‘Heel Nederland lijkt op zoek naar een vakantiewoning’

Tweede huis Corona heeft recreatiewoningen in eigen land erg populair gemaakt. Grote vraag en relatieve schaarste stuwen de prijzen op.

Vakantiehuisjes in Landalpark De Vlinderhoeve, bij Lochem
Vakantiehuisjes in Landalpark De Vlinderhoeve, bij Lochem Foto’s Eric Brinkhorst

Wie nu een vakantiehuisje had gehad op het park Landal Elfstedenhart in Friesland, tussen Harlingen en Bolsward, had Henk Angenent bijna langs kunnen zien schaatsen. De winnaar van de Elfstedentocht in 1997 reed de Tocht der Tochten op 14 februari opnieuw. Maar de eigenaren zullen op een volgende strenge vorst moeten wachten, want het park – met woningtypen als Angenent, Paping en Van Benthem – is nog in aanbouw. De huizen worden allemaal circulair gebouwd en krijgen een warmtepomp. Hoewel het park pas in 2022 wordt opgeleverd, zijn bijna alle huizen al verkocht.

Dat het meteen een succes zou worden, was hoogst onzeker toen Parc Estate Recreatie Makelaars het project half maart 2020 feestelijk wilde presenteren aan geïnteresseerde kopers. „We hadden een lunch georganiseerd, maar we hebben de lancering tweemaal moeten uitstellen vanwege de lockdown”, vertelt makelaar Marcel Kwast van Parc Estate, dat parken ontwikkelt en huizen verkoopt voor grote partijen als Landal en Roompot. Maar de zorgen waren ongegrond. Na een paar weken, toen tot Nederland was doorgedrongen wat een lockdown zoal inhield, stond de telefoon niet meer stil.

Corona heeft recreatiewoningen in eigen land erg populair gemaakt, merkt ook Tom van den Brink, manager van verkoopplatform en beursorganisator Second Home. Kreeg hij in het eerste kwartaal van vorig jaar zo’n vierhonderd verzoeken om informatie over recreatiewoningen, in de zomer lag dat aantal al rond de zeshonderd en in januari van dit jaar was dat verder gestegen tot circa elfhonderd. Hoewel makelaarsvereniging NVM pas in de zomer met cijfers over 2020 komt, schat Second Home dat vorig jaar circa 7.500 recreatiewoningen zijn verkocht, tegen 5.000 in 2019.

Lees ook: Luxe vakantiehuisje verdringt ‘traditionele’ stacaravan en blokhut

In sommige regio’s is de grote vraag omgeslagen in gekte, schetst Marcel Kwast van Parc Estate de markt voor recreatiewoningen. Aan de kust bijvoorbeeld, en in toenemende mate in Friesland. „Per project hebben we nog maar een paar huisjes in de verkoop. Voor twee kleine projecten in Friesland, huisjes rond een jachthaven in Heeg en watervilla’s in Delfstrahuizen, hebben we zelfs wachtlijsten. Overal waar water en vrijheid te vinden zijn, zie je krapte ontstaan. Vaak staat een huis nog maar één of twee weken te koop. Heel Nederland lijkt op zoek naar een vakantiewoning. Zelfs verouderde huisjes rond een ton vliegen weg.”

Thuiswerken in je vakantiehuis

Voor de grote vraag naar recreatiewoningen in eigen land ziet Kwast verschillende redenen. Ten eerste dwingt de lockdown mensen tot vakantie dicht bij huis. „We zien veel mensen die al rondliepen met het plan een tweede huis te kopen en die wens nu versneld realiseren, omdat ze niet met vakantie naar het buitenland kunnen.”

Daarom is de markt voor bestaande woningen heel goed, volgens Tom van den Brink van Second Home. „Daar kun je meteen in. Verouderde huisjes in minder aantrekkelijke regio’s, die voorheen lang te koop stonden, trekken nu in korte tijd meerdere kijkers. Vooral als ze ruim zijn en op een flinke kavel liggen. Ik denk dat mensen steeds meer rekening houden met het gegeven dat de alledaagse werkelijkheid zomaar kan veranderen.”

Ook thuiswerken speelt een rol bij de vraag naar tweede huizen, volgens Van den Brink. „Zuidwest-Friesland is nu bijvoorbeeld erg in trek bij mensen uit de Randstad. Je steekt de Afsluitdijk over en je bent er. Ideaal voor thuiswerkers die even in een andere omgeving willen zitten.”

Steeds meer parken spelen in op de thuiswerktrend. Zo kunnen kopers in eco-park Soof in Rhenen en Landal De Vlinderhoeve bij Lochem kiezen voor een aparte werkplek in het huis.

Steeds meer parken spelen in op de thuiswerktrend. Zo kunnen kopers soms kiezen voor een aparte werkplek

Ten tweede maakt de ultralage rentestand een belegging in vastgoed, met een gemiddeld nettorendement van 4 tot 6 procent, aantrekkelijk. Als bonus kun je meestal, naast het uithuren aan andere mensen, een paar weken per jaar zelf gebruikmaken van je woning. Zo mag Aad van Tunen, die vier huisjes bezit op De Vlinderhoeve, in totaal acht weken in zijn eigen woningen verblijven. Maar daar heeft de ondernemer de huizen niet voor gekocht, vertelt hij, want door zijn bedrijf kan hij niet zoveel vrij nemen. Hij ziet zijn recreatiewoningen vooral als belegging. „Ik vang 6 procent nettorente per jaar, tien jaar vast. Dat is jaarlijks in totaal 40.000 euro. En ik heb geen lening hoeven afsluiten, dus dat is heel aantrekkelijk als je het vergelijkt met de rente op de bank.”

Kort na het begin van de eerste lockdown kreeg Van Tunen een brief van Landal dat hij zelf wat langer in zijn huisjes mocht verblijven wegens de verwachte reserveringsdip en dat hij zijn rendement wat later zou ontvangen. „Maar al na twee weken kwam er een tweede brief dat ik de eerste in de prullenbak kon gooien, omdat het storm liep met boekingen.”

Van Frankrijk naar Nederland

Daarmee dienen zich dus twee grote groepen – beleggers en recreanten – tegelijk aan die op zoek zijn naar een vakantiewoning. En dat in een markt die al floreerde vóór corona, omdat de korte vakantie in eigen land de laatste jaren aan populariteit won. Van den Brink schrijft dat toe aan de diversiteit aan landschappen in Nederland en de grote hoeveelheid recreatieparken.

Maar ook de vergrijzing van Nederland is goed voor de verkoop van recreatiewoningen. Nogal wat mensen met een tweede huis in Spanje of Frankrijk wisselen dat in voor een huis in eigen land, zodat ze veel minder reistijd hebben.

En dan is er de recente verhoging van de overdrachtsbelasting, van 2 naar 8 procent, die de recreatievastgoedmarkt een enorme impuls heeft gegeven. Net als het spaargeld dat zich anders maar opstapelt, nu de mogelijkheden om geld uit te geven zijn beperkt door de lockdown.

Vakantiehuisje in Landalpark De Vlinderhoeve, bij Lochem Foto Eric Brinkhorst

Jacuzzi en laadpaal

De grote vraag doet de prijs van recreatiewoningen stijgen. Toine Hooft, managing partner bij adviesbureau Bureau Stedelijke Planning, gaat ervan uit dat die prijzen het afgelopen jaar met 5 tot 10 procent omhoog zijn gegaan.

Daarmee zou de gemiddelde prijs uitkomen op zo’n 245.000 euro. De prijzen lopen sterk uiteen: van minder dan een ton voor een verouderd huisje tot gemiddeld ruim vier ton aan de Zeeuwse kust. Huizen van rond een miljoen zijn er ook.

Ook in Friesland gaat het hard. Voor een volledig ingerichte villa op eigen grond aan het water, met onder meer een sauna, jacuzzi, meerdere badkamers en een oplaadpaal voor de elektrische auto, bedraagt de prijs al gauw een miljoen. „De tijd van grootschalige parken is voorbij”, aldus Hooft. „Wat nu gebouwd wordt, zijn vrijwel allemaal kleine parken. Vaak zijn het uitbreidingen van bestaande parken, zodat de bewoners gebruik kunnen maken van bestaande voorzieningen.”

De krapte stimuleert renovatie van verouderde parken en daarmee de verduurzaming van recreatiewoningen. Nieuwbouw is veelal voorzien van zonnepanelen, een waterpomp en soms van een waterzuiveringssysteem.

Prijsverhogend werkt ook de schaarste aan bouwgrond – het wordt steeds moeilijker, en duurder, om mooie plekken te vinden waar gebouwd mag worden. Hogere kwaliteitseisen van de consument en de strengere overheidsregels (stikstof) stuwen de prijzen verder op.

„We zien steeds creatievere plannen”, vertelt Hooft. „Zoals een varkenshouder die stopt met zijn agrarische activiteiten en drie reguliere woningen en vijf luxe vakantiewoningen neerzet op zijn grond. Of hotels die flexibele werkruimte voor een dagdeel verhuren aan thuiswerkers en studenten, omdat het maar de vraag is of de reguliere gast snel terugkeert.”

Dipje

De vraag naar een tweede huis in het buitenland blijft intussen achter bij de grote binnenlandse vraag. „Je kunt nu niet zo makkelijk een huis in Frankrijk of Spanje gaan bezichtigen”, aldus Tom van den Brink. Zijn Second Home heeft als organisator van beurzen voor vakantiewoningen een moeilijk jaar achter de rug: drie beurzen moesten worden geannuleerd en ook dit jaar gaan er zeker twee niet door. Van den Brink hoopt dat er in juni weer een beurs mogelijk is. Het bedrijf richt zich nu met nieuwsbrieven, een aanbodsite, webinars en online videopresentaties vooral op binnenlands recreatievastgoed.

Hoe de nabije toekomst van de recreatiewoningenmarkt eruit zal zien, is onduidelijk. Dit jaar zal de vraag naar huur- en koopwoningen voor recreatief gebruik groot blijven, verwacht Hooft van Bureau Stedelijke Planning. „Maar het zou zomaar kunnen dat 2022, als we weer naar het buitenland kunnen, een dipje zal brengen.”