Reportage

Klein is fijn, bewijzen de films op het digitale filmfestival Berlijn

Berlinale Het filmfestival van Berlijn, de Berlinale, vindt geheel online plaats. Het tragikomische ‘Language Lessons’ maakt van de nood een deugd, en speelt geheel in een videogesprek.

Mark Duplass en Natalie Morales in de film Language Lessons, die zich geheel in een videogesprek afspeelt.
Mark Duplass en Natalie Morales in de film Language Lessons, die zich geheel in een videogesprek afspeelt. Foto Berlinale

De coronacrisis levert soms toch iets moois op. Language Lessons van Natalie Morales is niet de eerste film die van een nood een deugd maakt en volledig bestaat uit gesprekken via Zoom, maar haar film is wel een heel geslaagd voorbeeld van dit nieuwe genre, dat door covid een hoge vlucht neemt. Language Lessons ging maandag in première op het filmfestival van Berlijn, dat zich volledig online afspeelt.

Lees ook: Het filmfestival van Berlijn kiest voor een middenweg

Language Lessons is het tragikomische regiedebuut van Morales, die ook het scenario schreef en zelf een hoofdrol speelt. Ze is te zien als Carino die vanuit Costa Rica via Zoom Spaanse taallessen geeft aan de welvarende Amerikaan Adam. Hij wordt gespeeld door Mark Duplass. Met zijn broer Jay produceerde hij de film ook.

Language Lessons is nog maar nauwelijks begonnen als er een familietragedie toeslaat. Leerling en docent komen zo in een verhouding tot elkaar te staan die niet louter educatief en zakelijk is. Thema’s als het knagende schuldgevoel van een progressieve, rijke Noord-Amerikaan tegenover een vertegenwoordiger van onderbedeeld Midden-Amerika komen voorbij. Maar dat gebeurt gelukkig niet op een didactische of betweterige manier. Daarvoor zijn Adam en Carino te levendig, grappig en veelzijdig.

Is diepgravend menselijk contact op afstand echt mogelijk? Dat is de kwestie. Morales weet een grote rijkdom aan komische en tragische scènes te halen uit de beperkte opzet. Door de verbinding af en toe te laten haperen – zoals ook in werkelijkheid gebeurt – kan ze op een geraffineerde manier knippen in scènes, zonder de illusie te verstoren van een echt gesprek. Bovenal zijn Morales en Duplass begaafde komische acteurs, die prachtig opgaan in hun rollen. Dat de dialogen soms een behoorlijk therapeutische insteek hebben is overkomelijk.

Klein is fijn. Dat geldt ook voor een van de eerste films in de competitie die de Berlinale vrijgaf. Introduction van de Zuid-Koreeanse veelfilmer Hong Sangsoo is gedraaid in fraai zwart-wit en opgebouwd als een drieluik. In de film komen louter hele alledaagse scènes voor. Jongen bezoekt zijn vader, een arts, in zijn praktijk. Daar loopt hij tegen een beroemd acteur aan. Jongen gaat impulsief zijn vriendin achterna, die naar Duitsland vertrekt om een modeopleiding te volgen. Dan zien we de jongen lunchen met zijn moeder en de beroemde acteur, die we eerder bij zijn vader zagen. Er is tijd verstreken. De jongen wil nog steeds acteur worden, maar hij heeft moeite met kusscènes. Veel meer elementen bevat Introduction niet, maar de film heeft toch een impliciete samenhang en een dramatische ontwikkeling. Hong weet met suggestie en ironie het ongemak van menselijke contacten knap te vangen.

Een mogelijke oplossing voor al dat menselijke ongemak is om een relatie te beginnen met een zelflerende robot. Wetenschapper Alma (Maren Eggert) gaat dat experiment aan met robot Tom in Ich bin dein Mensch van regisseur Maria Schrader. Tom is zo geprogrammeerd dat hij Alma’s ideale man zou moeten zijn, maar ideaal blijkt toch niet alles te zijn. Dat is niet direct een origineel gegeven, maar de film werkt toch omdat Maren Eggert Alma zo schitterend speelt. Ze is een kandidaat voor de prijs voor de beste acteur van het festival, die dit jaar geen genderonderscheid meer kent.