Bore-out van je werk? Doe iets aan jezelf of voor de maatschappij

Bore-out Mensen die veel plezier en energie uit hun werk haalden, moesten daar soms door corona mee stoppen. Hoe voorkom je wegzinken in lethargie?

Illustratie Stella Smienk

Veel verantwoordelijkheid, veel contact met collega’s en artiesten en geregeld theatervoorstellingen bezoeken: Lotte Rietveldt (25) uit Breda had, als assistent-programmeur bij het Luxor Theater Rotterdam, „de leukste baan van Nederland”. Totdat de coronacrisis haar branche lamlegde. Nu zit ze alleen aan de keukentafel ‘schaduwplanningen’ te maken – om die vervolgens te moeten annuleren.

Na bijna een jaar van onzekerheid, sluiting en kortstondige perioden waarin onder strikte voorwaarden dertig mensen de zaal in mochten, zijn de theaters sinds 14 december weer helemaal dicht. In die periode veranderde Rietveldts takenpakket drastisch. „Ik was altijd druk, brandjes aan het blussen. Ik haalde zo veel energie uit mijn werk. Het gaf me echt het gevoel dat ik leefde. Maar nu was de urgentie opeens helemaal weg.”

Rietveldt begon zich somber te voelen. Ze was vermoeid, had geen zin om te werken en voelde zich nutteloos. Het zijn symptomen van een bore-out, de tegenhanger van de bekendere burn-out.

Coach Rilana Maas, oprichter van Bore-out Nederland, legt uit wat eraan ten grondslag ligt. „Mensen die lijden aan een bore-out hebben te maken met extreme verveling op het werk. Ze worden niet uitgedaagd en halen ook geen voldoening meer uit hun werk. Probeer dan je dag maar eens door te komen.”

Die grote onvrede over het werk kan volgens Maas ook het privéleven negatief beïnvloeden. Dat was precies wat Rietveldt ervoer. „Ik had ook geen zin meer in dingen die ik normaal gesproken leuk vind, zoals afspreken met vrienden. Mijn leven was grotendeels afgevlakt, terwijl ik normaal juist zo’n positief mens ben.”

Bovenmatig drinken

Maas ziet in haar praktijk bovendien dat de coronacrisis al bestaande bore-outklachten versterkt. Haar cliënten konden eerder nog de verveling op hun werk ‘compenseren’ door plezier te halen uit contact met collega’s, hun hobby’s en sociale leven. Maar door thuiswerken en andere coronamaatregelen kan dat vaak ook niet meer. „Mensen gaan meer tv-kijken, te veel of juist te weinig eten of bovenmatig alcohol drinken.” Ook de werkzaamheden van Laura Luikens (35) kwamen abrupt tot stilstand. De Amsterdamse is freelance creative director en organiseert vooral evenementen voor bedrijven. Daarnaast organiseert ze huwelijken. Althans, tot maart vorig jaar. „Ik had het altijd druk, ging van afspraak naar afspraak. Het contact met klanten was erg leuk en ik kon al mijn creativiteit erin kwijt. Mijn werk gaf me energie.” Luikens haalde vooral voldoening uit haar bijdrage aan een geslaagde huwelijksdag. „Soms moest ik de volgende dag zelf huilen van geluk.”

Haar ongeloof was groot toen Nederland op 17 maart in lockdown ging. Door afgelasting van alle evenementen hielden ook Luikens’ werkzaamheden op. Daarna volgde het balen, dat overging in gelatenheid. Luikens: „Er waren zo veel teleurstellingen dat ik er bijna aan ging wennen. Ik voelde me onzeker en was chagrijnig omdat ik wilde werken, maar niet mocht.”

Ook de „piekmomenten” als een deadline was gehaald of een evenement met succes uitgevoerd, vielen weg. Luikens voelde zich nutteloos. Ze besloot al gauw dat ze binnen haar branche moest zoeken naar wat er nog wél mogelijk was.

Lees ook: Waren de mensen die nu uitvallen ook zonder de coronacrisis bezweken?

Dat is knap, zegt coach Maas. „Wie bore-out gerelateerde klachten heeft, is vaker moe en gaat dingen uitstellen. De sleur voelt op een vreemde manier ook comfortabel, en het is moeilijk daar snel uit te stappen.”

Waar ondernemers als Luikens vaak nog mogelijkheden hebben om (tijdelijk) andere diensten aan te bieden die wél voldoening geven, zijn mensen in loondienst minder flexibel. Wat is het advies voor mensen als Rietveldt, die tevreden waren met hun baan, maar geen idee hebben wanneer ze hun eigenlijke werkzaamheden weer kunnen uitvoeren?

Maas’ eerste tip is om te proberen bij te dragen aan de samenleving, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk. Dat geeft voldoening. Investeren in je eigen ontwikkeling is volgens de coach ook een mogelijkheid. „Blijf jezelf uitdagen, dat is goed voor je zelfvertrouwen. Meld je aan voor een (online) studie, ga sporten en verdiep je in iets wat je interessant vindt. Dat zorgt allemaal voor positieve prikkels.”

Ondanks haar gebrek aan energie heeft Rietveldt haar situatie al aanzienlijk weten te verbeteren: ze is sinds kort vrijwilliger bij het Rode Kruis. „Toen de coronacrisis uitbrak, had ik me ingeschreven bij ‘Ready2Help’, een burgerhulpnetwerk. Kort geleden ben ik opgeroepen als assistent bij het toedienen van vaccinaties in het Amphia Ziekenhuis in Breda.”

Vrijwilligerswerk

Rietveldt is verantwoordelijk voor de controle van documentatie, verwijst mensen naar de juiste plekken en biedt een luisterend oor. Omdat haar werk voor het Luxor Theater nu geen zesendertig uur meer in beslag neemt, kan ze het goed combineren met een à twee dagen vrijwilligerswerk per week.

Rietveldt: „Ik leer veel nieuwe dingen en het voelt goed om met iets positiefs bezig te zijn. Ik ben mijn huis uit en onderdeel van een team.” Dat komt haar algehele gemoedstoestand ten goede. „Ik zit na een werkdag met een big smile op de fiets naar huis. Het valt ook anderen op dat ik weer vrolijk ben. Ik heb het sporten weer opgepakt en eet weer gezonder.”

Ook Luikens heeft inmiddels weer haar handen vol. Samen met twee anderen opent ze binnenkort openluchtrestaurant Bohiem in de Veluwse bossen. Het project heeft een enorm positieve invloed op haar humeur. „M’n werk geeft me weer energie en m’n drive is terug. Het loont om het heft in eigen hand te nemen.”