Opinie

Iemand nog wat extra geld over voor KLM?

Menno Tamminga

De eerste keer is het een waagstuk. De tweede reddingsactie is al routine. En de derde dreigt slaapverwekkend te worden. Maar hé, Nederland, wakker blijven! De finale reddingsactie voor Air France-KLM nadert. Vorig jaar staken de Franse en Nederlandse overheden al 10,4 miljard euro aan garanties en leningen in het concern. Vervolgens kregen Air France en KLM net als andere zwaar getroffen bedrijven loonkostensubsidies. Dat was nog eens ruim 2 miljard euro. Nu onderhandelen Air France-KLM, de regeringen en de Europese Commissie, de ‘staatssteunwaakhond’, over redding nummer drie.

Lees ook: Zitten de ministers vanaf nu bij KLM in de cockpit?

Kijk naar het verlies in 2020 en huiver. Ruim 7 miljard euro. En die cijfers zijn ook nog geflatteerd, door de loonkostensubsidies.

Kijk naar de wanverhouding tussen schulden (bijna 36 miljard euro) en bezittingen (ruim 30 miljard euro). Het gat daartussen is een negatief eigen vermogen van ruim 5,4 miljard euro. Faillissement lonkt. Op korte termijn zijn de vooruitzichten van de drie V’s (virusmutaties, vaccinatievertraging en vliegangst) beroerd.

Alleen geluksvogels weten dan nog te overleven. De aandelenkoers stond maandagmiddag rond 5,70 euro. Je zou gezien het kapitaaltekort en de drie V’s zeggen: dat is 5,69 euro te hoog.

Ze knijpen ‘m wel een beetje in Parijs (Air France) en Amstelveen (KLM) lees je tussen de regels door in hun rapportage over 2020. Begrijpelijk. Ondanks de steun en het vermogenstekort van 5 miljard euro blijft Air France-KLM zijn bezittingen waarderen op basis van continuïteit (going concern) van de bedrijfsvoering. Zou het concern die premisse loslaten dan moeten de bezittingen worden afgewaardeerd. Het vermogensgat wordt nóg groter. Dan is het einde verhaal.

De bestuurders sommen in hun toelichting een reeks risico’s op, van de gedwongen verkoop van landingsafspraken op luchthavens (slots) tot nieuwe lockdowns en thuisblijvende passagiers, om vervolgens te concluderen dat het concern het toch gaat redden. Er is namelijk 6,4 miljard euro in kas en Frankrijk en Nederland hebben hun steun uitgesproken.

Het lot van KLM, en dus ook van moedermaatschappij Air France-KLM, is in handen van twee lijsttrekkers: premier Mark Rutte (VVD) en minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA). Wat is de zogeheten exitstrategie om de steun terugbetaald te krijgen?

Die is er niet.

Er zijn nu twee concrete keuzes. In beide gevallen moet het bedrijf serieus werk maken van klimaatpolitiek. Dus: extra overheidssteun vertaalt zich in CO2 uitstootreductie.

De ene keuze is een herhaling van de eerste steunronde, maar nu mét een aandelenemissie om het gapende vermogensgat te dichten. En dan maar hopen dat het ooit goed komt. Zoals Europa hoopt dat Griekenland ooit zijn eurocrisisleningen terugbetaalt.

Nieuwe steun betekent wel dat de Europese Commissie concessies afdwingt om eerlijke marktverhoudingen te handhaven. Als Air France-KLM slots moet afstaan, zal het bedrijf nog minder geld verdienen om de steun terug te betalen.

De tweede keuze: Frankrijk en Nederland kopen de andere aandeelhouders uit. Dan hebben zij de handen vrij om het bedrijf te reorganiseren. Dan komt er of een echt fusiebedrijf en zijn de stammenstrijd en aparte bedrijfsvoering passé, of de fusie wordt ongedaan gemaakt. Er volgt een boedelscheiding. KLM en Air France worden zelfstandig. De eerste keuze kost nationale trots. De tweede keuze legt in een oogopslag de tekorten bloot. Dat kost geld. Maar liever nu verlies nemen dan doormodderen naar redding nummer vier.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.