Uit eten in Polen? Kan, als je tijdelijk in dienst komt

Lockdown Op pad voor een reportage in Polen treft correspondent een volle pizzeria. Wat is daar gaande?
Mondkapjes en afstand houden bij een bakkerij in Warschau, Polen.
Mondkapjes en afstand houden bij een bakkerij in Warschau, Polen. Foto Czarek Sokolowski/AP

Op reportage in het zuiden van Polen dwingt een volle blaas mij een kleine horecazaak in. In plaats van plastic schermen, polystyreen verpakkingen en aankondigingen van ‘alleen afhaal’ die al bijna een jaar de norm zijn, tref ik een pre-pandemie relikwie: gezelligheid. Drukke tafels met volle glazen en verse pizza’s. Hoezo is deze tent open?

Dankzij een truc, wordt mij uitgelegd. Gasten bedienen is in Poolse restaurants en cafés weliswaar verboden, maar ze mogen wel mensen in dienst nemen. Door een contract te tekenen word je medewerker voor een dag. En voor die baan is het essentieel om „producten te proeven”, aldus de arbeidsovereenkomst. Neem plaats.

Een vergelijkbare constructie bleek eerder een hotelovernachting mogelijk te maken. Hoewel officieel gesloten, mochten hotels wel gestrande reizigers helpen. Teken een verklaring dat je onmogelijk meer thuis kunt komen vanavond en je bedje is gespreid.

Ook een getuigschrift dat het voor je topsportcarrière essentieel is om toegang te hebben tot de sportschool, tennisbaan of piste, is eenvoudig te bemachtigen.

Ongehoorzaamheid

Zo sjoemelen Polen zich door de tweede lockdown. Officieel is de steun voor alle coronamaatregelen stevig en houdt iedereen zich er braaf aan. Mondmaskers domineren sinds het voorjaar het straatbeeld.

Ondernemers morren wel, maar er zijn nauwelijks protesten, laat staan rellen. Demonstraties die plaatsvinden, tegen het bijna totaalverbod op abortus, heten formeel ‘wandelingen’ – die zijn immers niet verboden.

Zulke burgerlijke ongehoorzaamheid past bij een land dat vreemde overheersers overleefde en versloeg met geweldloos verzet en sabotage. Maar de eigen overheid laat het allemaal begaan. Noodmaatregelen zijn niet in wetgeving verankerd. Wie een boete aanvecht, hoeft die zelden te betalen. Prominente politici breken de regels ook.

Zelfs handhaving lijkt opgegeven, bewijst de pizzeria in het zuiden. Wie tijdens de ‘proeverij’ uit het raam kijkt, heeft uitzicht op het gemeentehuis.

Dé Poolse coronarage van dit seizoen: halfnaakt bergwandelen