Opinie

De lobby wint het van de routekaart

Floor Rusman

Toen ik jong was, hing mijn vader elke maandag een routekaart voor het avondeten op de ijskast. Hierop stond wat we die week op ons bord konden verwachten. Mijn vader hield zich trouw aan de routekaart en dat was fijn voor mij, want ik hield niet van verrassingen en ik moest er niet aan denken dat er, door een lobby van mijn zusje, op donderdag ineens pannenkoeken op het menu stonden in plaats van lasagne.

Ik was dan ook blij toen het kabinet vorig voorjaar met een routekaart kwam voor het versoepelen van de lockdown. Voorspelbaarheid! Maar helaas: al na een maand besloot het kabinet, onder meer door goedgemikt lobbywerk van sportscholen, van de routekaart af te wijken.

Van het fenomeen routekaart zelf nam het kabinet geen afscheid. Half oktober kwam er een nieuwe, die bijna direct achterhaald was. Ook de routekaart voor vaccinaties veranderde vliegensvlug, na vlijtig lobbyen van zorgmedewerkers en huisartsen.

Eind januari werd er wéér een routekaart aangekondigd. De avondklok zou als eerste sneuvelen, samen met de basisschoolsluiting. Krap twee weken en wat lobbywerk van basisscholen later maakte het kabinet bekend de basisscholen te openen, maar de avondklok te verlengen.

Zodra de kinderen waren gered kwam de jongerenlobby op stoom, waarop het kabinet besloot de middelbare scholen te openen. De ‘geef de samenleving perspectief’-lobby kreeg dinsdag ook een cadeautje: de kappers en massagesalons gaan open. Aan de horizon zie je de volgende lobbytroepen al aanstormen. Winkeliers zijn boos over de voorkeursbehandeling voor contactberoepen, Koninklijke Horeca Nederland lobbyt inmiddels via de rechter.

De avondklok is intussen geruisloos getransformeerd van noodmaatregel tot een pijler van het coronabeleid. Deze dinsdag snapte ik waarom: de avondkloklijders hebben geen lobby. Het zijn marginale types. Mensen die ’s avonds wandelen in plaats van tv kijken, alleenwonenden die voor sociaal contact de deur uit moeten, extraverten die naast hun gezin ook hun vrienden willen zien. Kortom, de minder burgerlijke burgers. En dan heb je nog de mensen die het om principiële redenen onacceptabel vinden dat de staat ons een derde van de tijd thuis opsluit.

Deze bonte verzameling randfiguren vormt een minderheid: 81 procent van de Nederlanders steunt de avondklok. Ze zijn dus electoraal oninteressant en hebben ook geen lobbyclub. Wat het dichtst in de buurt komt van een lobby zijn complotdenkers, Primerabestormers en wat economen met een onhaalbaar plan.

We moeten eerder versoepelen dan de routekaart toestaat, zei Rutte dinsdag in gesprek met ondernemers, „anders word je ook gek”. Inderdaad, iedereen wordt gek van de lockdown. Maar de ene gek is de andere niet, zeker in verkiezingstijd.

Floor Rusman is redacteur van NRC

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.