Opinie

Hoe dan?

Tara Lewis

Op de Erasmusbrug loopt om acht uur ’s morgens een verwarde man. Hij schreeuwt en fluit woest naar het kolossale cruiseschip aan de kade. Ik kan hem niet verstaan, de taal klinkt Afrikaans. Achter hem loopt een man die hem niet durft te passeren. Als de schreeuwer inhoudt, doet hij dat ook. Zodra hij via een bypass de brug afkan doet hij dat. Ik glimlach naar hem als ik langsloop en zeg iets onnozels in de trant van: „Nou dat gaat niet helemaal lekker he?” „Yes”, zegt hij in dik Oost-Europees accent, „He very crazy. But I’m only so little.” Ik zou nog wel willen zeggen dat ik vind dat hij er ondanks zijn lengte heel sterk uitziet, op een taaie manier. Maar ik ben alweer voorbij. Vanuit een lantaarnpaal kijkt een overbelichte Rutte ons minzaam aan. ‘Samen sterker verder’.

Waarom stemmen zoveel mensen op de VVD, vroeg ik een dag eerder aan mijn vader, terwijl we in de auto zaten. „Omdat ze Rutte een leuke gozer vinden. Altijd vrolijk, en vergeet niet dat hij ontzettend slim is. Dat geeft mensen vertrouwen.” Het strookt niet helemaal met mijn eigen theorie, dat de liberale keuze er vooral één uit eigenbelang is. Het is nu eenmaal een partij voor ondernemers, huizenbezitters en andere kapitalisten. „Maar”, zo voegt mijn vader toe, „Hij is ook het enige fatsoenlijke rechtse alternatief. Met de Tweede Wereldoorlog in herinnering durven veel mensen niet al te uitgesproken rechts te stemmen.”

Het schijnt dat de meeste mensen deugen. Toch snap ik niet waarom straks een groot deel van Nederland van plan is om te stemmen op een partij onder wiens leiding de ongelijkheid is toegenomen. Een uitgeklede verzorgingsstaat, overspannen huizenmarkt en toename aan daklozen. Dat houden we over aan tien jaar Rutte. Is er werkelijk nog iemand die gelooft dat kinderen gelijke kansen krijgen? Dat succes een keuze is? Dat zelfredzaamheid afdwingen gelukkigere burgers maakt?

Ondertussen kan ik maar weinig mensen vinden die het bleke liberale gedachtengoed overtuigend kunnen verdedigen. Zo vroeg ik de Rotterdamse VVD-fractievoorzitter Vincent Karremans vorige zomer of we niet een keer een ouderwets debat tussen links en rechts konden organiseren. We stonden op het terras van de Cruise Terminal, waar net een racismedebat was geweest (hij is tegen). „Zinloos”, zei hij met een brede glimlach, de wind in zijn blonde lokken: „Links heeft toch het morele gelijk.”

Vandaar misschien die ogenschijnlijk gezellige, volstrekt holle slogan: ‘Samen sterker verder’. Want hoe dan precies? Gaat een overbelaste GGZ met uitpuilende wachtlijsten die verwarde man op de brug helpen? Als hij een uitgeprocedeerde asielzoeker is, verdient hij geen opvang, zegt de VVD. Sowieso zitten volgens hen ‘te veel gelukszoekers’ tussen asielzoekers. Dus zwerft hij over straat, mensen angst aanjagend, kiezers langzaam een zetje gevend richting een rechtse stem. ‘Samen sterker verder’. Ik denk dat ‘verdeel en heers’ toepasselijker is.

Tara Lewis is journalist. Zij schrijft de komende periode een wisselcolumn met Mirjam de Winter.