Recensie

Recensie Muziek

Kurtágs verjaardag werd gevierd met tedere koralen en een grommende hond

Jarige componist De grote Hongaarse componist György Kurtág is 95 geworden. Asko|Schönberg feliciteerde hem op zijn verjaardag met schitterende uitvoeringen, waaronder twee ‘online wereldpremières’.

Foto Peter Kollanyi

Vrijdag, op zijn vijfennegentigste verjaardag, bracht Asko|Schönberg een saluut aan de grote György Kurtág. De band tussen de Hongaarse componist en het ensemble is al decennia hecht en eigenlijk stond er een meerdaags Kurtág-festival gepland, maar dat is vanwege de pandemie uitgesteld tot 2023. In plaats daarvan klonk er in het Muziekgebouw een voorproefje met kleinbezette werken. Kurtág-specialist Pierre-Laurent Aimard speelde vanuit de Teldex Studios in Berlijn twee ‘online wereldpremières’.

Kurtágs composities duren vaak maar een paar minuten, maar staan bol van de zeggingskracht. Asko|Schönberg benaderde de uitvoering als een ritueel, in een schemerige setting, gevangen in lange statische shots. Prachtig waren de Tre pezzi voor klarinet (David Kweksilber) en cimbalom (Michiel Weidner). Met Liesbeth Steffens (altviool) en Pauline Post (piano) gaf Kweksilber de fragiele lamentaties en uitbarstingen van Hommage à R. Sch. schitterend gestalte.

Het zwaartepunt lag bij What is the word voor stem en piano, op tekst van Beckett. Met haar verdwaasde blik en gehakkelde voordracht zette Gerrie de Vries de desolate vertwijfeling indringend neer. Je mag het gerust haar lijfstuk noemen – De Vries is de enige die het van Kurtág mag uitvoeren. Een jaar geleden deed ze het nog in het laatste concert van Reinbert de Leeuw, een maand voor zijn dood.

Lees ook: De taal van Beckett en de muziek van Feldman komen samen

Voor Márta

Vanuit Berlijn speelde Aimard negen rake pianominiaturen. Nieuw was …the dog…, een grommend verjaardagstukje voor Kurtágs zoon – alsnog de hond die hij als kind nooit kreeg. Het ontroerendst was de reeks voor Márta, Kurtágs vrouw en muziekpartner, die in oktober 2019 na een huwelijk van ruim zeventig jaar overleed. A ligatura for Márta schreef hij na haar dood: een teder koraal van wonderlijk mooie akkoorden, dat aan het einde openbrak in een hemelpoort tussen de hoogste en laagste registers.