Google moet voorwaarden aanpassen voor gebruik in scholen

Privacy Er zitten tekortkomingen in de manier waarop Google gedragsgegevens verzamelt via software die veel Nederlandse scholen gebruiken.

Huiswerk via Google Classroom.
Huiswerk via Google Classroom. Foto EPA

Er kleven te veel privacyrisico’s aan het gebruik van Google software op onderwijsinstellingen. Dat concludeert het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar aanleiding van een onderzoek naar Google Workspace, een bundel betaalde kantoorapplicaties die regelmatig wordt ingezet op scholen. Google biedt weinig grip op de manier waarop het bedrijf gedrag van gebruikers vastlegt. Dezelfde problemen spelen bij andere bedrijven en organisaties die de betaalde Google-diensten gebruiken.

Op veel scholen en sommige Nederlandse universiteiten is Google Workspace in gebruik, met de bijbehorende programma’s als Gmail, Agenda, Drive en Spreadsheets. Op basisscholen komt naar schatting meer dan de helft van de software uit de koker van Google., mede dankzij de groeiende populariteit van de betaalbare Chromebooks, die draaien op Chrome OS.

Google Workspace draait vrijwel volledig in de cloud, in datacenters. Hoewel de inhoud van bestanden en mails wordt opgeslagen op Europese servers, verzamelt Google wel metadata – gebruiksgegevens – op servers buiten Europa, stelt het onderzoek. Google geeft te weinig inzicht in de manier waarop het zulke diagnostische gegevens bewaart en gebruikt voor verdere analyse. Gebruiksgegevens bevatten informatie over de manier waarop je software gebruikt, op welke apparaten en op welke momenten. Ze zijn op die manier ook herleidbaar tot de persoon die de software gebruikt.

Lees ook: Techreuzen willen de school hervormen

Het techbedrijf heeft als standpunt dat het zelf mag bepalen hoe het met metadata – Google noemt het ‘servicegegevens’ – omgaat. Google behoudt zich het recht voor de voorwaarden eenzijdig te veranderen. Dat geeft de gebruikers te weinig controle, aldus de onderzoekers.

Scholen hoeven overigens niet acuut te stoppen met het gebruik van Google software, wel heeft de onderwijssector de Autoriteit Persoonsgegevens om advies gevraagd.

Het privacyonderzoek werd uitgevoerd op de gratis onderwijsvariant van G Suite en twee Enterprise-versies. Het Rijk en onderwijsorganisaties wilden weten of studenten en ambtenaren Googles kantoorapplicaties kunnen gebruiken als alternatief voor Microsoft Office, de software waar ze momenteel nog mee werken. Dat is, zonder privacyaanpassingen, nu niet aan te raden, concluderen de onderzoekers

In 2018 moest Microsoft naar aanleiding van soortgelijk onderzoek al aanpassingen doen in de manier waarop het diagnostische gegevens verzamelt in Microsoft Office. Toen luidde de klacht: er is geen overzicht over wat Microsoft verzamelt – zelfs bij Microsoft niet – en het doorsturen van zulke gegevens kon niet uitgezet worden. Ook de spellingscontrole stuurde ongewild informatie van ambtenaren door naar de VS. Microsoft heeft die tekortkomingen na twee jaar sleutelen aangepast . Na een half jaar onderhandelen staan nog acht van de tien geconstateerde privacyissues open.

Google zal de tekortkomingen aanpassen, laat het bedrijf in een reactie weten. „Het is onze doelstelling om volledige transparantie voor onze klanten, regelgevende instanties en beleidsmakers te bieden over de openstaande kwesties.”