar ook onder mensen zonder hooikoorts neemt het aantal corona-achtige klachten toe.

Correctie (2 maart 2021): Eerder werd in dit artikel gesuggereerd dat mensen met een contactberoep op 2 maart weer aan het werk mochten. Dat klopt niet en is hier boven aangepast.