Sores bij Feyenoord: eerst een aanvaller halen, dan korten op de salarissen?

Eredivisie Bij de spelers van Feyenoord heerst onvrede over een gedwongen loonoffer. De directie beroept zich op economische noodzaak. „Overal lijkt het clubs gelukt om met hun spelers een compromis te sluiten, behalve bij Feyenoord.”

Steven Berghuis baalt van een gemiste kans in de wedstrijd van Feyenoord tegen FC Twente, zondagmiddag.
Steven Berghuis baalt van een gemiste kans in de wedstrijd van Feyenoord tegen FC Twente, zondagmiddag. Foto Pieter Stam de Jonge/ANP

Met een zware delegatie komen ze afgelopen vrijdagochtend naar trainingscomplex 1908 voor uitleg én een mededeling: algemeen directeur Mark Koevermans, technisch directeur Frank Arnesen en financieel directeur Pieter Smorenburg. Met diverse financiële cijfers probeert de directie van Feyenoord in een presentatie de ernst van de situatie duidelijk te maken aan de spelersgroep.

Zij móéten opnieuw een loonoffer maken, wordt ze duidelijk gemaakt. De rest van het personeel doet dit ook, net als de technische staf en directie. Aan alle knoppen wordt gedraaid om geld te besparen: jaarcontracten zijn niet verlengd, vakantiedagen ingeleverd, bonussen niet uitgekeerd en er is een vacaturestop.

‘Nee’ tegen salarisreductie is geen optie, wordt de spelers voorgehouden. Ook als signaal richting de achterban. Feyenoord hoopt dat sponsors en seizoenkaarthouders straks afzien van financiële compensatie vanwege gemiste duels. Het zou een slechte boodschap zijn als spelers dan niet inleveren. De strategie van Feyenoord: nu laten zien dat het in eigen vlees snijdt, en dan straks via een campagne fans en sponsors overtuigen af te zien van restitutie.

De nood is hoog, probeert de directie spelers duidelijk te maken. Over vorig seizoen leed de club al een verlies van bijna 7 miljoen euro. Het zo zorgvuldig opgebouwde eigen vermogen verdampt nu in korte tijd. Ieder thuisduel zonder publiek betekent een verlies aan omzet van 900.000 euro, al kan die schade straks lager uitvallen als blijkt dat veel seizoenkaarthouders afzien van compensatie.

Een misrekening

De directie is sinds half december in gesprek over een tweede loonoffer met de spelersraad, met daarin Jens Toornstra, aanvoerder Steven Berghuis en de keepers Justin Bijlow en Nick Marsman. In 2020 werd de selectie al zes maanden gekort op hun salaris, deze afspraak liep tot eind december. Verwachting was dat vanaf 2021 weer met publiek gespeeld kon worden, waar Feyenoord in de begroting ook vanuit ging.

Dat blijkt een misrekening – voetbal met fans is nog ver weg. De inkomsten drogen verder op en Feyenoord moet blijven snijden in de kosten. Snoeien in het salarishuis van de selectie – ruim twintig miljoen euro – vormt een voorname bijdrage.

Bij gesprekken begin februari blijkt er verdeeldheid in de selectie. Een groep gaat akkoord met het nieuwe loonoffer, anderen niet en van sommigen is het onduidelijk. Wat meespeelt is dat bij enkele spelers hun contract komende zomer afloopt, waardoor zij minder snel geneigd zijn mee te bewegen.

Lees ook: De klap die het betaald voetbal in 2021 wacht

Er bestaat ook onvrede over keuzes van de club: waarom kon deze winter wél de Argentijnse spits Lucas Pratto worden gehuurd voor een halfjaarsalaris van naar verluidt ruim een half miljoen? En bij Ajax wordt spelers niet gevraagd een nieuw loonoffer te maken, waarom zíj wel? En waarom verkocht Feyenoord in de zomer geen spelers?

Hoewel meerdere spelers het loonoffer niet accepteren, voert de Feyenoord-directie het door. Een deel wordt al ingehouden op het salaris van februari, de regeling loopt door tot en met mei. Een bron binnen de club zegt dat Feyenoord denkt arbeidsrechtelijk gedekt te zijn. De club zou handelen uit ‘economische noodzaak’.

Als werkgever mag Feyenoord spelers eenzijdig op hun salaris korten, zegt directeur Serge Rossmeisl van de FBO, de federatie die de belangen behartigt van profclubs. „Maar de spelers kunnen dit wel aanvechten bij de rechter. Die beoordeelt dan of er sprake is van een zorgvuldig proces, of het voorstel redelijk is en of bijvoorbeeld ook andere werknemers moeten inleveren, zoals stafleden. Het is aan Feyenoord om aan te tonen dat er een zwaarwichtig belang is om dit te doen.”

De opzet van de salarisreductie bij Feyenoord ligt in lijn met het collectieve akkoord dat mei vorig jaar werd gesloten tussen spelersvakbonden en cluborganisaties. Daarin werd, vergelijkbaar met het belastingstelsel, een staffel voor salarisverlaging vastgelegd, tot maximaal 20 procent. Bij Feyenoord is de indeling net iets anders en moeten de topverdieners 25 procent afdragen over het hoogste deel van hun salaris. Enkele topspelers bij Feyenoord verdienen tegen de 2 miljoen.

Spelers van Feyenoord reageren boos op de 1-0 achterstand tegen FC Twente, zondagmiddag in Enschede. Foto Pieter Stam de Jonge/ANP

Het collectieve akkoord in de voetbalsector liep tot en met de eerste seizoenshelft. Verlenging bleek niet mogelijk, omdat de meeste clubs al hun eigen regelingen hadden getroffen. Sommige keren bijvoorbeeld geen bonussen voor handhaving uit, anderen hebben premies voor plaatsing voor Europees voetbal geschrapt. Door een collectieve deal zou dit door elkaar gaan lopen.

Cursus voetbalmanagement

„Overal lijkt het clubs gelukt om met hun spelers een compromis te sluiten,” zegt Louis Everard, directeur van spelersvakbond VVCS, „behalve bij Feyenoord. Ja, soms moet er meerdere keren gesproken worden, maar onderhandelingen kunnen toch gewoon moeizaam zijn? Het collectieve akkoord van mei vorig jaar was ook niet in één dag gesloten.”

Sparta heeft begin 2021 het sociale akkoord met zijn spelers verlengd, net als FC Groningen, waar de verlenging binnen een halfuur geregeld was. Bij Vitesse hebben directie, staf en spelers „gedurende een periode in 2020 een loonoffer gebracht”, aldus de woordvoerder, maar wordt er nu niet gereduceerd. Ook de spelers van Fortuna Sittard krijgen het volle pond.

ADO Den Haag hanteert sinds mei 2020 een regeling voor selectiespelers én kantoorpersoneel die doorloopt zolang de NOW-regeling van de overheid van kracht is. „Daardoor hoeven we als club niet opnieuw met de spelers om de tafel. Iedereen weet waar hij aan toe is.”

Ook bij PSV zijn aan de voorkant afspraken gemaakt met spelers, zegt algemeen directeur Toon Gerbrands. Daarbij ging de club uit van het slechtste scenario: een heel jaar zonder publiek. „Als we nu wel in volle stadions zouden spelen, hadden we een meevaller gehad. In elk geval hoef ik niet opnieuw met spelers in gesprek.”

Toen de club om een loonoffer vroeg is spelers direct een cursus financieel voetbalmanagement gegeven, over hoe de geldstromen lopen. „Ik wil niks van ze afpakken”, zegt Gerbrands. „Ik wil vooral dat spelers begrepen waarom we dit moesten vragen. Het was een moreel appèl, niét een juridisch appèl.”