Voor het eerst doorbreekt een Tweede Kamerlid het stilzwijgen over Dion Graus en seksueel geweld

PVV Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) doorbreekt het stilzwijgen in de Tweede Kamer over Dion Graus en seksueel geweld. „Dit kan niet.”

Kamerlid Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) vindt het schadelijk dat de Kamer niet gereageerd heeft op de beschuldigingen aan het adres van Dion Graus. Foto Remko de Waal/ANP
Kamerlid Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) vindt het schadelijk dat de Kamer niet gereageerd heeft op de beschuldigingen aan het adres van Dion Graus.

Foto Remko de Waal/ANP

Voor het eerst doorbreekt een Tweede Kamerlid het stilzwijgen van de Kamer over de beschuldigingen aan het adres van PVV-Kamerlid Dion Graus. Dat zwijgen is schadelijk, zegt Kathalijne Buitenweg van GroenLinks. „Nu zijn we stil. En dat kan niet”, zegt ze tegen NRC. „Wat is het signaal dat we afgeven aan mensen die zich hierin herkennen?”

Buitenweg wil dat de Partij voor de Vrijheid (PVV) en het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer – het presidium – zich luid en duidelijk uitspreken. „We kunnen seksueel geweld alleen effectief bestrijden als we heel duidelijk maken dat het onaanvaardbaar is”, schrijft Buitenweg donderdag in een bericht op haar Facebookpagina.

Lees ook: De wereld van Dion Graus

Uit onderzoek dat NRC eerder deze maand publiceerde bleek dat Graus gedurende meerdere jaren zijn toenmalige vrouw aanzette tot seks met zijn particuliere beveiligers. De beveiligers factureerden hun werk niet, maar Graus betaalde naar eigen zeggen „het eten voor ze, en zo”. Ten minste één keer vond de seks plaats in het Kamergebouw, op Graus’ kantoor.

Niemand spreekt zich uit

De zaak wordt opnieuw bestudeerd door de Rijksrecherche, nadat eind vorig jaar nieuwe beeld- en geluidsopnamen zijn aangeleverd die NRC heeft ingezien. Andere bewijsstukken toonden aan dat Graus ten onrechte in elk geval 125.000 euro aan Kamervergoedingen opstreek door jarenlang een foutief woonadres op te geven.

Sinds NRC over het nieuwe materiaal berichtte, bleef het zo goed als stil in de Tweede Kamer. Graus zelf noemde de feiten waarover NRC berichtte „nogal uit verband gerukt” en „deels onrechtmatig verkregen”. PVV-leider Geert Wilders deed de beschuldigingen in een interview op radiozender 100%NL af als „opnieuw opgehaalde ouwe meuk”.

Het uitblijven van een inhoudelijke reactie van de PVV stoort Buitenweg. „Als bij zo’n beschuldiging, bij iets dat zó publiekelijk is geweest, er vervolgens geen enkele reactie komt, dan geeft dat een signaal. En dat signaal is dat het genegeerd wordt, dat zoiets niet verder opgepakt wordt. Onbedoeld of niet, dat is wel het signaal dat klinkt. Het is van ongelooflijk groot belang dat mensen weten waar ze heen kunnen, dat ze gehoord worden, dat er zo’n procedure is.”

Voorzitter Arib zwijgt ook

Het hele Binnenhof hulde zich na de onthullingen over Graus in stilte. Dat gold ook voor Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, die aan het hoofd staat van het presidium. Arib weigerde de afgelopen weken ondanks herhaaldelijke verzoeken van NRC te reageren.

Ook Arib en het bestuur moeten nu in actie komen, vindt Buitenweg: „Het presidium zal aan de fractie moeten vragen hoe ze hiermee omgaan. We zijn als Tweede Kamer niet een bedrijfsverzamelgebouw waar we toevallig samen verblijven.”

Vanaf 1 april wordt de Tweede Kamer strenger voor zichzelf. Er komt een nieuwe gedragscode en er wordt een onafhankelijke commissie, bestaande uit niet-Kamerleden, ingesteld om toe te zien op klachten over Kamerleden. Die commissie is niet bedoeld voor het beoordelen van strafbare feiten, maar voor gedrag dat het aanzien van de Kamer schaadt.

Kamerleden die voortaan over de schreef gaan kunnen een officiële berisping krijgen of zelfs een maand uitgesloten worden van de vergaderingen. Het presidium en een meerderheid in de Tweede Kamer stemden daar in het najaar mee in; de PVV stemde tegen. Die partij heeft als enige van de Tweede Kamerfracties ook geen eigen integriteitscode.

Niemand moet zich achter zo’n code en commissie verschuilen, vindt Buitenweg. „Dat ontslaat je als werkgever niet van je taak om te kijken: maak ik de werkplek tot een veilige werkomgeving? Is daar iets misgegaan, wat is mijn verantwoordelijkheid? Je kan niet met een beroep op zo’n commissie of een rechercheonderzoek je eigen verantwoordelijkheid ontkennen.”

Tweede Kamerleden vinden het doorgaans ongemakkelijk om zich over het gedrag van collega’s uit andere fracties – democratisch gekozen volksvertegenwoordigers – uit te spreken. Uitgerekend Wilders is daarop vaak de uitzondering. Hij kapittelde voormalig D66-leider Alexander Pechtold openlijk toen die een Schevenings appartement van een bevriende diplomaat cadeau kreeg en daarvan geen melding maakte in het geschenkenregister, en vroeg het presidium om Pechtold ter verantwoording te roepen. Zo’n openlijke veroordeling is een zeldzaamheid aan het Binnenhof.