Net als Trump blokkeert ook Biden benoeming bij de WTO

Wereldhandelsorganisatie De Amerikaanse president Joe Biden volgt voorlopig zijn voorganger Donald Trump in de weigering hoge juristen te benoemen bij de WTO. Daardoor blijft het Beroepsorgaan verlamd.

Het hoofdkantoor van de Wereldhandelsorganisatie in Genève.
Het hoofdkantoor van de Wereldhandelsorganisatie in Genève. Foto Denis Bailbouse/Reuters

Wie had gehoopt dat de machtswissel in het Witte Huis een snel einde zou maken aan de crisis binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO), komt sinds deze week officieel bedrogen uit. De Amerikaanse president Joe Biden houdt voorlopig vast aan de blokkade door diens voorganger Donald Trump van het arbitragemechanisme van de WTO, zo bleek maandag bij WTO-overleg. Zo blijft een cruciale functie van de WTO – die van scheidsrechter bij handelsgeschillen – goeddeels verlamd.

In een verklaring stelde de Amerikaanse vertegenwoordiger bij de WTO in Genève „niet in de positie” te zijn om akkoord te gaan met de benoeming van nieuwe leden van het zogeheten Beroepsorgaan, de hoogste instantie bij de WTO bij handelsconflicten. Hiermee zet Biden de lijn van Trump voort. Sinds Trump eind 2019 benoemingen van deze WTO-‘rechters’ blokkeerde, is het Beroepsorgaan buiten werking.

Bij het Beroepsorgaan kunnen WTO-lidstaten in beroep gaan wanneer een panel van experts bij de WTO uitspraak heeft gedaan in een geschil, bijvoorbeeld bij een van de vele ruzies tussen EU en VS over de vliegtuigindustrie. Pas als de beroepsprocedure is voltooid, is de uitspraak bindend. Nu is dit niet meer mogelijk, waardoor het systeem vastloopt. Niet alleen kunnen tien beroepen niet worden afgehandeld, waaronder een van de EU tegen de VS in een zaak over subsidies aan vliegtuigbouwer Airbus. Ook blijven lidstaten tegen uitspraken van panels in beroep gaan, puur om te voorkomen dat WTO-uitspraken bindend worden. De VS zelf deden dit, cynisch genoeg, zelf al drie keer. Ook de EU deed dit overigens al een keer, in een door Rusland aangespannen zaak over anti-dumping (maatregelen tegen export van producten onder de kostprijs).

Lees ook: Nigeriaanse ‘vechter’ moet WTO nieuw leven in gaan blazen

Het probleem-China

De Amerikaanse delegatie bij de WTO stelde in haar verklaring dat de VS „systemische bezwaren” hebben over het Beroepsorgaan bij de WTO. Deze bezwaren zouden al „meer dan zestien jaar” bestaan en voor meerdere Amerikaanse regeringen hebben gegolden. Inderdaad vinden Amerikaanse politici, zowel Republikeinen als Democraten, al jaren dat het Beroepsorgaan zich teveel opstelt als internationale rechtbank die de mogelijkheden van de VS inperkt om zich te beschermen tegen oneerlijke buitenlandse concurrentie. Specifiek gaat het vooral om China. Enkele malen oordeelde de WTO in het nadeel van de VS over anti-dumpingheffingen tegen Chinese producten.

Eerder deze maand leek er wat hoop te gloren voor de WTO. De regering-Biden stemde in met de benoeming van een nieuwe directeur-generaal van de WTO, de Nigeriaanse Ngozi Okonjo-Iweala. Trump had deze benoeming, die door alle overige 163 WTO-landen werd gesteund, geblokkeerd. Maar uit de opstelling van de VS deze week blijkt dat het tijdperk-Trump wat betreft het handelsbeleid nog niet ten einde is.

Nationale veiligheid

Ook de massale importheffingen die Trump instelde, op de meeste Chinese producten en op Europees staal en aluminium, blijven onder Biden tot nu toe van kracht. Zorgelijk vanuit de WTO bezien is dat de regering-Biden maandag verwees naar ‘nationale veiligheid’ in een geschil met China over producten uit Hongkong, die de VS het label ‘made in China’ hebben gegeven. Omdat de Amerikaanse nationale veiligheid in het geding zou zijn, zou de WTO hierover geen zeggenschap hebben. Dit is precies het argument dat Trump telkens gebruikte bij het omzeilen van de WTO.

Lees ook: Voor de wereldhandel is Biden een Trump met manieren