Australië past mediawet aan, Facebook stelt nieuws weer beschikbaar

Journalistiek De Australische regering lag op ramkoers met Facebook, dat nieuws niet langer via haar platform beschikbaar stelde, omdat het werd verplicht te betalen voor de inhoud.
Google kondigde eerder aan deals te sluiten met Australische nieuwsorganisaties.
Google kondigde eerder aan deals te sluiten met Australische nieuwsorganisaties. Foto Dado Ruvic/Reuters

Facebookgebruikers in Australië kunnen binnenkort weer nieuws delen en lezen via het platform. Deze week maakte Facebook Australische nieuwsconsumptie op het platform onmogelijk omdat de regering wettelijk wil vastleggen dat techbedrijven gaan betalen voor links van uitgeverijen. De regering heeft woensdag na „intensieve onderhandelingen” met Facebook-topman Mark Zuckerberg besloten om de mediacode te verduidelijken en op een aantal kleine punten aan te passen. Ook Facebookgebruikers buiten Australië kunnen straks weer nieuws van Australische uitgeverijen lezen en delen op het platform.

Het belangrijkste amendement op de wet maakt duidelijk dat bedrijven geen betaalplicht voor nieuws wordt opgelegd als zij zelfstandig tot een overeenkomst met uitgeverijen zijn gekomen over een betaling voor nieuwsartikelen. Facebook maakte zich zorgen dat het een door een onafhankelijke commissie bepaalde prijs voor nieuwsartikelen zou moeten betalen, zolang er geen deals met uitgevers waren gesloten. Die verplichte arbitrage staat nog steeds in de wet, maar dienst als laatste redmiddel als de onderhandelingen stuklopen.

Bovendien krijgt het bedrijf twee extra maanden om deals te sluiten met de grootste uitgevers van het land, bovenop een al in de wet opgenomen onderhandelingstermijn van drie maanden. Google slaagde er de laatste weken al in deals met Australische uitgeverijen te sluiten over het gebruik van hun nieuwscontent. Experts verwachten dat Facebook binnen afzienbare tijd tot vergelijkbare overeenkomsten komt.

Arbitrage

Josh Frydenberg, de Australische minister van Financiën, is tevreden met het resultaat. „Facebook is weer bevriend met Australië. Australisch nieuws zal worden hersteld op het platform, en Facebook heeft toegezegd te goeder trouw onderhandelingen aan te gaan met Australische nieuwsmediabedrijven”, aldus de minister in een verklaring. De Australische regering heeft de wet altijd gepresenteerd als aansporing om uitgevers en techbedrijven te laten onderhandelen over nieuwsartikelen. Daarbij ziet het verplichte arbitrage over de prijs van nieuws als noodzakelijke stok achter de deur.

Lees ook ons commentaar: Acties van Facebook en Google in Australië wekken grote zorgen

Inmiddels heeft de regering de aanpassingen op de nieuwe wet goedgekeurd. Het parlement moet deze woensdag nog instemmen met de nieuwe regelgeving. Facebook-vertegenwoordiger Campbell Brown stelt dat Facebook „de mogelijkheid behoudt om te beslissen welk nieuws op Facebook verschijnt, zodat we niet automatisch verplicht zijn om te onderhandelen”. Volgens Brown kan het bedrijf zelf kiezen „welke uitgeverijen we steunen”. Het bedrijf houdt dus de mogelijkheid open om van bepaalde uitgeverijen helemaal geen nieuws te tonen, als de onderhandelingen stuklopen.

Discussie

Onderzoek van de universiteit van Oxford toonde aan dat 40 procent van de Australiërs nieuws volgt via Facebook. Databedrijf Chartbeat becijferde dat de Australische nieuwssites hun bezoekersaantallen met ongeveer 13 procent zagen dalen, na de blokkade van Facebook. Het aantal buitenlandse bezoekers op de sites liep met 26 procent terug.

De uitgevers van journalistieke media pleiten er al jaren voor om sociale mediaorganisaties te laten betalen voor hun artikelen. Zij stellen dat platforms als Google en Facebook profiteren doordat ze met de stukken aandacht en dus publiek trekken. Techbedrijven brengen daar tegenin dat het internet niet functioneert als platformen links niet vrij kunnen delen. Als bedrijven moeten betalen voor informatie, komen zij in de verleiding die links niet langer te delen en krijgen nieuwslezers uitsluitend gratis nieuws te zien. Bovendien zeggen de techbedrijven dat uitgevers al profiteren van de nieuwslinks op de platforms, omdat de links verkeer naar hun nieuwssites opleveren.

De poging van de Australische regering om sociale media te laten betalen voor nieuws trekt wereldwijde belangstelling. Naast Australië zijn ook Canada en het Verenigd Koninkrijk voornemens iets te doen aan de verhoudingen tussen uitgevers en techbedrijven. Ook het Europees Parlement is geïnspireerd door de Australische aanpak. Europarlementariërs werken aan wetgeving om de opbrengsten van digitaal verspreide nieuwsstukken beter te verdelen tussen uitgever en platform.