Opinie

Dreadlocks

Stephan Sanders

Gehoord op het NOS journaal: „Je merkt aan alles dat de rek eruit is”. Je hoopt dan: ‘uit het virus’, maar bedoeld worden de coronamaatregelen tégen het virus. „Steun voor coronamaatregelen neemt iets af”, zie ik op een grafiek.

Het zou trouwens vreemd zijn als mensen steeds enthousiaster werden over de maatregelen, hoopvol wachtend op de komst van een totaal straatverbod.

Hoe democratisch laat het virus zich aanspreken? Het vervelende is: het virus doet niet aan de meeste stemmen gelden, het houdt zich ook al niet aan inspraakprocedures. Over die maatregelen kan en moet je twisten, dat valt binnen het democratische repertoire, maar het idee dat het virus zich ijlings terugtrekt omdat wij, Nederlanders, het onderhand niet leuk meer vinden is infantiel wensdenken. Alsof de wereld bestaat uit een hele grote groep 8 en het kringgesprek de oplossing biedt.

Sjoerd de Jong, ombudsman van deze krant, noemde Willem Engel van Viruswaarheid een „corona-provo”. Dat is goed bedacht en toch ook weer te veel eer.

Goed bedacht, omdat Engel qua uiterlijk dat grappig-alternatieve heeft. Witte man met lange dreadlocks, zeer informele kledij, losse presentatie alsof ’ie altijd voor zijn eigen voetbalelftal predikt. Het beeld dat hij onmiddellijk oproept is: links, rebels, deugniet op z’n Hollands. Vandaar dat Provo, de club die het verstarde Nederland in de jaren 60 opschudde.

Inmiddels geloof ik dat wij Nederlanders het provo-beeld geïnternaliseerd hebben. Van links tot rechts zijn wij allen provo’s geworden, een land vol enkelingen die de gevestigde orde uitdagen. Het virus is daar vooralsnog niet zichtbaar van onder de indruk.

Interessanter is hoe de provo-mentaliteit door de jaren heen is verhuisd van het links-anarchistische spectrum naar dat van libertair-rechts en verder. Willem Engel laat weten: „Hoe bizarder de situatie wordt, hoe beter”, omdat dan „de hele boel in elkaar stort”. Hier spreekt de Tegenpartij, die altijd boos is op de overheid, want die stelt regels en eist belastinggeld en maakt dat vrije jongens die wat rommelen in de huizenmarkt en de wietteelt voor de voeten worden gelopen.

Engels strijd tegen de coronamaatregelen, tegen álle maatregelen, is een strijd tegen de overheid zonder meer. Om de beroemde zin aan te halen van onze beroemdste filosoof, Spinoza: „Het doel van de staat is de vrijheid.”

Engel maakt daarvan: het doel van de staat is chaos.

Want in de staatloze chaos zijn het de sterksten die zich redden en de zwaksten die het loodje leggen. ‘Als in het dierenrijk’ mochten vroeger ouderwets rechtse mannen graag aanvullen. Maar de tijden zijn veranderd: het sociaal darwinisme heeft zich dreadlocks aangemeten.

Engel lijkt op het eerste gezicht meer op Donald Trump dan je zou verwachten.

Stephan Sanders schrijft elke maandag op deze plek een column.