‘Hup Lilianne, hup Sigrid, hup Lilian’, zegt GroenLinks

Linkse samenwerking GroenLinks gaat campagne voeren met de namen van de lijsttrekkers van D66, PvdA en SP. Een unieke stap, maar samenwerking is nog ver weg.

Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens het COC's Regenboog verkiezingsdebat eerder deze maand.
Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens het COC's Regenboog verkiezingsdebat eerder deze maand. Foto Remko de Waal/ANP

Lijsttrekkers die campagne voeren door de namen van andere lijsttrekkers aan te prijzen. GroenLinks is de eerste Nederlandse partij in de recente politieke geschiedenis die zich van dit onorthodoxe middel bedient.

Lijsttrekker Jesse Klaver presenteerde zondagmiddag campagneposters waarop ook de namen van de lijsttrekkers van D66 (Sigrid Kaag), PvdA (Lilianne Ploumen) en SP (Lilian Marijnissen) te zien zijn. Op de posters staat de tekst: ‘Meer Lilian & Lilianne & Sigrid & Jesse, meer GroenLinks’.

Jesse Klaver voert campagne met het pleidooi voor een zogeheten ‘stembusakkoord’. Dat betekent dat GroenLinks, D66 en PvdA gezamenlijk de formatie in moeten gaan.

Klaver publiceerde zondag een essay, Keerpunt 21, waarin hij pleit voor nauwe samenwerking tussen de progressieve partijen.

Met de naam verwijst GroenLinks naar Keerpunt 1972, toen de drie progressieve partijen PvdA, D66 en PPR een gezamenlijk verkiezingsprogramma opstelden dat moest dienen als concept-regeerakkoord. Uiteindelijk namen de partijen zitting in het eerste kabinet-Den Uyl.

‘Positief mensbeeld’

Klaver hoopt op een nieuw gezamenlijk initiatief. De linkse verdeeldheid schaadt de progressieve zaak, vindt hij. „Progressieve waarden als vrijheid, rechtvaardigheid en duurzaamheid zijn niet van elkaar te splitsen. Ze hebben elkaar nodig. Ze zullen elkaar realiseren.” GroenLinks deelt volgens Klaver met de PvdA „een positief mensbeeld”, en met D66 „een vrijzinnige en open kijk op de samenleving”.

Samenwerking met de SP ligt moeilijker, erkent Klaver. „Lilian Marijnissen, een buitengewoon kundige en fijne collega, plaatst zelf vraagtekens bij progressieve samenwerking. Hoewel het een publiek geheim is dat de klimaatstandpunten van de SP en hun visie op Europa progressieve samenwerking soms net moeilijker maken, beschouw ik hen toch vooral als een bondgenoot.”

Ondanks de posters, waarmee GroenLinks de andere partijen min of meer voor het blok probeert te zetten, is linkse of progressieve samenwerking nog ver weg. D66 liet vorige week al in de Volkskrant weten weliswaar te streven naar „een zo progressief mogelijk kabinet”, maar voelt niets voor een stembusakkoord. Dan zou de Nederlandse politiek in ‘blokken’ tegenover elkaar gaan staan. Ook de PvdA staat sceptisch tegenover al te nauwe samenwerking, al is de bereidheid in de partij om met GroenLinks op te trekken groot. Maar de PvdA ziet weer weinig in samenwerking met D66, omdat de SP nauwer verwant is aan de sociaal-democraten. De PvdA wil per se met in ieder geval GroenLinks óf SP in een volgende kabinet plaatsnemen.

Linkse partijen hebben het moeilijk in de peilingen. Volgens de Peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van de bureaus Ipsos, Kantar en I&O Research, zouden PvdA, SP en GroenLinks nu maximaal 38 Kamerzetels halen. Een groot kiezersonderzoek van het LISS-panel, geanalyseerd door de Universiteit van Amsterdam toonde dit weekend aan dat de linkse partijen een structureel probleem hebben om grotere groepen kiezers te bereiken.

Lees hier over het UvA-onderzoek naar kiezers: Hoe de PVV profiteert van een ruk naar links