Geen festivals? Dan kan de tent ook een teststraat worden

Roer om Door corona 98 procent van je omzet kwijt? Dan moet je als ondernemer iets bedenken. Een creatieve zijstap maken, of een heel ander bedrijf opzetten. Dat heeft soms flinke neveneffecten.

De Nijmeegse decorbouwer Layhgo maakt sinds de coronacrisis meubels en zelfbouwpakketten. Klanten kunnen er houtsoorten kopen. Foto Flip Franssen
De Nijmeegse decorbouwer Layhgo maakt sinds de coronacrisis meubels en zelfbouwpakketten. Klanten kunnen er houtsoorten kopen. Foto Flip Franssen

Het is nogal een overgang: van het ontwerpen van enorme podiumkunst met vlammenwerpers voor festivals als Masters of Hardcore naar het bedenken van een ecologisch verantwoord tiny house. Toch was dat de transitie die de Nijmeegse decorbouwer Layhgo onderging in 2020.

Oprichter Eric Sommerdijk: „We hebben te maken gehad met 98 procent omzetverlies. Dat was een klap in het gezicht. Wij hebben heel snel de knop omgezet en gedacht van wat nu? We zaten toch al in het hout.”

Daarom begon hij midden in de crisis een tweede bedrijf: Houthandel & Frezerij Nyhout. Nu maakt zijn personeel meubels, zelfbouwpakketten en kunnen klanten langsrijden om hun op maat gezaagde bijzondere houtsoorten op te pikken.

Layhgo is niet het enige bedrijf dat het roer omgooide.

Van de vijftien telefoontjes die Kamer van Koophandel-adviseur Angèle Magré-de Monyé op een dag krijgt, gaat zeker een derde over wijziging van bedrijfsactiviteiten. „Veel bedrijven zijn afgelopen jaar gaan nadenken hoe ze hun bedrijfsvoering coronaproof kunnen maken, of zelfs compleet kunnen omgooien.”

Exacte aantallen kan de KVK niet geven, maar het zijn er „echt heel veel”, zegt Magré-de Monyé. Zij schat dat het afgelopen jaar honderden bedrijven het roer volledig hebben omgegooid. „We zien heel mooie initiatieven ontstaan; een tentenbouwer die zijn festivaltenten inzet voor vaccinatie- en teststraten bijvoorbeeld. Er zit heel veel maatschappelijke waarde in de gevonden oplossingen.”

Dat tentenbedrijf is Donselaar Tenten, leverancier aan grote klanten als Mojo en ID&T, de bedrijven achter festivals als Lowlands en Mysteryland. Begin vorig jaar had Donselaar – 35 man in dienst, plus nog een poule van 30 tot 40 zzp’ers – net geïnvesteerd in een tent van 40 bij 80 meter, die je alleen op de hoofdpodia van de grotere festivals kwijt kan. Het bedrijf was bovendien net verhuisd naar een nieuw kantoor, „met meer dan genoeg ruimte”.

„We hebben gewoon een bericht op Facebook gezet: help, we hebben een probleem”, vertelt oprichter Erik van Donselaar. „Wie heeft er werk?”

Eerst kon Donselaar Tenten personeel ‘collegiaal uitlenen’ – betaald detacheren – bij bevriende bedrijven. Daarna ging het bedrijf kijken wat voor diensten het bedrijven alsnog kon bieden; want corona bleek ook tot nieuwe vraag te leiden. Zo voorzag het onder meer zeven McDonald’s-filialen van extra ruimte. Ook leverden de mensen van Van Donselaar tenten aan bedrijven die extra ruimte nodig hadden in hun kantine of distributiecentra, zodat personeel voldoende afstand kon houden en gingen ze tenten leveren aan ziekenhuizen en teststraten.

Tijdelijke fietspaden

Van Ham Tenten & Podia in Bladel – 35 fulltimers, 4 parttimers, 20 oproepkrachten – ging nog een stapje verder. De Brabantse tentenbouwer, die afgelopen jaar achthonderd evenementen van tenten en podia zou voorzien, stortte zich op de bouw. Nu maakt het onder de naam Van Ham Infra tijdelijke fietspaden waarvoor het tentvloeren gebruikt, een tijdelijk perron van podiumstukken met trappen en hekken, „of we bouwen kabelbruggen over de weg”, zegt eigenaar Martijn van den Broek. Daarmee heeft het bedrijf nog 15 procent van de normale omzet gehaald.

Mag dat zomaar?

Dat is de tweede vraag die je zou moeten stellen, zegt Magré-de Monyé. „Eerst moet je kijken: is het rendabel? Zit er een verdienmodel achter of handel je uit paniek?”

Ombouwen met het hele bedrijf doe je niet zomaar. Want: hoe vind je klanten? Hoe weet je of er voldoende vraag is naar je nieuwe product?

Voor Donselaar Tenten betekende het bijvoorbeeld de website herschrijven. „We zagen dat mensen in Denemarken tenten nodig hadden voor extra klasruimte en bij ziekenhuizen. Daar hebben we speciale webpagina’s voor geschreven, waarnaar mensen werden doorgestuurd via advertenties of Google. Ook zonder evenementen en festivals kunnen we nu redelijk aan de slag blijven.”

Of het mag, hangt af van de vraag wat je precies anders gaat doen en welke activiteiten je formeel hebt geregistreerd bij de Kamer van Koophandel, zegt adviseur Magré-de Monyé. Had je bijvoorbeeld een restaurant, en wil je dat ombouwen tot slagerij, dan heb je andere vergunningen nodig. Ook stelt de Warenwet andere eisen op het gebied van voedselveiligheid.

Klussie bv

Als je de reikwijdte van je werkzaamheden verbreedt, kan het zijn dat je KVK-registratie die niet meer allemaal dekt. Die codes zijn namelijk vrij specifiek. In dat geval moet je andere activiteiten bij laten schrijven, waarvoor je een extra SIB-code krijgt, of een aparte bv oprichten waarin je die activiteiten onderbrengt.

Evenementenbureau Het Klassiek in Amsterdam koos voor het laatste. Normaal is het bedrijf van Tim Hogenboom verantwoordelijk voor de productie van festivals, financiële stromen (consumptiemunten, pinterminals en dergelijke) en levering van freelancers. In 2020 zou het dat voor 250 tot 300 partijen doen. Hogenboom: „Het festivaljaar zat helemaal vol met grote evenementen als Sail en het Eurovisie Songfestival. Daar waren we allemaal bij betrokken.”

Twee weken nadat de evenementen op slot waren gegaan, dacht Hogenboom na over wat nog wél kon. Hij had een bestand vol creatieve freelancers, vaak hoger opgeleid, voor wie hij organisatiebureau Klussie bv oprichtte. Binnen een week was er een website – „met handen en voeten gebouwd” – met tarieven. Via dit nieuwe bedrijf hield hij een jaar lang vijftig mensen fulltime aan het werk. De klussen gingen van de verbouwing van een horecazaak tot de bouw van een website voor een yogaschool. Ook ging Klussie freelancers leveren aan VanMoof, het hippe fietsenbedrijf, dat de zzp’ers goed kon gebruiken bij het ondersteunen van testritten.

Is daar een nieuwe bv voor nodig? Ja, vertelde zijn accountant. In de kern hield hij nog steeds freelancers aan het werk, maar het was niet meer aan evenementen gerelateerd. Daarom moest er een nieuwe vennootschap komen.

Een decorstuk van het Nijmeegse bedrijf Layhgo staat werkloos buiten.

Economisch delict

Vergeet je een nieuwe activiteit te laten bijschrijven in het handelsregister, dan blijf je in gebreke. Magré-de Monyé: „Officieel moet je het binnen zeven dagen melden als je activiteiten wijzigt. Doe je het niet, dan pleeg je een economisch delict en kan je in het uiterste geval een boete krijgen.”

Maar er zijn ook tal van andere praktische consequenties waar je aan moet denken als je je bedrijfsmodel omgooit. Zo moest het Utrechtse softwarebedrijf Safesight, dat gewoonlijk het veiligheidsplan op festivals als de Zwarte Cross en Dekmantel bewaakt, ineens heel ander processen in kaart gaan brengen toen het in opdracht ging werken van bouwbedrijf BAM.

Safesightoprichter en directeur Edo Haan: „We hebben echt wel dingen moeten aanpassen in onze software en functies moeten toevoegen. Gelukkig bleek dat, als de software goed genoeg is om de veiligheid op festivals te waarborgen, de processen in andere branches eigenlijk alleen maar makkelijker te bewaken zijn.”

Het kan ook zijn dat je de manier waarop je factureert moet aanpassen, of bijvoorbeeld de algemene voorwaarden. „Je bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering moet wel de lading blijven dekken”, zegt tentenbouwer Martijn Van den Broek, die ook opschoof naar de bouw. „Bedrijven vragen ineens of je wel bepaalde certificaten en rekeningen hebt. Je loopt tegen wet- en regelgeving aan en tegen de banken.”

Ga je online producten verkopen, dan krijg je te maken met andere betaalsystemen. En met verplichtingen onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming, die voorschrijft hoe je persoonsgegevens moet verwerken.

Lees ook: Omscholen? Vind eerst maar eens je weg in het doolhof van opleidingen

Een nieuwe activiteit, uitbreiding van een bestaande – het kan veel voeten in aarde hebben. „Het behelst alles”, zegt Magré-de Monyé. „Denk aan de gevolgen voor je hele organisatie. Het is meer dan toevoegen of verwijderen van een code in het handelsregister. Het beïnvloedt je hele bedrijfsmodel. Daar moet je de gevolgen van overzien.”

Zo breidde decorbouwer Layhgo voor zijn houtzagerij het machinepark uit en werkt het met bijzondere houtsoorten als accoya. „Je gebruikt andere materialen, apparatuur en processen. Je brandverzekering moet dat wel blijven dekken”, waarschuwt Magré-de Monyé.

Klussie moest in allerijl zijn algemene voorwaarden aanpassen. Zijn die niet meer up-to-date, dan kan het zijn dat niet jouw algemene voorwaarden gelden, maar die van het bedrijf waarmee je zaken doet. Of dat bepaalde bepalingen niet meer gelden als je zaken met particuliere klanten doet.

Het roer omgooien kost bedrijven tijd en moeite. Het is een investering die de meeste doen om twee belangrijke redenen: risicospreiding en behoud van menselijk kapitaal. En wat er vaak bijkomt: behoud van frisse moed.

„Ik had geen zin om me slachtoffer te blijven voelen”, zegt Hogenboom. „Ik wil gewoon ondernemen. Al zou ik zelf weer een kwast moeten oppakken, dat maakte me niet uit.”

Zijn de veranderingen blijvend? Voor de meeste geïnterviewden geldt van wel. Van Ham Infra is here to stay, de bouw willen ze blijven bedienen. „Wij gaan wel op meer paarden wedden”, zegt eigenaar Van den Broek. „Als er toch een keer Covid-23 komt, ben ik niet meer alleen afhankelijk van de evenementenbranche. Uiteindelijk is ons personeel ons belangrijkste kapitaal. Als we hun een goede toekomst kunnen bieden, hebben we bestaansrecht voor de toekomst.”

De Nijmeegse decorbouwer verkoopt sinds de coronacrisis ook houtsoorten.