‘Online auditie, dat is 350 filmpjes bekijken’

Kunstonderwijs in lockdown Dansopleidingen zijn grotendeels open gebleven tijdens de lockdown. Maar normaal is anders, zegt Lucia Marthas van dansacademie Lucia Marthas. „Alleen bij Latin wordt nog gepartnerd. Met een mondkapje.”

Koen van Aken (20), eerstejaarsstudent dans aan de Dansacademie Lucia Marthas in Groningen.
Koen van Aken (20), eerstejaarsstudent dans aan de Dansacademie Lucia Marthas in Groningen. Foto Andreas Terlaak

Op de hbo-afdeling van de Lucia Marthas Institute for Performing Arts in Groningen was de aanpassing gauw gemaakt. Toen vorig jaar de scholen dichtgingen, stond er na een dag brainstormen een online onderwijsprogramma in de steigers. „Ons geluk was dat we al langer online bezig waren”, zegt directeur en oprichtster Lucia Marthas.

Zij bouwde in enige decennia haar dansschool in Amsterdam uit tot een conglomeraat voor recreatieve dans, vooropleidingen en dans-mbo’s en een hbo die belangrijke leveranciers zijn van performers voor de show-, musical- en evenementensector. Het instituut heeft tegenwoordig vestigingen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Groningen. In die laatste stad maakt de hbo-tak deel uit van de Hanzehogeschool. „Via Teams werkten we samen met docenten in de Verenigde Staten en Zweden. Wij konden na een week of zes weer open, met mondkapjes in de theorielessen en gehalveerde klassen in de dansstudio’s.”

Die uitzondering was het gevolg van een bepaling van het RIVM, dat dansopleidingen aanwees als praktijkonderwijs dat digitaal niet mogelijk is. Dans heeft ruimte nodig en op een plat scherm kunnen docent en student elkaar niet optimaal driedimensionaal waarnemen. Dans is ook bij uitstek een kunst van samenwerken en aanraken. Hoewel het officieel dus mag, legt de opleiding zichzelf beperkingen op. „We raken elkaar niet aan. Ook op de gangen niet, er is een assistent die dat in de gaten houdt. Van die stomme dingetjes. Het betekent dat ons curriculum enigszins is beperkt. Alleen bij Latin wordt nog gepartnerd. Met een mondkapje.”

350 filmpjes

Afstand houden is een routine geworden, ontsmetten ook. Op de hbo-afdelingen (ruim 140 leerlingen) zijn totaal drie besmettingen vastgesteld, waarna meteen de hele klas naar huis gestuurd en getest werd. Elke maandag wordt bij binnenkomst de temperatuur opgemeten.

Vorig jaar waren de audities net achter de rug toen de school dicht moest, dit jaar is alles online gegaan. In plaats van lessen en opdrachten in de studio, waar veel studenten tegelijk gezien kunnen worden, moesten aspirant-studenten zich met zelfgemaakte filmpjes in drie rondes presenteren. Niet ideaal, maar Marthas was niet bang dat er minder geschikte mensen zouden binnenstromen. „Online auditie, dat is 350 filmpjes bekijken. We zullen hoe dan ook meer mensen overhouden per ronde. Met filmpjes kun je bij twijfel niet even vragen om nog even dit of dat te doen. Dus je laat ze naar de volgende ronde door. Maar dan komen er nog twee of drie. Iemand met goede apparatuur – sommigen hebben alleen hun telefoontje – kan zijn filmpje er lekkerder uit laten zien, maar daar kijken we wel doorheen. Als ze geen talent hebben, zie je dat digitaal ook wel. Toch hóórt dit niet bij ons.”

Koen van Aken studeert dans aan de Dansacademie Lucia Marthas in Groningen. Foto Andreas Terlaak
Koen van Aken studeert dans aan de Dansacademie Lucia Marthas in Groningen. Foto Andreas Terlaak

Andere lichtpuntjes

De nieuwe instroom is overigens niet haar grootste zorg. Het zijn eerder de tweedejaars die het zwaar hebben, aldus Marthas. Zij zagen vorig jaar hun nieuwe leven plots ineenstorten. „Zij hadden net kennisgemaakt, de school was 100 procent open, je wordt creatief, er zijn allerlei projecten. Ze hebben er te kort van kunnen genieten.”

Voor de ouderejaars en net afgestudeerden is vooral het ontbrekend perspectief moeilijk. Sommigen hadden vorig jaar nog een contract en kregen tot december doorbetaald, maar de meesten werkten op zzp-basis. Marthas ziet dat de jonge dansprofs niet bij de pakken neerzitten. Ze pakken tijdelijke baantjes op, gaan schoonmaken of worden pakketbezorger. Sommige van haar studenten werken in de coronateststraat of zitten aan de telefoon bij het bron- en contactonderzoek. „En dan heb ik het over tientallen. Daar heb ik respect voor.”

Er zijn ook andere lichtpuntjes. Digitaal kun je de hele wereld naar binnen halen; via het digiboard kunnen studenten incidenteel ook les krijgen van bijzondere docenten. „Het vergroot de toegankelijkheid. Wat ik ook bijzonder vind: iedereen op school beseft weer wat vrijheid betekent. Ik zal blij zijn als dit voorbij is, maar ik hoop dat we dan minder verwend zijn en ons beter realiseren wat we hebben.”